B3 Genen en Allelen
Jas uit
Spullen op tafel
Leerwerkboek, schrift
Tas van tafel
Lees blz. 114-118
minute
second
Kennen/Kunnen
Je kunt omschrijven wat genen en allelen zijn
Je kunt omschrijven wat een mutatie is
Je kunt omschrijven wat kanker is
B3 Genen en Allelen
Jas uit
Spullen op tafel
Leerwerkboek, schrift
Tas van tafel
Lees blz. 114-118
minute
second
Kennen/Kunnen
Je kunt omschrijven wat genen en allelen zijn
Je kunt omschrijven wat een mutatie is
Je kunt omschrijven wat kanker is
Na deze les
5.3.6 kan je omschrijven wat genen en allelen zijn.
5.3.7 kan je omschrijven wat een mutatie is.
5.3.8 Kan je omschrijven wat kanker is.
Wat gaan we doen?
Herhalen vorige lessen (10 minuten)
Huiswerk bespreken (15 minuten)
Uitleg basisstof 3 (25 minuten)
Aan de slag (20 minuten)
Afsluiting (10 minuten)
Wat is het verschil tussen genotype en fenotype?
genotype is de informatie fenotype hoe het tot uiting komt
genotype is hoe het tot uiting komt fenotype is de informatie
genotype en fenotype is hetzelfde
Welke genen kom je tegen in een levercel?
1x, Alleen genen die te maken hebben met de lever
2x, alleen genen die te maken hebben met de lever
1x, alle verschillende genen van een mens
2x, alle verschillende genen van een mens
Welke genen kom je tegen in een zaadcel?
1x, Alleen genen die te maken hebben met de zaadcel
2x, alleen genen die te maken hebben met de zaadcel
1x, alle verschillende genen van een mens
2x, alle verschillende genen van een mens
Een eicel van een mens bevat .. chromosenparen. (getal invoeren)
Van organisme tot base
Bouw van DNA
Genen en eigenschappen
1 eigenschap bestaat vaak uit meerdere genen
Genen bevatten informatie voor het maken van eiwitten
Genen kunnen verdeeld zijn over verschillende chromosomen
Allelen
Genen komen in verschillende vormen voor: Allelen (genvariant)
Allelen van oogkleur: Blauw, bruin, groen, etc.
Sommige allelen zijn sterker dan andere
Allelenparen
Allelen van een bepaald gen komen in paren voor:
2 dezelfde allelen = homozygoot
2 verschillende allelen = heterozygoot
Wat is een allel dat te maken heeft met haar?
Haarkleur
Blond
Haarvorm
Blauw
In welke cellen kom je allelen tegen voor haarkleur? Kies het meest volledige antwoord
Haarcellen
Haar- en hoofdhuidcellen
Haar-, hoofdhuid- en hersencellen
Haar-, hoofdhuid-, hersen- en oogcellen
Welke allelen zou je beide kunnen tegenkomen in één zaadcel?
Bruin haar Blond haar
Blauwe ogen Groene ogen
Bruin haar Blauwe ogen
Rood haar Blond haar
Geslachtelijke voortplanting
Zaad/eicellen ontstaan door een speciale deling.
Hierdoor ontstaan cellen met verschillende allelen.
Bij bevruchting ontstaat uit zaadcel en eicel een nieuw genotype
Een man en vrouw krijgen een kind. De man is homozygoot voor blond haar. De vrouw is homozygoot voor bruin haar. Leg uit, Is het kind homozygoot of heterozygoot?
Mutaties
Het genotype van een persoon staat vast
Mutatie = er verandert/muteert een stukje DNA
Meestal weinig invloed
organisme waarbij een mutatie zich uit in fenotype = mutant
Het moment en plaats van de mutatie bepaalt de invloed
Mutaties ontstaan
Mutaties kunnen ontstaan door mutagene invloeden:
Zonlicht (UV-straling)
Radioactieve straling (bijv. Röntgenstraling)
Asbest, rook
Het kan ook ontstaan als foutje tijdens celdeling.
Kanker
Onstaat door mutatie in cel, Niet bacterie/virus
Mutatie veroorzaakt ongeremde deling van de cel > er onstaat een gezwel:
- Goedaardig: Deelt langzaam, blijft op zijn plek
- Kwaadaardig: Deel snel, doordringt weefsels, zaait uit
Uitzaaiing > via bloed/lymfe gaan kankercellen naar andere plekken in het lichaam, vormen daar nieuwe gezwellen
Ga aan de slag met:
Lezen blz. 114 t/m 118
Maken Opdr. 1 t/m 8, 4k blz. 118-122
Klaar met het bovenstaande?
Verder werken/lezen
Samenvatten
Ander huiswerk
Boek lezen
Zs = Werken in stilte
Geen vinger opsteken
Aan het werk
Stil en stoor niemand
Blijf op je plek
minute
second
Ga aan de slag met:
Lezen blz. 114 t/m 118
Maken Opdr. 1 t/m 8
Klaar met het bovenstaande?
Verder met begrippenlijst
Zf = Werken met fluisteren
Geen vinger opsteken
De docent komt langs
Aan het werk
Fluister alleen met de persoon naast je
Blijf op je plek
Huiswerk
Je maakt: Opdracht 1, 3, 5 en 10
Je omschrijft: begrippen met betekenis van basisstof 5.3
Je bestudeert: Afbeelding 1 t/m 8 in je boek van basisstof 5.3. Wat zeggen de afbeeldingen jou?
Je leest: Basisstof 5.3 helemaal