2.2 Stromingen in de samenleving
Aan het einde van de les weet je:
Waarom en hoe het kiesrecht werd uitgebreid
Welke strijd er over het onderwijs gevoerd werd
Welke stromingen streefden naar meer gelijkheid
Kun je beschrijven hoe de positie van vrouwen veranderde
2.2 Stromingen in de samenleving
Aan het einde van de les weet je:
Waarom en hoe het kiesrecht werd uitgebreid
Welke strijd er over het onderwijs gevoerd werd
Welke stromingen streefden naar meer gelijkheid
Kun je beschrijven hoe de positie van vrouwen veranderde
Herhaling vorige les
Wie was onze eerste koning?
Willem Alexander
Willem I
Willem II
Ministers maakten wetten en zorgden dat deze werden uitgevoerd. Naast ministers bestaat de regering uit...
De koning
De Eerste Kamer
De Tweede Kamer
De Eerste en Tweede Kamer
Welke mensen mochten er in 1815 stemmen over wie er in de regering kwam?
Waar woonden de meeste mensen tijdens de industriële samenleving?
In dorpen
Naast de fabriek
In steden
Overal
Werkgevers luisterden sneller naar een ____ dan naar enkele arbeiders
Baas
De koning
Vakbond
Werknemers
Uitbreiding van het kiesrecht
In 1815 mochten alleen rijke mannen stemmen --> niet eerlijk
Alle mannen wouden kiesrecht, in 1917 kregen alle mannen kiesrecht
Kiesrecht voor vrouwen kwam pas later. Maar er mocht al wel op vrouwen gestemd worden
In 1919 kwam er ook kiesrecht voor vrouwen. Vanaf dat moment was er algemeen kiesrecht in Nederland
Op het moment dat alle burgers kiesrecht kregen, werd Nederland een parlementaire democratie.
Het parlement (regering) kreeg meer
macht en de koning steeds minder
Openbaar onderwijs
Tijdens de 19e eeuw gingen er maar weinig mensen naar school.
De overheid richtte daarom openbare scholen op zodat iedereen kon leren lezen, schrijven en rekenen.
De overheid betaalde die scholen en controleerde de scholen. Hierdoor waren de scholen gratis.
Doordat iedereen nu naar school kon, werd de achterstand van de armen in de maatschappij minder en ontstonden er gelijke kansen. Dit noemen we emancipatie
Strijd over het onderwijs
Katholieken en protestanten vonden dat scholen ook les moesten geven in hun eigen godsdienst. Daarom richtten ze hun eigen scholen op.
Deze scholen kregen geen geld van de regering, maar dat wouden ze wel graag.
Daarom richten ze politieke partijen op om invloed te krijgen in het parlement.
In 1917 kwam er een nieuwe onderwijswet. Vanaf dat moment betaalde de overheid alle soorten onderwijs
Strijd voor gelijkheid
Door de komst van de industrie waren er veel mensen die in fabrieksarbeiders.
In de politiek kwamen de socialisten op voor de arbeiders. Zij wilden dat de werk- en leefomstandigheden werden verbeterd voor de arbeiders.
Er waren ook socialisten die alles in de samenleving wouden veranderen. Deze radicale socialisten noem je communisten
https://schooltv.nl/video-item/het-socialisme-meer-rechten-voor-de-arbeiders
Stromingen
In dit tijdvak ontstonden er dus 5 stromingen:
Liberalen --> iemand die streeft naar meer vrijheid in de politiek
Conservatieven --> iemand die streeft naar hoe het was
Confessionelen --> iemand die in de politiek uitgaat van het geloof
Socialisten --> iemand die in de politiek streeft naar gelijkheid
Communisten --> iemand die in de politiek streeft naar dat iedereen in de samenleving hetzelfde heeft en dat er geen verschillende klassen zijn
Elke stroming richtte een eigen politieke partij op
De positie van vrouwen
Vrouwen mochten vroeger veel minder en hadden minder rechten.
Vrouwen mochten niet hoger onderwijs volgen en ze kregen vaak minder betaald. Getrouwde vrouwen moesten voor veel dingen toestemming vragen aan hun man.
Rond 1870 begonnen vrouwen zich tegen deze discriminatie te verzetten.
Mensen die opkomen voor vrouwenrechten noem je feministen
https://hetklokhuis.nl/dossier/67/het-klokhuis-maakt-geschiedenis/tv-uitzending/5391/aletta-jacobs
Aan de slag
Schakel: Opdracht 1 t/m 8 maken op blz. 53 t/m 57
PrO: Opdracht 1 t/m 5 en 8 op blz. 53 t/m 57