TV8: Burgers en Stoommachines

Burgers en Stoommachines

1800-1900

1 / 52
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisBasisschoolGroep 6

In deze les zitten 52 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Burgers en Stoommachines

1800-1900

Pruiken en revoluties

De Franse tijd en eerste grondwet

Bataafse republiek en eerste grondwet

In 1795 vielen de Fransen de Republiek binnen. Op veel plekken namen patriotten (of Bataven) het bestuur over. Nederland werd de Bataafse Republiek: een soort zusje van Frankrijk. De Bataven waren erg modern. Ze wilden alle burgers gelijke rechten geven. En er kwamen landelijke verkiezingen, in plaats van per staat.

Parlement en grondwet

In 1796 kwam het eerste landelijke parlement bij elkaar, dat was gekozen door burgers. In een parlement zitten volksvertegen-woordigers. Dat zijn politici die het land besturen, namens de burgers.

In 1798 werd onze eerste grondwet getekend. Daarin stond dat elke burger dezelfde rechten had, en dat iedereen zich aan de wet moest houden.


Napoleon

Intussen greep in Frankrijk generaal Napoleon Bonaparte de macht. Hij veroverde steeds meer landen in Europa. Napoleon vond zichzelf zo belangrijk dat hij zichzelf tot keizer kroonde, in 1804.

Ook in Nederland werd Napoleon de baas. Hij maakte van Nederland een koninkrijk: het Koninkrijk Holland. Zijn broer Lodewijk Napoleon werd onze eerste koning.

Sleepvraag

Waar

Niet waar

Napoleon werd geboren als keizer.

Napoleon bleef baas van Nederland tot zijn dood.

Napoleon was een generaal.

Zijn broer Lodewijk Napoleon werd onze eerste koning.

Koning Willem I en II en de grondwet

De zoon van de laatste stadhouder Willem V heette Willem Frederik. Hij werd uitgeroepen tot nieuwe koning: koning Willem I. Het was de eerste koning van het Koninkrijk der Nederlanden. Willem I maakte een nieuwe grondwet, al stonden daar veel ideeën in uit de oude.

Wie is de vader van koning Willem I?

A

Stadhouder Willem V

B

Stadhouder Willem III

C

Stadhouder Willem VI

D

Stadhouder Willem I

Voordat Willem koning wordt, woont hij met zijn familie in het buitenland. In welk land wonen ze dan?

A

Spanje

B

Engeland

C

Duitsland

D

Frankrijk

In 1830 breekt onder de Belgen in het zuiden van de Nederlanden een opstand uit tegen de koning. Hoe heet deze opstand?

A

De Zuidelijke Opstand

B

De Vlaamse Slag

C

De Belgische Opstand

Waarom moet Willem I afstand van de troon doen?

A

Hij heeft te veel geld uitgegeven en het land daardoor in de schulden gewerkt.

B

Hij wil hertrouwen met de voormalige hofdame van zijn vrouw.

C

Hij is te oud en ziek.

D

Hij wilde koopman worden.

Koning Willem II en onze huidige grondwet

Na Willem I werd zijn zoon Willem II koning. Omdat steeds meer burgers in Europa in opstand komen tegen de koningen, omdat ze vinden dat deze te veel macht hebben, besluit Willem II om Zwollenaar Thorbecke te vragen een nieuwe grondwet te maken. Die grondwet is onze huidige grondwet, waar de democratie in Nederland is gestart.

Wie heeft er vóór de intrede van de Grondwet de meeste macht in Nederland?

A

De koning

B

De president

C

De regenten

D

De burgers

Wie schrijft de Nederlandse Grondwet?

A

Hugo de Groot

B

Christiaan Huygens

C

Johan Rudolph Thorbecke

D

Dick Bruna

Wanneer ondertekende Willem II de Grondwet?

A

In 1899

B

In 1848

C

In 1915

D

Hij heeft nooit willen tekenen

Welk woord hoort er op de stippeltjes? ‘Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen … behandeld.’

A

Anders

B

Gelijk

C

Eerlijk

D

Samen

Waar of niet waar:

in Nederland ben je vrij om te geloven wat je wil.

A

Waar

B

Niet waar

Sleepvraag

Waar

Niet waar

Tijdens de Industriële Revolutie verhuisden veel mensen van de stad naar de dorpen.

Kinderarbeid is altijd al verboden geweest in Nederland.

De leerplicht zorgt ervoor dat alle kinderen in Nederland verplicht naar school moeten.

Uitvindingen in de 19e eeuw

Voor de industriële revolutie was alles handwerk. Maar dankzij de industriële revolutie en o.a. de stoommachine kan er steeds meer gemaakt worden en komen we snel veel uitvindingen.

Welke uitvindingen heb jij gezien in het filmpjes?


In welk land is de stoomtrein uitgevonden?

A

Nederland

B

Engeland

C

Verenigde Staten

D

Spanje

Hoe heet de eerste stoomtrein die in 1839 in Nederland rijdt?

A

De Meeuw

B

De Kraai

C

De Arend

D

De Ooievaar

De Arend rijdt vanaf station Amsterdam. Naar welke stad gaat de eerste rit?

A

Rotterdam

B

Haarlem

C

Utrecht

D

Zwolle

Kinderarbeid

Tot ver in de 19e eeuw moeten kinderen net als hun ouders werken. Ze werken in fabrieken, op het land en in winkels. Totdat hier een boek over wordt geschreven en de politiek er lucht van krijgt. Politicus Samuel van Houten dient een wet om de kinderarbeid af te schaffen.

Tot ver in de 19e eeuw gaan veel kinderen niet naar school, maar moeten ze werken. Waarom moeten ze werken?

A

Het is pure noodzaak voor het gezin om aan geld te komen.

B

Veel ouderen hebben in die tijd last van astma waardoor er een tekort aan arbeidskrachten is

C

Scholen bestaan nog niet

Wat voor werk doen de kinderen onder andere?

A

Ze werken in winkels

B

Ze werken in werkplaatsen

C

Ze werken op het land

D

Alle antwoorden zijn goed

Jacob Jan Cremer brengt tijdens de Industriële revolutie een bezoek aan een fabriek. Hij schrikt van de ellendige arbeidsomstandigheden voor kinderen. Wat doet hij?

A

Hij schrijft een boek

B

Hij organiseert een protest

Het publiek en de politiek zijn geschokt door het boek Fabriekskinderen. Ook kamerlid Samuel van Houten. Wat doet hij?

A

Hij schakelt de hulp van de koning in

B

Hij dient een wetsvoorstel in om kinderarbeid af te schaffen.

De wet van Van Houten wordt uiteindelijk aangenomen. Maar deze wet geldt niet voor alle kinderarbeid. Waar moeten kinderen nog wel werken?

A

In werkplaatsen

B

Op het land

C

In winkels

Welke wet maakt echt een einde aan de kinderarbeid in Nederland?


A

De wet voor gelijke behandeling

B

De leerplichtwet

Bijzondere mensen

Multatuli

Het boek Max Havelaar van Multatuli klaagt de regering aan vanwege het Nederlandse koloniale bestuur. Als ambtenaar in Nederlands-Indië ziet Multatuli hoe Nederlanders de bevolking uitbuiten. Zijn roman wordt een bestseller en voedt het verzet tegen het kolonialisme.

Van Gogh

Tijdens zijn leven wist niemand zijn manier van schilderen te waarderen. Vincent van Gogh voelde zich daardoor eenzaam en onbegrepen. Pas na zijn dood werd hij beroemd. Tegenwoordig bewonderen miljoenen mensen over de hele wereld zijn schilderijen.

In 1853 wordt Vincent van Gogh geboren in de Brabantse plaats Zundert. Een van de eerste schilderijen die hij maakt is van een boerenfamilie. Hoe heet dit schilderij?

A

De boerenfamilie

B

De uienboeren

C

De aardappeleters

D

Aan tafel

Vincent is heel hecht met zijn broer. Zijn broer geeft hem geld en ze schrijven regelmatig brieven naar elkaar. Hoe heet zijn broer?


A

Theo

B

Jan

C

Jaques

D

Bernard

Vincent vertrekt op advies van Theo naar een stad waar veel mensen bezig zijn met vernieuwing in de schilderkunst. Welke stad is dat?

A

Parijs

B

New York

C

Barcelona

D

Rome

In 1888 vertrekt Van Gogh naar het zuiden van Frankrijk. Hier duikt hij veel de natuur in om landschappen en bloemen te schilderen. Hij heeft een voorkeur voor een bepaalde bloemsoort. Welke bloemen schildert hij graag?

A

Tulpen

B

Lelies

C

Zonnebloemen

D

Sneeuwklokjes

Aletta Jacobs

Aletta Jacobs was de eerste vrouw in Nederland die afstudeerde aan de universiteit. Ze was ook de eerste vrouwelijke arts in Nederland. Daarnaast streed ze voor het kiesrecht voor vrouwen.

Werkblad

1

minute

00

second