Oefenen voor toets 1
Herhaling brugklas
2024-2025
29-08-2024
1
Oefenen voor toets 1
Herhaling brugklas
2024-2025
29-08-2024
1
Onderwerp
Onderwerp: geeft in één of een paar woorden aan waar de hele tekst over gaat.
Deelonderwerp: geeft in één of een paar woorden aan waar een alinea over gaat of een paar alinea’s over gaan.
Text
Hoofdgedachte
De tekst samengevat in één zin.
Het is de kortste samenvatting van de gehele tekst.
Woordraadstrategieën
Woordraadstrategieën
Tekstdoelen
Informeren: er staan veel feiten in de tekst, die je kunt controleren op waarheid. Voorbeeldtekst: krantenbericht of je lesboek
Overhalen/activeren: de schrijver wil dat je iets gaat doen. Bijvoorbeeld: een product kopen (reclameteksten) of actie voeren (advertentie/oproep)
Vervolg tekstdoelen
3. Overtuigen: de schrijver wil jou overtuigen van zijn mening. Hij geeft hiervoor in de tekst ook argumenten.
Bijvoorbeeld: een ingezonden brief (=een geschreven reactie op wat iemand anders heeft geschreven of gezegd). Bijvoorbeeld: je schrijft een brief naar de krant met daarin je mening over de discussie rondom het milieu.
Vervolg tekstdoelen
4. Instrueren: de schrijver legt stap voor stap uit wat je moet doen en wat je hiervoor nodig hebt. Bijvoorbeeld een recept of een handleiding.
5. Amuseren: de schrijver wil jou vermaken. Bijvoorbeeld: een leesboek, strip of gedicht.
Alinea’s herkennen en maken
Een regel overslaan
De regel van de voorgaande alinea niet helemaal volschrijven
Een stukje inspringen
Kernzin
De kernzin is de belangrijkste zin van een alinea. Het is vaak de 1e of de laatste zin van de alinea (soms de 2e zin). Deze kernzin vat goed samen waar de alinea over gaat.
Titel en tussenkopje
Titel: staat boven aan een tekst en geeft aan waar de hele tekst over gaat.
Tussenkopje: een deeltitel die aangeeft waar een alinea/alinea’s over gaat/over gaan.
Tekstopbouw
Inleiding
De inleiding maakt je nieuwsgierig naar de rest van de tekst. Er wordt bijvoorbeeld een vraag gesteld of iets is nog niet helemaal duidelijk.
In de inleiding staat vaak:
een anekdote (=een kort, grappig verhaaltje)
een voorbeeld
de aanleiding voor het schrijven van de tekst (=waarom is deze tekst geschreven?) Er kan ook gevraagd worden naar de ‘directe’ aanleiding. Dit betekent dat er net/pas iets gebeurd is. Er is bijvoorbeeld een onderzoek uitgevoerd of er is net een nieuw project gestart.
Vervolg Tekstopbouw
Middenstuk
Het middenstuk is het grootste gedeelte van de tekst. Hierin vind je de meest informatie over het onderwerp. De deelonderwerpen worden besproken.
Vervolg Tekstopbouw
Slot
Meestal bestaat het slot uit de laatste alinea van de tekst. Vaak wordt het belangrijkste uit de tekst kort herhaald. Dit is niet het geval bij:
een nieuwsbericht. Het belangrijkste staat dan altijd in de inleiding. In het slot vind je vaak:
een samenvatting van de hele tekst
een toekomstverwachting (later…, over een paar jaar…)
een wens (het zou mooi zijn als…)
een advies
Bron
De bron geeft aan waar de tekst vandaan komt, bijvoorbeeld uit de krant, een tijdschrift of een schoolboek. Je vindt de bron altijd onderaan de tekst.
Het is belangrijk de bron te weten omdat dit veel zegt over de betrouwbaarheid van de tekst. Ook kun je zien of de bron nog actueel (= van nu) is.
Illustratie
Een illustratie is een visuele toelichting bij een verhaal, een beschrijving of een bewering. Meestal is een illustratie een tekening of een foto. Andere woorden voor een illustratie zijn plaatje en afbeelding.