Welkom!
Welkom!
Deze slide heeft geen instructies
Wat gaan we vandaag doen?
Inchecken
Theorie Wanden en Gevels
Zelfstandig werken aan tekenopdrachten / examens
Foto’s kijken
Uitchecken
Deze slide heeft geen instructies
Bespreek met elkaar in 5 minuten hoe je vakantie was.
Wat heb je gedaan?
Wat was jou ''hoogtepunt'' van de afgelopen weken?
Inchecken in tweetallen
Deze slide heeft geen instructies
Wanden & Gevels les 01
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
🧠 Ik weet:
welke wanden en gevels er zijn (metselwerk, prefab, houtskeletbouw);
hoe een spouwmuur is opgebouwd en waarom isolatie, ventilatie en waterkering nodig zijn;
wat kozijnen, lateien en gevelbekleding zijn;
waarom luchtdicht bouwen belangrijk is;
welke kwaliteitseisen gelden voor gevelmaterialen.
🛠️ Ik kan:
bouwtekeningen lezen en maten/sparingen uitzetten;
metselprofielen stellen en lagenmaat gebruiken;
wanden plaatsen (HSB en prefab) volgens de regels;
isolatie juist aanbrengen (zonder kieren);
kozijnen stellen en gevelbekleding monteren.
👷 Ik laat zien:
dat ik veilig en netjes werk (PBM’s);
dat ik zorgvuldig meet en controleer;
dat ik goed samenwerk en overleg;
dat ik sta voor kwaliteit en verantwoordelijkheid
Deze slide heeft geen instructies
Wand, Gevel of Muur?
Wand: een afscheiding tussen ruimten in een gebouw. Wanden hebben niet alleen een scheidende functie (van ruimtes), maar kunnen ook dragend worden uitgevoerd. De vloer rust dan op de wand.
Gevel: de zichtbare buitenkant van een gebouw. De belangrijkste functie van een gevel is tegen weersinvloeden en geluid.
Muur: Een wand die gemaakt is van steenachtig materiaal, bijvoorbeeld metselwerk.
3 soorten:
Soorten wandopbouw
Prefab
Half fabricaat
In het werk gemaakt
Voor welke wandopbouw wordt gekozen, hangt af van een aantal factoren:
Functie en omvang van het gebouw
Wensen/eisen van de opdrachtgever
Bouwwijzen die er op de locatie mogelijk zijn
Zo wordt er bij seriebouw vaak voor prefab gekozen. Als er in een binnenstad een huis moet worden gebouw en er weinig ruimte is, wordt eerder gekozen voor wanden en gevels die in het werk gemaakt worden.
Traditioneel
Industrieel
Skeletbouw
Hallenbouw
Gietbouw
Elementenbouw
Bouwmethodes
Deze slide heeft geen instructies
Ter plaatse
Arbeidsintensief
Traditioneel
Deze slide heeft geen instructies
Skeletbouw
Industrieel
Dragend geraamte
Gietbouw
Elementenbouw
Deze slide heeft geen instructies
Zelfstandig aan het werk
Deze slide heeft geen instructies
Gemetselde gevels
Wat heeft metselwerk nou met timmeren te maken? Best veel. Want profielen en kozijnen kunnen niet op een willekeurige plek worden neergezet. De maatvoering is hierbij belangrijk. En de profielen en kozijnen moeten zo worden gesteld dat de metselaar goed uitkomt met het metselwerk. Om je werk als timmerman goed te kunnen doen, moet je dus iets afweten van metselwerk.
Steensmuur
Spouwmuur
Spouwmuur:
Binnenspouwblad
Isolatielaag
Luchtlaag
Buitenspouwblad
De gemetselde gevel bestaat al erg lang. Al ruim 3000 jaar maken we metselwerkgevels, bestaande uit stenen met mortel. In Nederland is de gemetselde gevel erg traditioneel. Dat wil zeggen dat we een gemetselde gevel niet alleen toepassen omdat deze functioneel is, maar ook omdat we hem mooi vinden. Wel is de opbouw van de gemetselde gevel in de loop van de tijd veranderd, omdat we steeds meer eisen stellen aan onze gevels.
Spouwmuur
Rond het jaar 1900 bouwden we onze woningen anders op dan dat we dat nu doen. De mensen stelden toen weinig tot geen eisen aan hun woning. Tot aan circa 1920 maakte we onze woningen van ‘steense muren’. Dat zijn muren van alleen stenen, zonder isolatie en spouw.
Ook de spouwmuur zelf heeft een ontwikkeling doorgemaakt. Want er worden steeds hogere eisen gesteld aan de energiezuinigheid van gebouwen. Een gemiddelde spouwmuur heeft nu een dikte van meer dan 350 mm, waarbij de luchtspouw 40 mm of groter is. Dit komt doordat de isolatie in de loop van de tijd dikker is geworden, en dan moet er ook nog ruimte overblijven voor de luchtspouw. Daarom is een spouwmuur nu dikker dan bijvoorbeeld veertig jaar geleden.
Onderdeel hoofddraagconstructie
Binnenspouwblad
Het binnenspouwblad (ook wel de binnenmuur genoemd) is vaak onderdeel van de hoofddraagconstructie. Het binnenspouwblad kan een gemetselde of gelijmde muur zijn, maar ook een betonnen wand of wand van houtskeletbouw. Tussen het binnenspouwblad en buitenspouwblad zit de luchtspouw.
Baksteen
Waalformaat
Metselwerk Buitenspouwblad
Metselverbanden:
Halfsteensverband
Kruisverband
Wildverband
Voor en nadelen
Baksteen is een veel gebruikt materiaal voor buiten- en binnenspouwbladen. Tegenwoordig is baksteen voor binnenspouwbladen niet meer gebruikelijk. Dat komt omdat het behoorlijk arbeidsintensief is en we het voor binnenmuren ‘minder mooi’ vinden. Het is vervangen door grotere elementen en blokken van kalkzandsteen en beton.
Baksteen is een van de oudste bouwmaterialen. De grondstof voor baksteen is klei. De klei wordt gevormd, gebakken in een oven en daarna gedroogd. Er zijn verschillende vormmethoden die het uiterlijk aan een steen geven. Een handvormsteen heeft een redelijk ruwe uitstraling, terwijl een strengperssteen erg vlak, strak en maatvast is.
Enkele veelvoorkomende formaten zijn:
Waalformaat: 210 x 100 x 50 mm
Dikformaat: 210 x100 x 65 mm
Rijnformaat: 180 x 87 x 41 mm
Voordelen:
heeft weinig onderhoud nodig
gaat lang mee
is onbrandbaar
houdt de warmte van de zon vast. In de winter koelt een woning daardoor sneller af en in de zomer warmt hij minder snel op
geeft snel water af, wat goed is voor de isolatie
is goed bestand is tegen rotting, ongedierte en het weer
Nadelen:
heeft een stevige fundering nodig, dat kost materiaal en geld
is arbeidsintensief
bij vorst of regen kan er niet gemetseld worden
3 soorten:
Koude voeg
Open dilatatie
Gesloten dilatatie
Dilataties
Een koude voeg is 1 mm breed en wordt alleen verticaal toegepast in binnenmuren. Bij deze techniek worden materialen tegen elkaar geplaatst zonder specie of dichtingsband.
Een open dilatatie is 5 mm breed. Deze dilatatie wordt niet opgevuld maar blijft open.
Een gesloten dilatatie is 10 mm breed en wordt opgevuld met compriband. Het opvullen houdt vervuiling, ongedierte, water en wind tegen.
Inmetselkozijnen
Sparingen
Montagekozijnen
Deze slide heeft geen instructies
Norm
Gevelisolatie
Isolatiewaarde
Gevels beschermen een woning tegen vocht en tegen warmteverlies, afhankelijk van het seizoen. Dit wordt bereikt door het aanbrengen van isolatiemateriaal, het luchtdicht maken van de constructie en het zorgen voor een goede vochtafvoer.
Een goed geïsoleerd en luchtdicht huis verbruikt minder energie, wat kosten bespaart en het milieu ten goede komt. Slechte isolatie kan daarentegen leiden tot koude, vochtige woningen waarin schimmels en huisstofmijt ontstaan, met mogelijke gezondheidsklachten als gevolg.
Sinds januari 2021 wordt de energieprestatie van woningen aangeduid met BENG (Bijna Energieneutrale Gebouwen). De Rc-waarde geeft aan hoe goed een constructie is geïsoleerd: hoe hoger de waarde, hoe beter de isolatie. Via gevels kan een slecht geïsoleerde woning tot 20% van zijn warmte verliezen.
Materiaalsoort in combinatie met:
Stilstaande lucht
Reflecterende laag
Hoe werkt isolatie?
Koudebrug
Deze slide heeft geen instructies
Harde isolatiematerialen
EPS
PIR
XPS
Isolatiematerialen
Zachte isolatiematerialen
Steenwol
Glaswol
Houtvezel
Ecologische isolatiematerialen
Vlaswol
Katoen
Hennep
Deze slide heeft geen instructies
Ondergrond
R-waarde
Vocht
Milieu
Geluidsisolatie
Brandvertraging
Aanbrengen van isolatie materiaal
Aansluiting op de ondergrond: Harde materialen sluiten minder goed aan op een ruwe ondergrond zoals een binnengevel dan zachte materialen. Daarom hebben harde materialen soms een achterzijde van minerale wol.
R-waarde: De R-waarde geeft aan hoe goed het materiaal isoleert: hoe hoger de R-waarde, hoe beter de thermische isolatie. Harde isolatiematerialen hebben vaak een hogere R-waarde hebben dan zachte. Bij zachte isolatie is een grotere dikte nodig om dezelfde thermische prestaties te behalen als bij harde isolatie.
Vocht: Harde isolatieplaten nemen nauwelijks vocht op en zijn dus vochtbestendig. Zachte materialen kunnen vocht bufferen en weer afstaan, waardoor het de kans op vochtproblemen en schimmelvorming vermindert. Vlaswol presteert daarbij het beste.
Milieu: Harde isolatiematerialen zijn doorgaans minder milieuvriendelijk dan zachte.
Geluidsisolatie: Harde isolatieplaten isoleren slechter tegen geluid dan zachte isolatiematerialen.
Brandvertraging: Zachte isolatiematerialen zijn over het algemeen zeer brandvertragend, harde materialen zijn minder brandvertragend. Uitzonding zijn cellulair glas (hard) en vlaswol (zacht): cellulair glas is wel brandvertragend, vlaswol is minder brandvertragend.
De keuze voor een bepaald type isolatiemateriaal hangt dus af van meerdere factoren.
Luchtspouw
Openstootvoegen
Vloerventilatie
Ventilatie
Deze slide heeft geen instructies
Spouwlat
Waterdichte afwerking van gevelkozijnen
Folies:
DPC folie
EPDM
Dakpansgewijs
Waterslag:
oversteek min. 40mm
waterhol
min. 15°
Deze slide heeft geen instructies
PUR-schuim
Luchtdichte afwerking van gevelkozijnen
Compriband
Coating
Tape
Deze slide heeft geen instructies
Zelfstandig aan het werk
Deze slide heeft geen instructies
Foto’s kijken
Deel je foto’s in de groeps-app
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
🧠 Ik weet:
welke wanden en gevels er zijn (metselwerk, prefab, houtskeletbouw);
hoe een spouwmuur is opgebouwd en waarom isolatie, ventilatie en waterkering nodig zijn;
wat kozijnen, lateien en gevelbekleding zijn;
waarom luchtdicht bouwen belangrijk is;
welke kwaliteitseisen gelden voor gevelmaterialen.
🛠️ Ik kan:
bouwtekeningen lezen en maten/sparingen uitzetten;
metselprofielen stellen en lagenmaat gebruiken;
wanden plaatsen (HSB en prefab) volgens de regels;
isolatie juist aanbrengen (zonder kieren);
kozijnen stellen en gevelbekleding monteren.
👷 Ik laat zien:
dat ik veilig en netjes werk (PBM’s);
dat ik zorgvuldig meet en controleer;
dat ik goed samenwerk en overleg;
dat ik sta voor kwaliteit en verantwoordelijkheid
Deze slide heeft geen instructies
Wat neem je mee van vandaag?
Uitchecken - klassikaal
Deze slide heeft geen instructies
Volgende week:
Theorie Wanden en Gevels:
Gevelbekleding
Woningscheidende wanden
Duurzaamheid
Huiswerk:
Zorg dat je werkboek t/m bladzijde 57 incl. de tekenopdrachten klaar zijn.
Deze slide heeft geen instructies