Opstand van Nederland intro

• newEditor
• Mens & Maatschappij
• Middelbare school
• vmbo b, k, g
• Leerjaar 1

Opstand van Nederland

Het ontstaan van Nederland

Wat gaan we doen in deze les?

• Introductie Opstand in Nederland:
  - Hoe en wanneer is Nederland ontstaan?
  - Katholieken en protestanten.
  - Waardoor begon de opstand?

• Aan het werk!

• Les afsluiten: wat hebben we geleerd?
  - Wat gaan we de volgende les doen?

Wanneer ontstond Nederland?

A

In de oudheid (3000 v. Chr. - 500 na Chr.)

B

Late Middeleeuwen (1000-1500 na Chr.)

C

Vroegmoderne tijd (1450 - 1800)

D

Moderne tijd (1800 - 2000)

Lesdoelen

• Je wanneer Nederland ontstond.

• Je kent de voorgeschiedenis van Nederland.

• Je weet waarom de Nederlanders in opstand kwamen tegen Filips II.
  

• Woorden:
  - Katholiek - Protestant - Boergondië - Habsburg - Filips II
  - belasting - beeldenstorm - tiende penning
  

Boergondische uitbreiding

• Aan het einde van de Middeleeuwen was de hertog van Bourgondië (Fr) heel sterk en rijk.

• Via oorlogen en huwelijken breidde hij zijn grondgebied uit.
  - Ook grote delen van wat later Nederland zou zijn.

• Als in 1477 de hertog sterft breekt er oorlog uit over wie zijn gebieden mag erven.
  - De Nederlandse gebieden steunen zijn dochter
  - De koning van Frankrijk wil alle gebieden bij Fr hebben.

Hoe werd Nederland Spaans?

A

De dochter van de hertog trouwde met de Spaanse koning.

B

De dochter van de hertog trouwde met de Duitse kroonprins

C

De Spanjaarden versloegen de Fransen en Boergondiërs.

D

Frankrijk gaf het aan Spanje

De Habsburgers

Terwijl de Boergondiërs heel veel gebied pakten, deed een Oostenrijkse familie dat ook: de Habsburgers.
- Ze trouwden met veel belangrijke Europese families en erfden zo veel land.

-Om Frankrijk te kunnen verslaan trouwde de Boergondische dochter met de
Habsburgse kroonprins.
- Karel, de zoon van deze twee erfde uiteindelijk:
- De Nederlanden
- Oostenrijk
- Spanje
EN werd ook nog als keizer van het Duitse rijk gekozen.

Het Habsburgse rijk

Waarom kwamen de Nederlanders in opstand?

A

Belasting

B

Geloof

C

Racisme

D

Nationalisme

Geloof

• Spanje en Nederland waren allebei katholiek
  - De paus in Rome was de leider van het geloof.
  

• Er komt steeds meer kritiek op de kerk:
  - Veel rijkdom
  - Corruptie: macht gebruiken om meer macht te krijgen

• In Duitsland en andere landen stapten mensen uit de katholiek kerk in protest
  - de protestanten

• Zij vinden dat je geen beelden mag maken en geen heiligen vereren.
  Ook geen paus of goud in de kerk.

Beeldenstorm

Vanaf 1566 gaan in verschillende plaatsen protestanten de kerken in om de beelden te slopen.

Ook in Nederland doen mensen mee aan deze beeldenstorm.

De koning, Filips II is streng katholiek en gaat de protestanten in Nederland aanpakken.

Waarom waren de Nederlanders het niet eens met de belasting die koning Filips II wilde invoeren?

A

Nederlanders waren gierig

B

Ze moesten al veel belasting betalen

C

Omdat het geld voor oorlog gebruikt werd

D

Omdat Filips teveel macht over Nederland wilde hebben

Alva en de tiende penning

• Steeds meer Nederlanders worden protestant en er komt ook steeds meer kritiek op Filips II

• Om er voor te zorgen dat Nederlander katholiek blijven en belasting betalen stuurt Filips een generaal, Alva
  naar NL om het gebied streng te leiden.

• Alva laat meteen twee belangrijke edelen onthoofden en voert een nieuwe belasting in: de tiende penning.
  - Op alles wat verkocht wordt moet je 10% belasting betalen.

• Dit was de laatste druppel: Willem van Oranje komen in opstand tegen Filips II.

Aan de slag!

Wat? Opdracht 1 t/m 6 van 5.1
Met wie? Zachtjes overleggen met je buurman/vrouw

Tijd? 20 minuten

Wat heb je nodig? Boek + pen

Muziek? Alleen met oortjes in.

Vragen? Steek je hand op, docent komt je helpen.

Klaar? Laat door docent controleren. Goed gekeurd? Nakijken door docent.
Zachtjes wat voor jezelf doen.

Afsluiten

• Je wanneer Nederland ontstond.

• Je kent de voorgeschiedenis van Nederland.

• Je weet waarom de Nederlanders in opstand kwamen tegen Filips II.

• Woorden:
  - Katholiek - Protestant - Boergondië - Habsburg - Filips II
  - belasting - beeldenstorm - tiende penning

• Volgende les: Wat gebeurde er tijdens de opstand?
  Huiswerk: Volgende week maandag -> 5.1 1 t/m 8 af.