Schildklier
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
De schildklier
Je schildklier maakt hormonen. Die helpen je lichaam om energie te halen uit je voeding --> regelen de stofwisseling.
Net name jodium is belangrijk!
De schildkier
Voorzijde van de hals
Bestaat uit twee lobben aan weerszijde van de luchtpijp
Endocriene klier
Kijkersvraag
Welke hormonen scheiden de schildklier af?
Wat is het actieve hormoon?
Schrijf mee!
Wat heb je onthouden?
Welke hormonen scheiden de schildklier af?
Wat is het actieve hormoon?
Schildklier
Maakt met behulp van jodium uit je voeding drie hormonen aan:
1. Thyroxine (T4)
2. Tri-joodthyronine (T3)
3. Calcitonine.
Endocriene klier geeft direct aan het bloed af.
T3 en T4
T4 wordt in de lever en in de weefsels omgezet tot het actieve T3.
T3 en T4 hebben invloed op de stofwisseling en de groei van het lichaam.
Calcitonine
Calcitonine is noodzakelijk voor het regelen van de calciumbalans in het lichaam
Feedback systeem
Ook wel de schildklier-as genoemd.
Behoud van
homeostase!
Wat is dat ook alweer?
Terugkoppeling
hypofyse maakt schildklierhormoon
hypothalamus meet waarde (sensor)
te hoog? hypofyse moet stoppen met aanmaak
te laag? hypofyse moet producerenKolom tekst
21 graden afgesteld
sensor meet temperatuur
wordt het warmer?
thermostaat (rem) laat ketel afslaan
wordt het weer kouder?
ketel gaat weer aan (rem los)lom tekst
De CV -Ketel
Hormoonstelsel Schildklier
Pathologie
Snelwerkende schildklier (hyperthyreoïdie).
Traagwerkende schildklier (Hypothyreoïdie).
Struma (vergroting schildklier)
Oorzaken
Hypothyreoïdie door: (te traag werkende schildklier)
- Hashimoto-thyreoïditis (geleidelijk aan vernietiging schildklier)
- Radioactief jodium (behandeling) tekort aan jodium (uit je voeding)
- Thyreoidectomie (kanker / knobbel / te snel werkende schildklier)
- Congenitale hypothyreoïdie (aangeboren)
Hyperthyreoïdie door: (te snel werkende schildklier)
- De ziekte van Graves-Basedow (auto-immuunziekte, stimulatie aanmaak hormonen)
- Thryreoïditis (ontsteking)
- Ontsteking als gevolg van medicatie (actief jodium), lithium.
- Toxisch adenoom
- Overactieve hypofyse
Oorzaken
Struma
Voelbare vergroting van de schildklier.
Meestal geen duidelijke oorzaak.
(niet altijd ziek of geen goedwerkende schildklier).
Soms vorming van cyste
Kan; druk op de hals, prop gevoel of problemen met slikken.
Symptomen hyperthyreoÏdie
Hypothyreoïdie
Diagnose
Op basis van de klachten (anamnese) van de zorgvrager zal de huisarts in eerste instantie het bloed van de zorgvrager laten onderzoeken.
Bloedonderzoek
Verwijzing endocrinoloog
Echografie schildklier
Schildklierscintigrafie (met radioactief jodium functie bepalen).
Bioptie (aantonen / uitsluiten maligniteit)
LET OP!
Hier komt een instructie aan!
Aan de slag
Wie: In je tweetal.
Wat: Maak een mindmap. Student 1 werkt de snelwerkende schildklier uit op zijn mindmap. Student 2 werkt de traagwerkende schildklier uit op zijn mindmap. Zorg dat je kunt onderbouwen waarom de zorgvrager deze klachten krijgt. Je gaat straks je medestudent informeren.
Waarom: je gaat de klachten in kaart brengen. Zo kun jij klachten bij jouw zorgvrager straks ook verklaren.
Hoe: je mindmap krijg je van de docent.
Tijd: 10 minuten. Heb je tijd over? Je mag beschrijven wat de behandeling is van jouw gekozen thema.
10
minute
00
second
Aan de slag
Je gaat elkaar vertellen over jouw onderwerp (hyper of hypo).
Zorg dat je medestudent de juiste informatie krijgt!
5
minute
00
second
Klassikaal terughalen
5
minute
00
second
Behandeling
Aandachtspunten
Meestal andere opname indicatie, maar dit wel in de voorgeschiedenis.
Echter; bij ontregeling:
1. Vitale waarden zoals bloeddruk, hartslag en ademfrequentie te monitoren.
Hyperthyreoïdie kan een versnelde hartslag en versnelde ademfrequentie geven
Hypothyreoïdie de hartslag juist weer vertraagd kan zijn.
2. Slaperigheid of bewustzijnsstoornissen kunnen een uiting zijn van ontregelde schildklierfunctie.
3. De meeste schildklierproblemen worden behandeld met medicatie.
Monitoren therapietrouw!
T4 wordt in de lever en de weefsels omgezet tot het actieve T3.
JA
Vertel
Bij het feedback systeem geeft de hypofyse een signaal af aan de hypothalamus
NEE
Hoe zat het ook alweer?
Calcitonine is noodzakelijk voor het produceren van de schildklierhormonen
NEE
Leg uit waar het hormoon calcitonine verantwoordelijk voor is.
Bij struma werkt de schildklier niet goed
NEE
Wat zijn klachten die wel kunnen opspelen bij struma?
Symptomen van vermoeidheid, gewichtstoename en obstipatie passen bij een traagwerkende schildklier
JA
Hoe kun je de obstipatie verklaren?
Hoe kun je de gewichtstoename verklaren?
Afwijkende werking van de schildklier kan invloed hebben op de vitale functies.
JA
Hoe kun je een verhoogde of lage hartslag verklaren?
Belangrijkste verpleegkundige aandachtspunt bij dit ziektebeeld is het controleren van de bloeddruk
NEE
Wat is een van de belangrijkste aandachtspunten?
Kun je dit uitleggen?
Terugblikken op de les
Leerdoelen
Als je nu terug kijkt, zijn er leerdoelen behaald?
1. Je benoemt welke hormonen betrokken zijn bij de schildklier.
2. Je legt in je eigen woorden uit hoe het feedback systeem van de schildklier werkt.
3. Je verklaart de symptomen van een hypo en hyperthyreoïdie.
Reflectie
1. In welke mate heb je het gevoel dat je de stof beheerst?
Geef een cijfer van 1 tot 10
2. Wat ga je ondernemen om de stof nog meer eigen te maken?
3. Hoe ga je dat doen?
Afronden