Allereerst:
Kortingscode voor abonnement op juf Daniëlle academie
ROC2025AMS
Geldig tot 17 januari!
50% korting
https://jufdanielleacademie.com
Allereerst:
Kortingscode voor abonnement op juf Daniëlle academie
ROC2025AMS
Geldig tot 17 januari!
50% korting
https://jufdanielleacademie.com
Deze slide heeft geen instructies
Leukemie
Deze slide heeft geen instructies
Stamcellen
Zitten in beenmerg in je botten.
Daaruit worden nieuwe cellen gemaakt:
rode bloedcellen = erytrocyten
witte bloedcellen = leukocyten
bloedplaatjes = trombocyten
Deze slide heeft geen instructies
Leukemie
Vorm van bloedkanker. Woekering van kwaadaardige witte bloedcellen in het beenmerg.
Gezonde witte bloedcellen hebben geen ruimte om te ontwikkelen.
Maar ook rode bloedcellen en bloedplaatjes hebben geen ruimte.
Welke klachten kan dit veroorzaken?
Op verkeerde en niet gewenste manier vermeerderen.
Symptomen die kunnen ontstaan
Tekort witte bloedcellen = leukopenie
het regelmatig ontstaan van ernstige infecties;
een langzamere genezing van infecties.
Tekort aan rode bloedcellen = anemie
vermoeidheid;
bleekheid;
duizeligheid;
kortademigheid.
Tekort aan bloedplaatjes = trombocytopenie
blauwe plekken;
bloedingen.
Deze slide heeft geen instructies
Vormen leukemie
Ingedeeld op basis van....
de snelheid van de ontwikkeling van de kanker;
het type kwaadaardige bloedcel.
Deze slide heeft geen instructies
Leukemie
= Een vorm van bloedkanker door woekering van kwaadaardige witte bloedcellen (leukocyten) in het beenmerg.
Door die woekering in het beenmerg kunnen de gezonde bloedcellen niet gevormd worden.
Deze slide heeft geen instructies
Bloedcellen
In het beenmerg worden vanuit de stamcellen de bloedcellen gevormd:
rode bloedcellen (erytrocyten); O2
witte bloedcellen (leukocyten); afweer
bloedplaatjes (trombocyten); stolling
Deze slide heeft geen instructies
Bloedcellen
Alleen de leukocyten zijn verder onderverdeeld in:
granulocyten (opnemen/opeten bacteriën en schimmels )
lymfocyten (produceren afweerstoffen)
monocyten (doden en ruimen schadelijke micro-organismen op)
Deze slide heeft geen instructies
Soorten
Er bestaan verschillende soorten leukemie.
Ze worden onderscheiden door:
snelheid van de ontwikkeling
acuut; cellen zijn onrijp
chronisch; opeenhoping cellen
type kwaadaardige bloedcel
lymfatische
myeloïde
Lymfoïde stamcellen zijn de cellen waaruit lymfocyten ontstaan.
Myeloïde cellen zijn stamcellen die als tussenvorm gezien kan worden bij de ontwikkeling van granulocyten en monocyten en bloedplaatjes
Soorten
Dat levert 4 vormen op:
acute myeloïde leukemie (AML)
chronische myeloïde leukemie (CML)
acute lymfatische leukemie (ALL)
chronische lymfatische leukemie (CLL).
Deze slide heeft geen instructies
Wie wat waar
acute myeloïde leukemie (AML); man >60 jaar, Down syndroom
chronische myeloïde leukemie (CML); man >50 jaar
acute lymfatische leukemie (ALL); vooral kind 0-14 jaar
chronische lymfatische leukemie (CLL); meest voorkomend
Deze slide heeft geen instructies
Acute leukemie (AML en ALL)
Deze slide heeft geen instructies
Symptomen acute leukemie (AML / ALL)
Huidbloedinkjes bij trombocytopenie (= tekort aan trombocyten, bloedplaatjes)
Koorts, infecties door leukopenie (=tekort aan "volwassen" leukocyten, witte bloedcellen)
Anemie (=ijzertekort) door tekort aan erytrocyten (rode bloedcellen)
opgezette lymfeklieren door ophoping van de cellen
Milt/leverproblemen door verhoogde afbraak van bloedcellen
Diagnose acute leukemie (AML en ALL)
anamnese
lichamelijk onderzoek
bloedonderzoek
beenmergonderzoek (punctie uit bekken, kijken naar: hoeveelheid cellen en vorm en structuur)
Deze slide heeft geen instructies
Behandeling acute leukemie
Acute myeloïde leukemie
Deze slide heeft geen instructies
Behandeling acute leukemie
Acute lymfatische leukemie
Op dit moment kan de behandeling van acute lymfatische leukemie twee tot drie jaar duren. De behandeling verdelen we onder in drie fasen:
eerste fase (de inductiefase): het doel is om geen kwaadaardige cellen meer aan te kunnen tonen in het bloed (prednison/chemo)
tweede fase (de consolidatiefase): het doel is dat de kwaadaardige cellen wegblijven (chemo/stamcel)
derde fase (de onderhoudsfase): het doel is dat de ziekte niet meer terugkeert (combi)
Chronische myeloïde leukemie 1
Chronische myeloïde leukemie = woekering van granulocyten
3 fasen! Indeling maakt men op basis van het % kwaadaardige leukemiecellen in het bloed en beenmerg.
chronische fase: <10% cellen
acceleratiefase: 10-19% cellen
blastaire fase: > 20% cellen
Deze slide heeft geen instructies
Chronische myeloïde leukemie 2
Bij >95% van de zorgvragers is een abnormaal chromosoom aanwezig: het Philadelphia-chromosoom = verwisseling van genen op chromosoom 22 en 9. Dit gen zorgt voor afwijkende celgroei, waardoor kankercellen gevormd worden.
Deze slide heeft geen instructies
Chronische lymfatische leukemie
Chronische lymfatische leukemie = woekering van lymfocyten
Lymfocyten worden onderverdeeld in:
B-cellen
T-cellen
Natural killer-cellen
In vrijwel alle gevallen zijn de rijpe B-cellen verantwoordelijk
Meest voorkomende vorm van leukemie!
Deze slide heeft geen instructies
Symptomen chronische leukemie
(CML en CLL)
Chronische leukemie ontwikkelt zich relatief langzaam waardoor men in de beginfase van de ziekte vaak geen symptomen heeft.
Als symptomen ontstaan zijn ze vergelijkbaar met die van de acute vorm.
Deze slide heeft geen instructies
Diagnose chronische leukemie (CML en CLL)
Vergelijkbaar met die van de acute vorm!
Deze slide heeft geen instructies
Behandeling chronische myeloïde leukemie
Imatinib; remt de activiteit van het eiwit dat aanwezig is bij de zorgvragers met CML die drager zijn van het Philadelphia-chromosoom. Kan in elke fase van chronische myeloïde leukemie starten en leidt bijna altijd tot herstel (blijft wel aantoonbaar in beenmerg)
Chemotherapie
Stamceltransplantatie
Deze slide heeft geen instructies
Behandeling chronische lymfatische leukemie
Expectatief beleid
Immunoglobulinen; tegen kwaadaardige B-cellen
Chemotherapie
Combinatie van het bovenstaande
stamceltransplantatie indien; onvoldoende effect of recidief
Deze slide heeft geen instructies
Verschil acute vs chronische
De mate van rijping van de abnormale bloedcellen:
Acuut: de bloedcellen rijpen niet -> onrijpe bloedcellen sterven niet af -> ophoping van onrijpe bloedcellen. Door te weinig rijpe bloedcellen ontstaan dan al binnen enkele weken klachten.
Chronisch: rijpen de bloedcellen nog redelijk goed=> ziekteproces verloopt daardoor veel trager, waardoor klachten lang kunnen uitblijven.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leukemiepatiënten maken veel bloeddelen aan om ziekteverwekkers te bestrijden. Wat gaat er mis?
Geeft teveel rode bloedcellen
Er komt een bloedpropje door stolling
Geeft veel witte bloedcellen, maar ze werken niet goed
Er worden teveel bloedplaatjes gemaakt
Deze slide heeft geen instructies
In welke soort cellen zit de kanker bij leukemie?
Botcellen
Bloedcellen
Levercellen
Miltcellen
Deze slide heeft geen instructies
Bij een zorgvrager met leukemie let je extra op een goede hygiëne omdat de zorgvrager vatbaar voor infecties is.
juist
onjuist
Deze slide heeft geen instructies
Waar in het lichaam ontstaat leukemie?
Lymfeklieren
Schildklier
Bijnieren
Beenmerg
Deze slide heeft geen instructies
Welke test wordt vaak gebruikt om bloedkanker zoals leukemie te diagnosticeren?
Beenmergpunctie
Biopsie
Colonoscopie
PET-scan
Deze slide heeft geen instructies
Bij leukemie worden te veel witte bloedcellen aangemaakt en te weinig rode bloedcellen en bloedplaatjes. Wat kan een gevolg zijn?
Vermoeidheid door bloedarmoede
Nooit meer ziek
Botbreuken
Hartklachten
Deze slide heeft geen instructies
Welke behandeling wordt NIET ingezet bij leukemie?
Chemotherapie
Immunotherapie
Operatie
Stamceltransplantatie
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de meest voorkomende vorm van kinderkanker?
Acute lymfatische leukemie
Acute myeloïde leukemie
chronische lymfatische leukemie
Chronische myeloïde leukemie
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de meest voorkomende vorm?
Acute lymfatische leukemie
Acute myeloïde leukemie
Chronische lymfatische leukemie
Chronische myeloïde leukemie
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Verpleegkundige aandachtspunten
Deze slide heeft geen instructies
Maligne lymfomen
lymfomen is ook een vorm van bloedkanker maar bevind zich niet in het beenmerg maar in het lymfesysteem
Lymfomen
Woekering witte bloedcellen in het lymfesysteem; lymfocyten. Lymfocyten bestaan uit:
B-cellen
T-cellen
Natural Killer-cellen
Deze slide heeft geen instructies
Hodgkin
Non Hodgkin
2 soorten lymfomen
Dokter Hodgkin vs non hodgkin
Dokter Hodgkin heeft 1 bepaalde lymfklierkanker nauwkeurig onderzocht en daar zijn naam aangegeven (1832).
Maar er zijn zoveel meer andere lymfklierkankers die nadien ‘ontdekt’ werden door even zo veel onderzoekers.
Desondanks is de naam ‘Hodgkin’ behouden gebleven voor deze ‘eerst ontdekte’ lymfklierkanker
Deze slide heeft geen instructies
Non Hodgkin
Non-Hodgkinlymfoom wordt onderverdeeld in 50 verschillende subtypen. De onderverdeling wordt gemaakt op basis van:
snelheid van de ontwikkeling
agressief lymfoom
indolent lymfoom
type lymfocyt
B-cel-lymfoom (80-85% van de gevallen)
T-cel-lymfoom
voorloper cel van een B- of een T-cel
Ontstaan onbekend, wel is bekend dat de kans wordt vergroot door onder andere:
hiv
bepaalde infecties, zoals de ziekte van Pfeiffer en maagzweren;
blootstelling aan bestraling
Hodgkin
Hodgkin onderscheidt zich van de non-Hodgkin door de aanwezigheid van afwijkende B-cellen, ook wel de Reed-Sternbergcellen genoemd
Meestal begint het in een lymfeklier in het bovenste deel van het lichaam; hals, oksel of borstholte
Uitzaaiingen via de lymfevaten naar: lymfeklieren, milt, lever of het beenmerg
Verspreiding via het bloed komt weinig voor, enkel in een vergevorderd stadium
Hodgkin komt vaker voor bij personen tussen de 15 en 35 jaar
Ontstaan onbekend....Epstein-Barr-virus? (ziekte van Pfeiffer)
Deze slide heeft geen instructies
Symptomen hodgkin:
meestal jong-volwassen patiënt
pijnloos vergrote lymfklier, meestal nek/sleutelbeen
verbreed mediastinum (ruimte tussen hart en longen) op thoraxfoto
B-symptomen (20-30%):
koorts, nachtzweten, gewichtsverlies, jeuk, buikpijn
Symptomen non-hodgkin:
Zeer variërend, van nauwelijks klachten tot ernstig ziek, hangt af van type en ernst
Lokale klachten hangen samen met de lokalisatie, b.v;
zwelling in hals, oksel of liezen door vergrote lymfklieren
maagpijn door lokalisatie in de maag
hoofdpijn en verwardheid door lokalisatie in de hersenen
benauwdheid door lokalisatie bij de longen
Deze slide heeft geen instructies
Verschillen
Deze slide heeft geen instructies
stadia lymfomen
stadium 1; lymfoom is beperkt tot één plaats in het lichaam
stadium 2; meer dan één plaats in het lichaam is aangedaan
stadium 3; zowel boven als onder het middenrif zijn lymfeklieren aangedaan
stadium 4; organen buiten het lymfesysteem zijn aangedaan (bv. lever of long)
Deze slide heeft geen instructies
Diagnose
CT-scan om vergrote lymfeklieren te vinden
PET-scan; actieve cellen van lymfoom vinden
lymfeklierbiopt
beenmergpunctie
Deze slide heeft geen instructies
Behandeling Non-Hodgkin
Een agressief lymfoom reageert beter op behandeling dan een indolent lymfoom. Reden is dat een indolent lymfoom vaker in een laat stadium (III-IV) wordt ontdekt (hoe hoger het stadium, hoe moeilijke de genezing). Daarnaast delen langzaam groeiende cellen zich minder vaak en kunnen medicijnen dus moeilijker op de groei aangrijpen.
chemotherapie;
bestraling
immunotherapie
combinatie van de bovenstaande therapieën.
Bij een zich langzaam ontwikkelend lymfoom; expectatief! Toch klachten? Chemotherapie
Deze slide heeft geen instructies
Behandeling Hodgkin
combinatie van twee therapieën; chemotherapie en bestraling (radiotherapie)
stamceltransplantatie kan worden overwogen bij een zorgvrager jonger dan 65 jaar bij wie
de chemotherapie en de bestraling niet effectief zijn of bij recidief.
Deze slide heeft geen instructies
Conclusie Non-Hodgkin
Zeer diverse groep van ziektebeelden
Lokalisaties lymfklieren, maar ook vaak op andere plaatsen
Behandeling wordt bepaald door het type NHL (chemotherapie - radiotherapie)
Prognose afhankelijk van type en verschillende risicofactoren bij de presentatie: sommige zijn uitstekend te genezen, andere vormen meer beeld van chronische ziekte
Deze slide heeft geen instructies
Conclusie Hodgkin
Uitstekend te genezen vorm van lymfklierkanker
Merendeel van de patiënten heeft weinig symptomen
Keuze therapie afhankelijk van stadium en risicoprofiel van de patiënt (Chemotherapie evt. Radiotherapie)
Na afloop van behandeling levenslange follow-up
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een lymfoom?
Ontsteking lymfeklier
Benigne tumor in de milt
Maligne tumor van de lymfocyten
Tumor van de amandelen
Deze slide heeft geen instructies
Hodgkin-lymfoom heeft als gevolg:
Verminderde afweer en abnormale celgroei lymfocyten
normale afweer, vooral zwelling klieren door cel ophoping
Het optreden van infecties en een verminderde afweer
Abnormale celgroei lymfocyten en toename van cellen
Deze slide heeft geen instructies
Bij welk type lymfoom ontstaan grote, afwijkende B-cellen (Reed-Sternbergcellen)
Myeloïde lymfoom
Hodgkin lymfoom
Autoloog lymfoom
Peritoneaal lymfoom
Deze slide heeft geen instructies
Op welke leeftijd komt het Hodgkin lymfoom het vaakst voor.
0-15 jaar
15-35 jaar
36-50 jaar
70-90 jaar
Deze slide heeft geen instructies
Non-Hodgkin lymfoom ontstaat meestal in .....
Het beenmerg
De longen
De spieren
De milt
Deze slide heeft geen instructies
Om de diagnose lymfoom te bevestigen voeren we onderzoek uit, welk onderzoek is dit?
CT-scan
PET-scan
beenmergpunctie
lymfeklierbiopt
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies