Uitwisseling cultuur verschillen
Uitwisseling cultuur verschillen
Wat betekent vooroordeel?
Een mening over iemand zonder de feiten te kennen
Een mening gebaseerd op bewijs
Een neutrale observatie
Een wetenschappelijk inzicht
Wat betekent intergratie?
Meedoen aan de dominante cultuur met behoud van je eigen cultuur
Alles van je eigen cultuur opgeven
Alleen vasthouden aan je eigen cultuur
Geen contact hebben met anderen
Wat betekent fatsoen?
Gewenst gedrag vertonen
Je niet aan regels houden
Agressief reageren
Anderen negeren
Wat betekent omgangsvormen
De manier waarop mensen met elkaar omgaan
De regels binnen een bedrijf
De wetten in de grondwet
De gewoonten van dieren
Wat betekent tolerantie?
Onverschillig zijn voor anderen
Alles goedkeuren, ook wat niet mag
Anderen dwingen hetzelfde te denken
Accepteren dat mensen anders zijn
Wat is een gewoonte?
Een handeling die regelmatig terugkeert en vanzelfsprekend wordt
Een politieke overtuiging
Een morele regel
Een religieuze plicht
Wat is een waarde?
Wat mensen belangrijk vinden, uitgedrukt in één woord
Een afspraak tussen landen
Een geloofsovertuiging
Een gewoonte die toevallig vaak voorkomt
Wat is een norm?
Een beloning of straf
Een wet van de overheid
Een economische afspraak
Een gedragsregel die hoort bij een waarde
Wat zijn tradities?
Gewoonten binnen een cultuur die regelmatig terugkeren
Nieuwe trends die snel veranderen
Wetten die jaarlijks aangepast worden
Zakelijke afspraken
Omgangsverschillen
NL = “Doe maar gewoon” / DE = beleefd, afstandelijker
Wat zijn normen en waarden?
• Waarden = wat we belangrijk vinden
• Normen = gedrag dat daarbij hoort
• Voorbeeld → Waarde: respect / Norm: je luistert naar elkaar
Gemeenschappelijke waarden
• Directheid → ze zeggen eerlijk wat ze vinden
• Gelijkwaardigheid → docent en leerling praten bijna als gelijken
• Vrijheid van meningsuiting → iedereen mag iets vinden
• Informeel gedrag → weinig hiërarchie, snel ‘je’ en ‘jij’
Voorbeeld:
Een leerling zegt tegen de docent: “Ik vind dat niet zo handig, meneer” – dat is niet brutaal, maar open.
🇩🇪 Duitsers staan bekend om:
• Beleefdheid → “Guten Tag”, “Bitte”, “Danke”
• Regelmaat & punctualiteit → afspraken = heilig
• Respect voor gezag → docenten worden aangesproken met “Herr” of “Frau”
• Structuur & duidelijkheid → regels geven houvast
Voorbeeld:
Een leerling die te laat komt zegt netjes: “Entschuldigung, Herr Müller” – dat hoort zo.
Schoolverschillen (NL vs DE)
Verschillen in omgang buiten school
Nederland:
• Snel een praatje maken
• Grapjes, ironie en humor
• Handen in de zakken is normaal
• Fietsen zonder helm
• Discussies met ouders over hun instructies.
Duitsland:
• Eerst afstand, dan vriendschap
• Serieuzer in gesprek
• Formele begroeting: handdruk
• Fietsen met helm
• Goed luisteren naar instructies ouders.
Gemeenschappelijke waarden
• Eerlijkheid en betrouwbaarheid
• Geloof in samenwerking (ook binnen de EU)
• Respect voor mensenrechten
• Milieubewustzijn 🌱
Voorbeelden van misverstanden
🇳🇱 “Nee hoor, gaat wel.” → klinkt als ‘nee, laat maar’ (bot in Duits oor)
Situatie 2:
🇩🇪 “Das ist nicht möglich.” → klinkt streng, maar betekent gewoon “dat lukt niet.”
Situatie 3 Grapjes over autoriteit → kan verkeerd vallen
🇩🇪 Serieus in discussie → niet boos bedoeld
🕒 Dagindeling & eetmomenten
• 🇩🇪 Duitsers eten warm tussen de middag (Mittagessen) — vaak de hoofdmaaltijd van de dag.
🇳🇱 Nederlanders eten ’s avonds warm en nemen overdag brood mee.
• 🇩🇪 Ontbijt is vaak stevig: brood, worst, kaas, eieren.
🇳🇱 Ontbijt vaak lichter: boterham met hagelslag of pindakaas.
• 🇩🇪 Rond 16:00 is er vaak Kaffee und Kuchen ☕🍰.
🇳🇱 In Nederland drink je eerder gewoon koffie zonder vaste taarttijd.
• 🇩🇪 Rond 22:00 zijn kinderen onder de 16 thuis en maken ze zich klaar voor de volgende schooldag, sport trainingen zijn vroeg in de avond.
🇳🇱 In Nederland bepalen je ouders hoe laat je thuis moet zijn, sporttrainingen kunnen laat eindigen.
🏫 Schoolleven
• 🇩🇪 Leerlingen spreken docenten aan met Herr of Frau + achternaam.
🇳🇱 Docenten vaak met de voornaam of “meneer/mevrouw”.
• 🇩🇪 Scholen beginnen vroeger (vaak 07:45–08:00) en eindigen rond de middag.
🇳🇱 Nederlandse scholen duren meestal tot 15:00 of later.
• 🇩🇪 Minder groepswerk, meer individueel.
🇳🇱 Meer samenwerken, discussie en projecten.
• 🇩🇪 Veel waarde aan net handschrift en discipline.
🇳🇱 Creativiteit en eigen mening belangrijker
🚗 Verkeer en mobiliteit
• 🇩🇪 Auto’s zijn belangrijk; rijden vaak ook korte afstanden met de auto.
🇳🇱 Fietsland: bijna iedereen fietst dagelijks.
• 🇩🇪 Autobahnen zonder snelheidslimiet 🛣️.
🇳🇱 Maximumsnelheid strikt gehandhaafd (100 km/u overdag).
• 🇩🇪 Rijbewijs halen is duur en uitgebreid (meer theorie & praktijk).
🇳🇱 Relatief eenvoudiger en goedkoper.
• 🇩🇪 Fietsen met helm is verplicht voor iedereen.
🇳🇱 Fietsen met helm word aangeraden , niemand doet het.
💬 Omgang & communicatie
• 🇩🇪 Formeler: eerst afstand, dan vriendschap.
🇳🇱 Informeler, snel bij elkaar over de vloer.
• 🇩🇪 “Nee” zeggen wordt als hard ervaren → liever indirect.
🇳🇱 “Nee” is gewoon duidelijk en eerlijk.
• 🇩🇪 In vergaderingen of gesprekken: één praat tegelijk.
🇳🇱 Discussies overlappen vaak, iedereen praat tegelijk 😅.
• 🇩🇪 Stiltes zijn normaal.
🇳🇱 Stiltes worden snel opgevuld met grapjes of opmerkingen.
🎉 Feestdagen en tradities
• 🇩🇪 Kerst (Weihnachten) wordt uitgebreider gevierd met kerstmarkten, adventskalenders, Stollen en Glühwein.
🇳🇱 Meer Sinterklaas (5 december) dan kersttraditie.
• 🇩🇪 “Oktoberfest” 🍺 is een groot volksfeest, vooral in het zuiden.
🇳🇱 Geen vergelijkbaar nationaal feest, wel Koningsdag 👑 met oranje kleding.
• 🇩🇪 Meer religieuze feestdagen (bijv. Heilige Driekoningen, Goede Vrijdag is vaak vrij).
🇳🇱 Minder religieuze vrije dagen, maar meer nationale feestdagen.
🏡 Wonen en leven
• 🇩🇪 Woningen vaak met rolluiken, meer privacy.
🇳🇱 Grote ramen zonder gordijnen (“we hebben niets te verbergen”).
• 🇩🇪 Netjes en georganiseerd (afval scheiden heel precies).
🇳🇱 Ook milieubewust, maar iets losser in regels.
• 🇩🇪 Huizen vaker groter en met tuin.
🇳🇱 Meer appartementen en rijtjeshuizen.
🧍 Gedrag in openbare ruimte
• 🇩🇪 In winkels en OV: rustiger, minder lawaai.
🇳🇱 In Nederland praten mensen vrijuit, ook in de bus of trein.
• 🇩🇪 Betalen in winkels: contant geld nog steeds populair.
🇳🇱 Pinnen of contactloos betalen is standaard.
• 🇩🇪 In de rij staan = serieus nemen (niet voordringen!).
🇳🇱 Mensen doen dat ook, maar iets informeler 😉.
🕯️ Waarden & mentaliteit
• 🇩🇪 “Ordnung muss sein” – regels zorgen voor rust en duidelijkheid.
🇳🇱 “Doe maar gewoon” – vrijheid en nuchterheid zijn belangrijk.
• 🇩🇪 Trots op degelijkheid, vakmanschap en traditie.
🇳🇱 Trots op openheid, humor en vrijheid van denken.
• 🇩🇪 Succes = iets dat je bereikt door inzet.
🇳🇱 Succes = belangrijk, maar “gewoon blijven” nog belangrijker.
Tips voor in Dürmersheim 🇩🇪
✅ Kom altijd op tijd (liever 5 minuten te vroeg)
✅ Gebruik ‘Sie’ bij volwassenen tot je mag tutoyeren
✅ Zeg “Danke schön” en “Bitte” vaak
✅ Wees geïnteresseerd in lokale gewoontes (eten, feestdagen, dialect)
✅ Praat rustig en beleefd
Wanneer eten de meeste Duitsers hun warme maaltijd?
’s Ochtends bij het ontbijt
Rond de middag (Mittagessen)
’s Avonds bij het Abendbro
Alleen in het weekend
Hoe spreken Duitse leerlingen hun docent meestal aan?
Met de voornaam
Met “Meneer” of “Mevrouw”
Met “Herr” of “Frau + achternaam”
Helemaal niet, ze zwaaien gewoon
Wat is iets typisch Duits aan het verkeer?
Er zijn geen fietspaden
Fietshelmen zijn verplicht
Iedereen rijdt elektrisch
Je mag geen muziek luisteren in de auto
Wat is een typisch verschil in communicatie?
Duitsers praten vaak met handen in de lucht
Nederlanders zijn direct, Duitsers formeler
Duitsers maken meer grapjes
Nederlanders luisteren nooit uit beleefdheid
Wat zie je vaker in Duitse huizen dan in Nederlandse?
Grote ramen zonder gordijnen
Een vlaggenmast in de tuin
Rolluiken voor de ramen
Een brievenbus in de voordeur
Gedrag in openbare ruimte
Mensen praten luid met elkaar
Er wordt gezongen
Mensen zijn rustiger en beleefder
Je mag overal eten en drinken
Betalen en winkelen
Cadeaubonnen
Contant geld
Betaal-apps
QR-codes
Wat betekent de Duitse uitdrukking “Ordnung muss sein”?
Alles moet netjes en georganiseerd zijn
Regels zijn stom
Iedereen mag doen wat hij wil
Alleen op school gelden regels
Wat betekent multiculturele samenleving?
Een samenleving waarin meerdere culturen naast elkaar bestaan
Een samenleving met maar één cultuur
Een samenleving zonder diversiteit
Een samenleving zonder regels
Wat betekent identificatie?
Je spiegelen aan anderen en gedrag overnemen
Anderen buitensluiten
Een wet overtreden
Jezelf afzonderen