Thema 2 Voeding en Vertering BK

• newEditor

Voeding en Vertering

Thema 2

planning

• Wat weten jullie al?

• Uitleg

• Opdrachten

• Check

Voedingsmiddelen

Thema 2 basisstof 1

Wat weten jullie al?

Voedings-middelen

Leerdoelen

• Je kunt de functies van voedingsstoffen noemen.

voedingsmiddelen

• Voedingsmiddelen = alle producten die men eet of drinkt.

• Voedginsstoffen = bruikbare bestanddelen van voedingsmiddelen.

Voedingsstoffen

4 functies van voedingsstoffen:

1. Brandstoffen  leveren energie.

   1. Bouwstoffen  zijn nodig voor groei, ontwikkeling en herstel.

   2. Reservestoffen  worden opgeslagen in het lichaam.

   3. Beschermend stoffen  zorgen dat je niet ziek wordt.

voedingsvezels

• Voedingsvezels = verzamelnaam voor stoffen uit planten, die je lichaam niet kan
  verteren.

• Vol gevoel

• Vertering

opdrachten

• Zelfstandig in stilte (tot 13:35), daarna mag je fluisterend overleggen met je buurman/buurvrouw.

• Maak opdracht 1 t/m 8 in je boek, blz. 67.

Klaar?

1. Maak een begrippenlijst in je aantekeningenschrift.

2. Biologiepagina.nl  oefenopdrachten maken.

Check – 3 vragen

Waarin zitten veel voedingsvezels?

• Groente, fruit, aardappelen, volkorenbrood, peulvruchten, noten en ontbijtgranen.

Wat is het verschil tussen voedingsmiddelen en voedingsstoffen?

• Voedingsmiddelen zijn alle producten die men eet of drinkt.

• Voedginsstoffen zijn de bruikbare bestanddelen van voedingsmiddelen.

Wat zijn 4 functies van voedingsstoffen?

• Bouwstof, brandstof, reservestof, beschermende stof.

Huiswerk

• Af voor de volgende les:

• Thema 2 basisstof 1 opdracht 1 t/m 9

planning

• Check T2B1

• Uitleg

• Opdrachten

• Check

• Pw bespreken

• (hw nakijken)

Check – 3 vragen

Wat zijn voedingsvezels?

• Dit is een verzamelnaam voor stoffen uit planten, die je lichaam niet kan verteren.

Wat is het verschil tussen voedingsmiddelen en voedingsstoffen?

• Voedingsmiddelen zijn alle producten die men eet of drinkt.

• Voedginsstoffen zijn de bruikbare bestanddelen van voedingsmiddelen.

Wat zijn 4 functies van voedingsstoffen?

• Bouwstof, brandstof, reservestof, beschermende stof.

Voedingsstoffen

Thema 2 basisstof 2

Leerdoelen

• Je kunt zes groepen voedingsstoffen noemen met hun functies.

voedingsstoffen

6 groepen voedingsstoffen:

1. Koolhydraten

   1. Eiwitten

   2. Vetten

   3. Vitaminen

   4. Mineralen

   5. Water

opdracht

Neem deze tabel over in je aantekeningenschrift.

Straks gaan we hem tijdens de uitleg invullen.

koolhydraten

• Koolhydraten = dienen als bouwstoffen, brandstoffen en reservestoffen.

Voorbeelden:

• Suikers (glucose)

• Zetmeel

• Glycogeen (opgeslagen vorm)

• Voedingsvezels

eiwitten

• Eiwitten = dienen als bouwstoffen en brandstoffen.

vetten

• Vetten = dienen als brandstoffen, maar ook als bouwstoffen en reservestoffen.

Vitaminen mineralen

• Vitaminen = dienen als bouwstoffen en beschermende stoffen.

• Mineralen (zouten) = dienen als bouwstoffen en beschermende stoffen.

Voorbeelden:

• Calcium (kalk)

• Natrium

• Magnesium

• IJzer.

water

• Water = voedingsstof dient als bouwstof.
  (wordt ook gebruikt voor het vervoer van stoffen in het lichaam).

opdrachten

• Zelfstandig in stilte (tot 10:15), daarna mag je fluisterend overleggen met je buurman/buurvrouw.

• Maak opdracht 2 t/m 7 in je boek, blz. 75.

• Opdracht 1 als laatste.

Klaar?

1. Controleer je tabel.

2. Maak een begrippenlijst in je aantekeningenschrift.

3. Biologiepagina.nl  oefenopdrachten maken.

Check – 3 vragen

Wat zijn de 6 groepen voedingsstoffen?

1. Koolhydraten

2. Eiwitten

3. Vetten

4. Vitaminen

5. Mineralen

6. Water

Wat zijn 4 functies van voedingsstoffen?

1. Bouwstof

2. Brandstof

3. Reservestof

4. Beschermende stof

Waarin zitten veel voedingsvezels?

Verzamelnaam voor stoffen uit planten, die je lichaam niet kan verteren.

planning

• Check T2B2

• Uitleg

• Opdrachten

• Check

• (Hw nakijken)

Check – 3 vragen

Wat zijn de 6 groepen voedingsstoffen?

1. Koolhydraten

2. Eiwitten

3. Vetten

4. Vitaminen

5. Mineralen

6. Water

Wat zijn 4 functies van voedingsstoffen?

1. Bouwstof

2. Brandstof

3. Reservestof

4. Beschermende stof

Wat zijn voedingsvezels?

Dit is een verzamelnaam voor stoffen uit planten, die je lichaam niet kan verteren.

Overzicht functie voedingsstoffen

planning

• (Check in Kahoot)

• Uitleg

• Practicum demo

• Opdrachten

• Check

• (Kahoot)

Aantonen zetmeel

Thema 2 basisstof 3

Leerdoelen

• Je kunt zetmeel aantonen met een indicator.

ingrediënten

aantonen

• Indicator = een stof waarmee je een andere stof kunt aantonen.

• Joodoplossing (jodium) = een indicator voor zetmeel.

Wat gaan we doen?

1. Schrijf op wat je verwacht (hypothese) dat er gebeurt wanneer zetmeel en joodoplossing samen komen.

1. Kies 3 producten en schrijf op en wat je verwacht (hypothese) dat er gebeurt.

1. Schrijf op wat je hebt waargenomen tijdens het proefje.

1. Klopt je hypothese met de uitkomst van het proefje?

huiswerk

• Zorg dat het werkblad in je aantekeningenschrift vastmaakt.
  Kan door te nieten of vastplakken.

• Volgende les controleren of iedereen dit heeft gedaan!!!

Te doen wanneer je klaar bent

Verwachting:

• Rustig en zelfstandig werken aan deze opdrachten.

• Je mag fluisterend met meisje stem overleggen met buurman/buurvrouw.

• Het volume blijft minimaal!

1. Ga naar biologiepagina.nl

2. Vmbo 2  Voeding en vertering  klik op oefenen (bovenaan in blauw).

• Maak  Oefening Spijsverteringsorganen.

• Daarna  Oefening Organen borstholte.

• Daarna  Oefening Mond en Keelholte.

planning

• Check T2B2

• Basisstof 4 (3 andere keer)!

• Uitleg

• Opdrachten

• Check

• Hw nakijken

• (Kahoot)

Check – 3 vragen

Wat zijn de 6 groepen voedingsstoffen?

1. Koolhydraten

2. Eiwitten

3. Vetten

4. Vitaminen

5. Mineralen

6. Water

Wat zijn 4 functies van voedingsstoffen?

1. Bouwstof

2. Brandstof

3. Reservestof

4. Beschermende stof

Wat zijn voedingsvezels?

Dit is een verzamelnaam voor stoffen uit planten, die je lichaam niet kan verteren.

verteringsstelsel

Thema 2 basisstof 4

Leerdoelen

• Je kunt de functie van verteringssappen en enzymen noemen.

• Je kunt de delen van een gebit noemen met hun functie.

• Je kunt de bouw en werking van de darmen beschrijven.

Wat weten jullie al?

Verteringsstelsel

Verterings-
stelsel

• Verteringsstelsel = alle lichaamsdelen
  die betrokken zijn bij de vertering van voedsel.

tanden

• Snijtanden  afbijten.

• Hoektanden  afbijten.

• Kiezen  fijngemalen.

verteringssappen

• Enzymen = stoffen die scheikundige reacties versnellen.

• Verteringssappen

• 5 verteringsklieren:

1. Speekselklieren

   1. Maagsapklieren

   2. Lever

   3. Alvleesklier

   4. Darmsapklier

Dunne darm

• Worden voedingsstoffen opgenomen.

• Darmsapklieren maken darmsap.

• (Oppervlakte vergroting  darmplooien en darmvlokken).

Blindedarm, dikke darm en endeldarm

• Dikke darm  water opnemen.

• Blinde darm

• Appendix  ontsteking

• Endeldarm  tijdelijke opslag
  ontlasting.

• Anus  kringspier.

darmperistaltiek

• Darmperistaltiek = afwisselend samentrekken en
  ontspannen van de kringspieren en lengtespieren
  in de darmwand.

opdrachten

• Zelfstandig in stilte, (tot 10:45) daarna mag je fluisterend overleggen met je buurman/buurvrouw.

• Maak opdracht 1 t/m 6 in je boek, blz. 87.

Klaar?

• Maak een begrippenlijst in aantekeningenschrift

• Biologiepagina.nl.

Check – 4 vragen

1. Welke 3 soorten tanden hebben mensen?

• Snijtanden.

  • Hoektanden.

  • Kiezen.

1. Leg uit wat er gebeurt bij darmperistaltiek.

• Afwisselend samentrekken en ontspannen van de kringspieren en lengtespieren in de darmwand.

1. Waar komt de voedselbrij terecht vanuit de maag?

• Twaalfvingerige darm.

Check – 4 vragen

1. Hoe noemen we voedingsstoffen die door de darmwand in het bloed kunnen
   worden opgenomen?

• Verteringsproducten.

planning

• Check T2B4

• Uitleg

• Opdrachten

• Hw nakijken

• Opdracht gezonde voeding

• (kahoot)

Check – 4 vragen

1. Welke 3 soorten tanden hebben mensen?

• Snijtanden.

  • Hoektanden.

  • Kiezen.

1. Leg uit wat er gebeurt bij darmperistaltiek.

• Afwisselend samentrekken en ontspannen van de kringspieren en lengtespieren in de darmwand.

1. Waar komt de voedselbrij terecht vanuit de maag?

• Twaalfvingerige darm.

Check – 4 vragen

1. Hoe noemen we voedingsstoffen die door de darmwand in het bloed kunnen
   worden opgenomen?

• Verteringsproducten.

Gezonde voeding

Thema 2 basisstof 5

Leerdoelen

• Je kunt met de Schijf van Vijf adviezen voor een gezonde voeding geven.

De schijf van vijf

• Groen  vitaminen (+ vezels)

• Geel  vetten

• Roze  eiwitten

• Oranje  koolhydraten (+ vezels)

• Blauw  water

• Mineralen

Voedselvergiftiging

• Voedselvergiftiging = een infectie door besmet voedsel met chemische stoffen of ziekteverwekkers, zoals bacteriën.

• Zien, ruiken, proeven.

• Voedselbederf door schimmels
  en bacteriën.

Afvallen en aankomen

• Bewegen

• Hoeveelheid eten

• Gezonde voeding

Eetstoornissen

• Anorexia nervosa

• Boulimia nervosa

• Eetbuistoornis  obesitas

opdrachten

• Zelfstandig in stilte (tot 13:20), daarna mag je fluisterend overleggen met je buurman/buurvrouw.

• Maak opdracht 1 t/m 7 in je boek, blz. 98.
  (opdracht 2 en 4 mag je overslaan).

Klaar?

1. Maak een begrippenlijst in je aantekeningenschrift.

2. Biologiepagina.nl  oefenopdrachten maken.

3. Recept door mij laten controleren.

Check – 3 vragen

1. Uit hoeveel onderdelen bestaat de schijf?

• De schijf bestaat uit 5 onderdelen.

1. Hoe kun je opmerken dat voedsel bedorven is?

• Zien, ruiken en proeven.

1. Op welke 3 dingen kun je letten om af te vallen?

• Bewegen, hoeveelheid eten en gezonde voeding.

planning

• Check T2B3

• Uitleg

• Opdrachten

• Check

• (Hw nakijken)

Check – 3 vragen

1. Uit hoeveel onderdelen bestaat de schijf?

• De schijf bestaat uit 5 onderdelen.

1. Hoe kun je opmerken dat voedsel bedorven is?

• Zien, ruiken en proeven.

1. Op welke 3 dingen kun je letten om af te vallen?

• Bewegen, hoeveelheid eten en gezonde voeding.

De organen voor vertering

Thema 2 basisstof 6

Leerdoelen

• Je kunt in een afbeelding de delen van het verteringsstelsel benoemen.

• Je kunt de functies en kenmerken van de delen van het verteringsstelsel noemen.

verteringsstelsel

Mondholte, keelholte en slokdarm

• Speeksel = een verteringssap

• Speeksel zorgt er ook voor dat je
  voedsel makkelijker kunt doorslikken.

• Via de mondholte naar de keelholte
  door de slokdarm.

maag

• In het maagsap zit zoutzuur. Hierdoor is maagsap zuur.

• Maagportier  kringspier

Twaalfvingerige darm, lever, galblaas en alvleesklier

• Twaalfvingerige darm

• Lever  gal

• Alvleesklier  alvleessap

• Galbuis

• Emulgeren

Dunne darm

• Darmsapklieren maken darmsap

• Oppervlakte vergroting  darmplooien en darmvlokken.

• Waterige voedselbrij door alle verteringssappen.

Blindedarm, dikke darm en endeldarm

• Dunne darm

• Dikke darm  water opname

• Blinde darm

• Appendix  ontsteking

• Endeldarm  tijdelijke opslag

• Anus  kringspier.

• Ontlasting

filmpjes

• Dunne darm

• 0:35 minuten

• https://schooltv.nl/video-item/de-dunne-darm-een-zeer-beweeglijk-orgaan

• Dikke darm

• 0:53 minuten

• https://schooltv.nl/video-item/dikke-darm-vaste-en-vloeibare-delen-worden-gescheiden

opdrachten

• Zelfstandig in stilte (tot :), daarna mag je fluisterend overleggen met je buurman/buurvrouw.

• Maak opdracht 1 t/m 8 in je boek, blz. 108.

Klaar?

1. Maak een begrippenlijst in je aantekeningenschrift.

2. Biologiepagina.nl  oefenopdrachten maken.

planning

• Check T2B5

• Uitleg

• Opdrachten

• Check

• Hw nakijken

Check – 3 vragen

1. /

• /

1. /

• /

1. /

• /

voedselbederf

Thema 2 basisstof 6

Leerdoelen

• Je kunt manieren beschrijven om voedselbederf tegen te gaan.

Voedselvergiftiging

• Besmetting giftige stoffen

• Bacteriën en schimmels

• Zien en ruiken

• Salmonellabacteriën

• Vlees, vis, ei, rauwe groente en fruit

• 20 en 30 graden

• Diarree, koorts en buikpijn

• Ontsteking dunne darm

Voedselbederf tegengaan

• Invriezen  -20

• Pasteuriseren  72

• Steriliseren  130-140

• Vacuüm verpakken

• Drogen

• Conserveermiddelen toevoegen

Conserveermiddelen
toevoegen

• Ongunstige leefomgeving

• Suiker

• Zout

• Zuur

• Stikstof

• Sulfiet  mineraal

Kleur-, geur- en smaakstoffen

• Niet tegen voedselbederf

filmpje

• Schooltv: Conserveren - Hoe kunnen we ons eten het beste bewaren?

opdrachten

• Zelfstandig in stilte (tot :), daarna mag je fluisterend overleggen met je buurman/buurvrouw.

• Maak opdracht 1 t/m 5 in je boek, blz. x.

Klaar?

1. Maak een begrippenlijst in je aantekeningenschrift.

2. Biologiepagina.nl  oefenopdrachten maken.

Check – 3 vragen

1. /

• /

1. /

• /

1. /

• /

planning

• Check T2B6

• Uitleg

• Opdrachten

• Check

• Hw nakijken

Check – 3 vragen

1. /

• /

1. /

• /

1. /

• /

Nadenken over eten

Thema 2 basisstof 7

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen dat minder vlees eten beter is voor de gezondheid en voor het milieu.

eiwitten

• Vlees, zuivel, eieren, peulvruchten en noten  veel eiwitten

• 10 kg = 1 kg koe

• Ondervoeding door eiwittekort

Minder vlees eten

• Vegetariërs

• Veganisten

• Flexitariërs

• Mogelijke redenen:

• Rood vlees, bewerkt vlees

• Beroerte, diabetes 2, kanker

Vlees vervangers

• Peulvruchten en noten

• Voedingssupplementen (B12)

• Vleesvervangers
   Soja of eiwitten uit granen
   Vitamine en mineralen toegevoegd.

filmpje

• Schooltv: Hoe duurzaam zijn vleesvervangers? - CO2-uitstoot per kilogram eiwit

• 3:11 minuten

opdrachten

• Zelfstandig in stilte (tot :), daarna mag je fluisterend overleggen met je buurman/buurvrouw.

• Maak opdracht 1 t/m 5 in je boek, blz. x.

Klaar?

1. Maak een begrippenlijst in je aantekeningenschrift.

2. Biologiepagina.nl  oefenopdrachten maken.

Check – 3 vragen

1. /

• /

1. /

• /

1. /

• /

wikiwijs

• https://maken.wikiwijs.nl/151143/Thema_voeding_en_vertering  

• Op de wikiwijs staat extra uitleg, oefenopdrachten, en een filmpje. 

Biologiepagina.nl

• Klik op havo 2  voeding en vertering.

• Voeding en vertering Biologie voor Jou (biologiepagina.nl)

• Hier staat ook nog extra uitleg en oefenopdrachten.