Slapen en waken

• newEditor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Waak/ slaap ritme

Waar gaan we het over hebben?

• Waarom slapen mensen?

• Fasen van de slaap en slaapcycli

• Slaapstoornissen oorzaken en wat kun je adviseren?

• En wat je nog meer wil weten over slapen 

Geef je slaap van de afgelopen week een cijfer:

Waarom slapen we eigenlijk?

Hoe heet die klok?

A

Biologische klok

B

Klinische klok

C

Slaapklok

D

Wekker

Welk hormoon is dat en waar wordt het aangemaakt?

A

Melatonine in de hypofyse

B

Melatonine in de epifyse (pijnappelklier)

C

Melanine in de hypofyse

D

Melanine in de epifyse (pijnappelklier)

Hersenstam

• Bewustzijn

• Hartregulatie en bloeddruk

• Ademhaling

• Reguleren slaap waak cyclus

• Reflexen (hoesten, slikken)

• Temperatuur regulatie 

Gevolgen verstoord slaap-waak ritme

• Afwijkend gedrag, bijvoorbeeld nervositeit, geïrriteerdheid of zich angstig of apathisch (onverschillig) voelen.

• Concentratieverlies en geringere opmerkzaamheid, wat kan leiden tot ongelukken.

• Gestoorde gedachtegang en vaak abnormale reactie op prikkels: zorgvragers die van een mug een olifant maken.

• Niet meer goed lichamelijk functioneren; minder werkzaamheden en activiteiten kunnen doen.

Verstoring dag- en nachtritme bij ouderen

Alle ouderen – en in het bijzonder ouderen met dementie – vertonen over het algemeen een ander slaap-waak patroon als gevolg van fysiologische processen in de hersenen. 

*Ze vallen minder snel in slaap.

* Zijn ‘s nachts vaker en langduriger wakker

* Wisselen meer frequent van slaapfase

* Overdag vaker slaperig.

Hoeveel uur per nacht slapen volwassenen in Nederland gemiddeld?

A

6 - 7 uur

B

7 - 8 uur

C

8 - 9 uur

D

9 - 10 uur

Fasen van de slaap

1. Sluimerfase, inslapen (doezelen), snel wakker van geluid

2. Lichte slaap, hersenactiviteit vertraagt

3. Diepe slaap, moeilijk wakker te krijgen

4. Droomslaap (REM-slaap)

• Per nacht 4 -6 slaapcycli

Slaapstoornissen

• Moeite met inslapen, slapeloosheid (insomnie)

• Moeite met doorslapen

• Slaapapneu 

• Verstoord dag-nachtritme

Wat zijn oorzaken van slaapstoornissen?

Oorzaken slaapstoornissen

• Medisch: pijn, apneu, benauwdheid, ...

• Fysiek: leeftijd, hormonen, ...

• Mentaal: stress, depressie, ...

• Stoffen: alcohol, cafeïne, medicijnen, ...

• Omgeving: lawaai, snurkende partner, ...

• Biologische klok: ploegendienst, jetlag, ...

Welk licht veroorzaakt slapeloosheid bij gebruik van je smartphone?

A

Rood licht

B

Geel licht

C

Groen licht

D

Blauw licht

Wat is de belangrijkste oorzaak van verkeersongevallen bij jongeren?

A

Alcohol

B

Vermoeidheid

C

Te snel rijden

D

Drugs

Tijdens het slapen genezen wonden en botbreuken het snelst

A

Waar

B

Niet waar

C

D

Waardoor kun je sneller overlijden?

A

Niet meer eten

B

Niet meer slapen

C

D

Hoeveel uren slaap verliezen ouders in het eerste jaar dat hun baby is geboren?

A

100-200 uur

B

200-400 uur

C

400-750 uur

D

750-1000 uur

Welk deel van het leven brengt een mens slapen door?

A

20%

B

30%

C

40%

D

50%

Adviezen bij slaapproblemen

Slaapproblemen bij zorgvragers

• Oorzaak opsporen en zo mogelijk verhelpen

• Dag-nachtritme bewaken

• Smartphone, TV enz. 2 uur voor het slapengaan uit

• Wandelen, lezen (boek, tijdschrift)

• Warme melk

• Rustig gesprek

Wat heb je geleerd in deze les?

originalType.poll

Het limbische systeem regelt

A

de coördinatie van de willekeurige bewegingen

B

het waak en slaap ritme

C

het emotionele leven

D

de willekeurige motoriek