Van A tot Zin 4.3-->Zinnen met twee werkwoorden
Van A tot Zin 4.3-->Zinnen met twee werkwoorden
Open met herkenbare voorbeelden uit de bijlage: 'Tim gaat morgen een auto kopen' en 'Karlijn heeft vorige week een jurk gemaakt'.
Wat leer je vandaag?
Ik kan een hoofdzin maken met twee werkwoorden.
Ik ken de volgorde in een hoofdzin.
Deze slide heeft geen instructies
Sleepvraag
werkwoord
geen werkwoord
nagekeken
de docent
heeft
de toets
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een zin met twee werkwoorden?
Soms heeft een hoofdzin twee werkwoorden.
Voorbeelden:
Tim gaat morgen een auto kopen.
Karlijn heeft vorige week een jurk gemaakt.
Je ziet dan:
een werkwoord op plaats 2
een werkwoord aan het einde
Houd het verschil heel concreet: eerste werkwoord vroeg in de zin, tweede werkwoord helemaal achteraan.
De plaats in de zin
Een hoofdzin met twee werkwoorden heeft vaak deze volgorde:
onderwerp
werkwoord
rest van de zin
werkwoord
Let op: eerst tijd, dan plaats!
Voorbeeld:
Tim | gaat | morgen | in Den Haag |een auto | kopen.
Karlijn | heeft | vorige week |een jurk | gemaakt
Wijs letterlijk de vier delen aan. Voor A1 helpt het om de zin hardop in stukjes te lezen.
Meer voorbeelden
Ik wil later dokter worden.
Baskan kan heel goed in hoge bomen klimmen.
Morgen komt een vriendin helpen.
Het tweede werkwoord is steeds het hele werkwoord.
Bij 'komt helpen' kun je kort zeggen dat sommige werkwoorden samen een zin met twee werkwoorden maken. Houd de nadruk op de vorm, niet op moeilijke namen.
Voorbeeld 1: hele werkwoord aan het eind
Na woorden zoals deze komt vaak het hele werkwoord aan het einde:
gaan
kunnen
moeten
mogen
willen
zullen
hoeven
Voorbeeld:
Samir moet morgen hard werken.
Gebruik alleen een korte selectie uit de lange lijst uit de bijlage. Te veel woorden tegelijk is voor A1 onrustig.
Waar zie je het hele werkwoord aan het eind?
Ik heb een boek gelezen.
Samir moet hard werken.
Karlijn heeft een jurk gemaakt.
Ik ben naar school gegaan.
Type 1: na moeten/kunnen/willen enz. staat vaak het hele werkwoord aan het einde.
Maak de zin af: Seda gaat nieuwe schoenen in de stad.....
Deze slide heeft geen instructies
Mark mag niet meer op de laptop.......
Deze slide heeft geen instructies
TypVoorbeeld 2: voltooid deelwoord
Bij hebben en zijn komt vaak een voltooid deelwoord aan het einde.
Voorbeelden:
Karlijn heeft vorige week een jurk gemaakt.
Ik heb mijn boek gelezen.
Ik ben naar school gefietst.
Hij is naar huis gelopen.
Het laatste woord is dan niet het hele werkwoord.
Noem alleen dat 'gemaakt' en 'gelezen' vormen zijn die vaak bij hebben/zijn staan. Geen uitgebreide uitleg over tijden nodig.
Invuloefening
Maram en Danalazijngisterensamennaar de stadgeweest
Deze slide heeft geen instructies
Invuloefening
Ikbenin de herfstvakantiemet de treinnaar Amsterdamgeweest
Deze slide heeft geen instructies
De rest van de zin staat ertussen
Tussen de twee werkwoorden staat vaak de rest van de zin.
Voorbeeld:
Tim gaat morgen in Den Haag een auto kopen.
Karlijn heeft vorige week een jurk gemaakt.
Benadruk: niet alles hoeft direct naast elkaar te staan; juist de informatie in het midden hoort vaak tussen de werkwoorden.
Lange zinnen kunnen ook
Soms is de zin lang.
Een groep woorden met een voorzetsel kan ook na het tweede werkwoord staan.
Voorbeelden:
Tim gaat morgen een auto kopen in Den Haag.
Karlijn heeft vorige week een jurk gemaakt voor haar dochter.
Leg 'voorzetsel' heel eenvoudig uit met voorbeelden: in, op, voor, met. Het doel is herkenning, geen volledige grammaticale uitleg.
Twee goede zinnen
Deze zinnen zijn allebei goed:
Tim gaat morgen in Den Haag een auto kopen.
Tim gaat morgen een auto kopen in Den Haag.
De groep met het voorzetsel kan soms:
tussen de werkwoorden staan
na het tweede werkwoord staan
Laat zien dat beide varianten mogelijk zijn, zodat leerlingen niet denken dat er maar één juiste plek is voor zo'n woordgroep.
Welke twee zinnen zijn allebei goed?
Tim gaat in Den Haag een auto kopen / Tim gaat een auto kopen in Den Haag
Tim kopen gaat een auto in Den Haag / Tim gaat een auto kopen in Den Haag
Tim gaat kopen een auto in Den Haag / Tim gaat in Den Haag een auto kopen
Tim een auto gaat kopen in Den Haag / Tim gaat kopen in Den Haag een auto
Sluit aan bij slide 9: de woordgroep met voorzetsel kan tussen de werkwoorden staan of na het tweede werkwoord.
Welke zinnen zijn goed?
Abdullah heeft appels op de markt gekocht.
Abdullah heeft gekocht appels op de markt.
Abdullah appels heeft gekocht op de markt.
Abdullah heeft appels gekocht op de markt.
Deze slide heeft geen instructies
Welke zinnen zijn goed?
Ik vorig jaar ben verhuisd naar Nederland.
Ik ben vorig jaar naar Nederland verhuisd.
Ik ben verhuisd naar Nederland vorig jaar.
Ik ben vorig jaar verhuisd naar Nederland.
Deze slide heeft geen instructies
Zo maak je de zin
Werk stap voor stap:
Kies het onderwerp.
Zet het eerste werkwoord op plaats 2.
Schrijf de rest van de zin.
Zet het tweede werkwoord aan het einde.
Voorbeeld:
Ik | wil | later in Nederland | werken.
Dit is de samenvattende procedure van de les. Lees de voorbeeldzin eventueel hardop mee in vier delen.
Woordenlijst
hoofdzin - een gewone zin
werkwoord - een woord dat iets doet of gebeurt
hele werkwoord - de basisvorm, zoals maken, kopen, werken
voltooid deelwoord - een vorm zoals gemaakt, gekocht, gewerkt
onderwerp - wie of wat iets doet
voorzetsel - een woord zoals in, op, voor, met
rest van de zin - de andere woorden in de zin
Deze slide heeft geen instructies
Ik kan een zin maken met twee werkwoorden.
Deze slide heeft geen instructies