2F 29 mei Almelo 31

• newEditor
• Nederlands
• MBO
• Studiejaar 1

Planning

• Vandaag: Hoofdstuk 5 afronden

• 8 juni: schrijfdossier afronden

• 15 juni: Hoofdstuk 6

Het nut van afbeeldingen bij een tekst

• de aandacht van de lezer trekken of vasthouden;

• de tekst ondersteunt

• de tekst aantrekkelijker maken;

• extra uitleg geven, bijvoorbeeld met een grafiek of tabel

Wat zie je in de krant?

Afsluiting: afstemmen op publiek

• Hoe zit het met de voorkennis van je publiek? Wat weet het al wel of juist nog niet over het onderwerp?

• Ga je voor formeel of informeel taalgebruik? Bijvoorbeeld: spreek je de lezer aan met ‘u’ of ‘je’?

• Welke toon gebruik je?

• Denk ook aan het taalniveau

• In je woordgebruik houd je rekening met je publiek

“De school organiseert volgende week een sportdag.” Vertel dat aan...

Wat zijn hoofdzaken?

Hoofdzaken bevatten de belangrijkste informatie over het onderwerp van de tekst. Ze staan vaak op voorkeursplaatsen, zoals:

• titel

• inleiding

• slot

• begin en einde van alinea’s

Wat zijn bijzaken?

Bijzaken ondersteunen de hoofdzaken, ze maken de tekst levendiger:

• uitleg

• voorbeelden

• details

Voorbereidingstoets samen

• 5.8

• 5.4 vanaf opdracht 10

Wat is samenhang in een tekst?

Samenhang betekent dat de zinnen en alinea’s logisch met elkaar verbonden zijn, zodat de tekst prettig leest, of luistert...

Er zijn 3 manieren:

1. Inleiding - kern - slot

2. Signaalwoorden

3. Verwijswoorden

Inleiding

Kern

Slot

Signaalwoorden

Verwijswoorden

Is 'daarom' een signaalwoord of een verwijswoord?

A

verwijswoord

B

signaalwoord

Is 'deze' een signaalwoord of een verwijswoord?

A

verwijswoord

B

signaalwoord

Is 'omdat' een signaalwoord of een verwijswoord?

A

signaalwoord

B

verwijswoord

Is 'dit' een signaalwoord of een verwijswoord?

A

verwijswoord

B

signaalwoord

Is 'maar' een signaalwoord of een verwijswoord?

A

signaalwoord

B

verwijswoord

Doel-middel

Geeft aan welke middelen worden gebruikt om een doel te bereiken. Signaalwoorden: 'om te', 'zodat', 'door middel van'.

Reden en verklaring

Een reden of verklaring legt uit waarom iets gebeurt. Signaalwoorden: 'want', 'omdat', 'daarom'.

Samenvatting

Geeft de kern van de tekst weer. Signaalwoorden: 'kortom', 'samenvattend', 'al met al'.

Tegenstelling

Signaalwoorden die een tegenstelling aangeven, zoals: 'maar', 'echter', 'daarentegen', 'toch'.

Tijdsvolgorde

Geeft aan in welke volgorde iets gebeurt. Signaalwoorden: 'eerst', 'daarna', 'vervolgens', 'ten slotte'.

Vergelijking

Vergelijkingen tonen overeenkomsten of verschillen. Signaalwoorden: 'zoals', 'evenals', 'net als', 'in vergelijking met'.

Voorbeeld en toelichting

Signaalwoorden die uitleg of voorbeelden geven zijn: 'bijvoorbeeld', 'zoals', 'ter illustratie'.

Voorwaarde

Een voorwaarde geeft aan waaraan voldaan moet worden. Signaalwoorden: 'als', 'indien', 'mits', 'tenzij'.

Soorten vaste tekststructuren

We onderscheiden acht hoofdstructuren:

1. indelingstructuur

2. onderzoekstructuur

3. probleem-oplossingstructuur

4. standpunt-argumentstructuur

5. tijdstructuur

6. verschijnsel-verklaringstructuur

7. voordelen-nadelenstructuur

8. vraag-antwoordstructuur.

1. Indelingstructuur

Deze structuur ordent verschillende aspecten van een onderwerp, bijvoorbeeld trends in woonstijl.

2. Onderzoekstructuur

Beschrijft het opzetten en de resultaten van een onderzoek, zoals: welke jongerenscene is het populairst?

3. Probleem-oplossingstructuur

Eerst wordt een probleem uitgelegd, vervolgens worden oorzaken, gevolgen en mogelijke oplossingen besproken.

4. Standpunt-argumentstructuur

Het standpunt staat centraal, met daarbij argumenten en tegenargumenten, bijvoorbeeld over fast fashion.

5. Tijdstructuur

Een onderwerp wordt in chronologische volgorde besproken, zoals mode door de eeuwen heen.

6. Verschijnsel-verklaringstructuur

Een verschijnsel wordt uitgelegd met bijbehorende oorzaken of redenen, bijvoorbeeld de populariteit van sociale media.

7. Voordelen-nadelenstructuur

Hierin worden de positieve en negatieve kanten van een onderwerp tegenover elkaar gezet.

8 Vraag-antwoordstructuur

Begint met een vraag en werkt toe naar het antwoord, zoals: waarom is anime zo populair in Japan?

Combineren van structuren

Soms worden meerdere structuren gecombineerd in één tekst voor meer diepgang en duidelijkheid.

Hoe herken je een structuur?

Wat is het centrale onderwerp of probleem in de tekst? Dit helpt bij het bepalen van de structuur.

Hoofdvraag

Signaalwoorden

Woorden als ’ten eerste’, ’vervolgens’, ’omdat’ en ’dus’ geven verbanden aan tussen delen van de tekst.

Voorbeeld: indelingstructuur

Denk aan een tekst over verschillende woontrends. Elk hoofdstuk behandelt een andere stijl.

Voorbeeld: probleem-oplossingstructuur

Een tekst over milieuvervuiling beschrijft eerst het probleem en werkt dan naar oplossingen toe.

Doen:

3F: toets heropenen (klaar: spelling)

2F: toets individueel bespreken

• Warmlopen

• Theorie

• Tekst wolf

• Signaalwoorden bij verbanden