4.3 Het IJzeren gordijn gaat open

H4 De Koude Oorlog
4.3 Het IJzeren gordijn gaat open 
1 / 16
volgende
Slide 1: Tekstslide
GeschiedenisMiddelbare schoolvmbo lwoo, havo, vwoLeerjaar 3

In deze les zitten 16 slides, met interactieve quiz, tekstslides en 1 video.

time-iconLesduur is: 50 min

Onderdelen in deze les

H4 De Koude Oorlog
4.3 Het IJzeren gordijn gaat open 

Slide 1 - Tekstslide

Slide 2 - Video

Goelag strafkampen in de SU 

Slide 3 - Tekstslide

Slide 4 - Tekstslide

In november 1989 zette de DDR de Berlijnse Muur plotseling open. Talloze DDR-burgers grepen de kans aan om het Westen te bezoeken. Bij deze grensovergang tussen Oost- en West-Berlijn waren honderden mensen samengestroomd om hen te begroeten.

Slide 5 - Tekstslide

Denk aan wat je weet van het communisme.
Noem 1 ding waar je het niet mee eens zou zijn
Noem 1 ding waar het wel mee eens zou zijn.

Slide 6 - Open vraag

Leerdoelen 4.3
  • Je kunt met enkele voorbeelden beschrijven op welke manieren mensen zich tegen communistische overheersing hebben verzet.
  • Je kunt uitleggen welke hervormingen Sovjetleider Gorbatsjov doorvoerde en de belangrijkste oorzaken van zijn hervormingen noemen.
  • Je kunt de belangrijkste gevolgen noemen van de hervormingen onder Sovjetleider Gorbatsjov.
  • Je kunt beschrijven hoe Rusland zich sinds 1990 heeft ontwikkeld.

Slide 7 - Tekstslide

Nadelen van communisme in het Oostblok
Communisme is een ideologie.
Hoe het in het Oostblok  werd uit uitgevoerd, zorgde voor verzet:
- schaarste en minder welvaart door de planeconomie
- geen politieke vrijheid
- politieke tegenstanders > strafkampen

1953: Stalin overlijdt en de maatregelen worden iets milder, maar nog steeds streng

Slide 8 - Tekstslide

Verzet tegen communisme
Mensen in het Oostblok waren ontevreden. Zij kwamen in verzet.

1956: Hongaarse studentenopstand > wordt neergeslagen

1968: Praagse Lente > leiders van Tsjechoslowakije staan zelf meer vrijheden toe

1980: Poolse arbeiders richten een vakbond op en eisen verandering > wordt verboden

Slide 9 - Tekstslide

Het Sovjetsysteem loopt vast
In Sovjet-Unie zelf waren mensen ook ontevreden.

1985: Michail Gorbatsjov leider van de SU

Hij beseft dat er wat moet veranderen en gaat op twee gebieden veranderingen doorvoeren.

Slide 10 - Tekstslide

De 2 hervormingen van Gorbatsjov
Economie 'verbouwen'= perestrojka
> Meer vrijemarkteconomie met kleine particuliere bedrijven in plaats van alleen maar staatsbedrijven

Openheid in bestuur = glasnost
> vrijheid van meningsuiting / meer politieke partijen toegestaan
Postzegel: "Perestrojka – vertrouwen op de levendige creativiteit van de massa"

Slide 11 - Tekstslide

Gorbatsjov (SU) in gesprek met Reagan (VS) in Geneve over het verminderen van kernwapens

Slide 12 - Tekstslide

De ondergang van het communisme in Europa

Hervormingen van Gorbatsjov versterkten communisme niet, maar versnelden de ondergang:
- mensen in Oost-Europa niet meer bang op in opstand te komen
- 1989: Hongarije opent als eerste het IJzeren Gordijn 
- 1990: Oost-Duitsland (DDR) en West-Duitsland (BRD) gaan samen = Duitse hereniging

Slide 13 - Tekstslide

Poetins Rusland
2000: Poetin komt in de SU aan de macht
- stimuleert welvaart > economische samenwerking met Westerse landen (olie en gas)
- wil gebieden terug: Georgië/Oekraïne
- holt democratie uit > dictatuur

Slide 14 - Tekstslide

4.3 Het IJzeren Gordijn gaat open
Lees nu de leerteksten van 4.3
Maak de opdrachten uit de studiewijzer.
 3, 5, 6, 7, 8, 9
Maak een samenvatting aan de hand van de leerdoelen op de volgende dia.

Slide 15 - Tekstslide

Maak een samenvatting door de leerdoelen 
uit te leggen
  • Je kunt met enkele voorbeelden beschrijven op welke manieren mensen zich tegen communistische overheersing hebben verzet.
  • Je kunt uitleggen welke hervormingen Sovjetleider Gorbatsjov doorvoerde en de belangrijkste oorzaken van zijn hervormingen noemen.
  • Je kunt de belangrijkste gevolgen noemen van de hervormingen onder Sovjetleider Gorbatsjov.
  • Je kunt beschrijven hoe Rusland zich sinds 1990 heeft ontwikkeld.

Slide 16 - Tekstslide