Voedergewassen intensief
Telen Voedergewas
20 - 04 - 2026
Voedergewassen intensief
Telen Voedergewas
20 - 04 - 2026
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik: Wat is een voedergewas?
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik: Welke voedergewassen kun je in Nederland verbouwen?
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Hoe zit de maisplant in elkaar?
Hoe is de ontwikkeling van de maisplant?
Wat zijn ideale groeiomstandigheden voor mais?
Welke nutriënten heeft mais nodig om te groeien?
Hoe signaleer je te korten?
Hoe moet je mais zaaien?
Welke machines heb je nodig bij mais teelt?
Onderzaaien of vanggewas?
Onderwerpen deel 1
Groeiomstandigheden
Bemesting
Landbewerking
Zaaien
Deze slide heeft geen instructies
De onderdelen van een mais plant
Deze slide heeft geen instructies
De plant
Boven de grond
Vegetatief deel
Stengel en blad
Generatief deel
Kolf en pluim
Onder de grond
Kiemwortel
Zijwortels
Kroonwortels
Vrouwelijke bloei
Mannelijke bloei
(Zij)wortels
Kroonwortels
Schutblad
Blad
Stengel
Stuifmeel
Helmknop
Zijstengel
Hoogte 1-4 meter
Stengelleden
Deze slide heeft geen instructies
Zet in de juiste volgorde
Afrijping
Kieming
Vegetatieve ontwikkeling
Bloei
Korrelvulling
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Stelling: Mais heeft minder vocht nodig dan gras
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Groeiomstandigheden (1)
Vocht
Goede bereidbaarheid voor- en najaar
Neerslag en opslagcapaciteit bodem
Relatief lage vochtbehoefte t.o.v. gras
Vocht meest essentieel bij bloei
Bij aanhoudende droogte > beregenen
Temperatuur
Bepaald kiem en bloei snelheid
Optimum 25-30 graden
Minimaal 8 – maximaal 40 graden
Onder 15 graden sterke afname groei
Deze slide heeft geen instructies
Hoe word de beschikbaarheid van voedingsstoffen beïnvloed in de bodem?
pH > Temperatuur > Vocht > Bodemleven > Organische stof > bodemtype
Groeiomstandigheden (2)
Bodemkwaliteit en Organische stof
Bij voorkeur boven 3%, maar afhankelijk grondsoort
+ voor bodemleven > benutting nutriënten
+ voor structuur / lucht
+ voor vochthuishouding
Vanggewas voor op peil houden organische stof.
Zuurgraad
Hoe lager de pH, hoe zuurder
Beschikbaarheid nutriënten
<5% Organische stof pH 5,3-5,7
Hogere Organische stof = lagere pH
Deze slide heeft geen instructies
Op welke grondsoort wordt de meeste mais verbouwd?
Klei
Veen
Zand
Löss
Deze slide heeft geen instructies
Groeiomstandigheden (3)
Meeste mais op zandgrond i.v.m. goede combinatie tussen bereidbaarheid, bodem structuur en opbrengst. Vocht wel essentieel voor opbrengst.
Deze slide heeft geen instructies
Vanaf welke temperatuur komen voedingsstoffen beschikbaar voor mais?
10-15 graden
30-40 graden
20-25 graden
5-8 graden
Deze slide heeft geen instructies
Bemestingsbehoefte van mais
Kalk - pH op peil brengen
Onttrekking nutriënten hangt samen met opbrengst niveau
Bodem temperatuur en beschikbaarheid (start bij 5-8 graden)
https://www.bemestingsadvies.nl/
Deze slide heeft geen instructies
Je mag net zoveel stikstof bemesten als de plant nodig heeft?
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Gebruiksnorm toch anders…
Bemesting mag normaal tot 170 kg N per hectare uit dierlijke mest
Maar! Mogelijk korting op stikstof ruimte
Scheuren grasland voorjaar -65 kg/ha
Maximale stikstof bemesting bij specifiek gewas
Zand grond (NWO) = max 140 kg/ha
Zuidelijke zandgrond = max 112 kg/ha
Klei = max 185 kg/ha
Geen of te laat vanggewas zaaien
NV gebied -20%
Daarom altijd als onderdeel bemestingsplan!
https://www.rvo.nl/onderwerpen/mest/grasland-vernietigen#regels-zand--en-l%C3%B6ssgrond
https://www.rvo.nl/onderwerpen/mest/gebruiken-en-uitrijden/gebruiksnormen-gebruiksruimte
chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.rvo.nl/sites/default/files/2026-02/Tabel-2-Stikstof-landbouwgrond-2026.pdf
Deze slide heeft geen instructies
Te korten
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het doel van een vanggewas?
10-15 graden
30-40 graden
20-25 graden
5-8 graden
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: Vanggewas
Je gaat in groepjes van vier een praktisch advies uitbrengen voor een veehouder die mais wil verbouwen op zand grond. Hij wil graag goed geïnformeerd worden, zodat hij zelf een keuze kan maken. Gebruik de informatie van RVO.
Gebruik hiervoor de onderstaande punten:
Benoem de drie manieren waarop je een vanggewas kan inzetten na mais.
Leg uit wat de verschillen zijn tussen snijmais en korrelmais
Leg uit wat de verschillen zijn tussen zaaitijdstip en vanggewas keuzes
Maak een korte PowerPoint van max 3 dia’s met afbeeldingen
– deel deze met de klas
https://www.rvo.nl/onderwerpen/mest/vanggewas
20 minuten
Deze slide heeft geen instructies
Welke landbewerkingen zou jij doen voor het zaaien?
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld andbewerkingen – meerdere wegen naar Rome vanuit blijvend grasland
Grasland onderwerken – frezen
Kerende grond bewerking - ploegen (+ vorenpakker)
Zaai klaar maken met Rotorkopeg
Zodenbemesten
Zaaien
Eventueel voor zodenbemesten perceel doodspuiten
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld andbewerkingen – meerdere wegen naar Rome vanuit groenbemester
Kerende grond bewerking - ploegen (+ vorenpakker)
Bouwland bemesting
Zaai klaar maken
Zaaien
Eventueel frezen/schijveneggen bij grote gewasdichtheid
Deze slide heeft geen instructies
Zaaien
5-6 cm diep
Zaaimachine
+/- 100.000 zaden per hectare
Evt. minder zaden op droge grond voor vochtvoorziening
Biologische of onbehandelde zaden gevoeliger voor vogelvraat; zaaitijdstip nog kritischer
Deze slide heeft geen instructies
Stelling: het zaaipatroon heeft invloed op de opbrengst
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Zaaipatronen beïnvloeden onderlinge concurrentie
+4-7% meer opbrengst
“de norm”
+1-2% meer opbrengst
https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2022/07/06/meerwaarde-van-ruitzaai-zit-vooral-in-opbrengst
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik: Waar zijn kroonwortels voor?
Opnemen voedingsstoffen
Verstevigen plant
Kiemen
Passen niet onder de grond
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik: In welke fase heeft mais het meeste vocht nodig?
Kiem fase
Vegetatieve fase
Bloei fase
Afrijpingsfase
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik: Hoeveel weken na zaaien zal de plant starten met vrouwelijk bloeien bij een normaal groei seizoen?
7 weken
8 weken
9 weken
10 weken
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik: Waarom wordt korrelmais later geoogst?
We hebben de plant niet nodig
Wordt later gezaaid
Bloei duurt langer
Afrijpen duurt langer
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik: Dit signaal zie je bij fosfaat te kort?
Gele nerven
Gekrulde bladeren
Paars-rood blad
Gele bladrand
Deze slide heeft geen instructies
Dank voor
uw aandacht
Deze slide heeft geen instructies