Wanden & Gevels Les 01 VhDG

Welkom!

1 / 29
volgende
Slide 1: Slide
newEditorTimmermanMBOStudiejaar 3

In deze les zitten 29 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom!

Deze slide heeft geen instructies

Wat gaan we vandaag doen?

  • Inchecken

  • Theorie Wanden en Gevels

  • Zelfstandig werken aan tekenopdrachten / examens

  • Foto’s kijken

  • Uitchecken


Deze slide heeft geen instructies

Bespreek met elkaar in 5 minuten hoe je vakantie was.


Wat heb je gedaan?
Wat was jou ''hoogtepunt'' van de afgelopen weken?




Inchecken in tweetallen

Deze slide heeft geen instructies

Wanden & Gevels les 01

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen:

🧠 Ik weet:

  • welke wanden en gevels er zijn (metselwerk, prefab, houtskeletbouw);

  • hoe een spouwmuur is opgebouwd en waarom isolatie, ventilatie en waterkering nodig zijn;

  • wat kozijnen, lateien en gevelbekleding zijn;

  • waarom luchtdicht bouwen belangrijk is;

  • welke kwaliteitseisen gelden voor gevelmaterialen.

🛠️ Ik kan:

  • bouwtekeningen lezen en maten/sparingen uitzetten;

  • metselprofielen stellen en lagenmaat gebruiken;

  • wanden plaatsen (HSB en prefab) volgens de regels;

  • isolatie juist aanbrengen (zonder kieren);

  • kozijnen stellen en gevelbekleding monteren.

👷 Ik laat zien:

  • dat ik veilig en netjes werk (PBM’s);

  • dat ik zorgvuldig meet en controleer;

  • dat ik goed samenwerk en overleg;

  • dat ik sta voor kwaliteit en verantwoordelijkheid

Deze slide heeft geen instructies

Wand, Gevel of Muur?

Wand: een afscheiding tussen ruimten in een gebouw. Wanden hebben niet alleen een scheidende functie (van ruimtes), maar kunnen ook dragend worden uitgevoerd. De vloer rust dan op de wand.

Gevel: de zichtbare buitenkant van een gebouw. De belangrijkste functie van een gevel is tegen weersinvloeden en geluid.

Muur: Een wand die gemaakt is van steenachtig materiaal, bijvoorbeeld metselwerk.

3 soorten:

Soorten wandopbouw

  • Prefab


  • Half fabricaat


  • In het werk gemaakt

Voor welke wandopbouw wordt gekozen, hangt af van een aantal factoren:

Functie en omvang van het gebouw

Wensen/eisen van de opdrachtgever

Bouwwijzen die er op de locatie mogelijk zijn

Zo wordt er bij seriebouw vaak voor prefab gekozen. Als er in een binnenstad een huis moet worden gebouw en er weinig ruimte is, wordt eerder gekozen voor wanden en gevels die in het werk gemaakt worden.

  • Traditioneel

  • Industrieel

    • Skeletbouw

    • Hallenbouw

    • Gietbouw

    • Elementenbouw


Bouwmethodes

Deze slide heeft geen instructies

  • Ter plaatse

  • Arbeidsintensief


Traditioneel

Deze slide heeft geen instructies

  • Skeletbouw

Industrieel

  • Dragend geraamte

  • Gietbouw

  • Elementenbouw


Deze slide heeft geen instructies

Zelfstandig aan het werk

Deze slide heeft geen instructies

Gemetselde gevels

Wat heeft metselwerk nou met timmeren te maken? Best veel. Want profielen en kozijnen kunnen niet op een willekeurige plek worden neergezet. De maatvoering is hierbij belangrijk. En de profielen en kozijnen moeten zo worden gesteld dat de metselaar goed uitkomt met het metselwerk. Om je werk als timmerman goed te kunnen doen, moet je dus iets afweten van metselwerk.

  • Steensmuur


Spouwmuur

  • Spouwmuur:

    • Binnenspouwblad

    • Isolatielaag

    • Luchtlaag

    • Buitenspouwblad


De gemetselde gevel bestaat al erg lang. Al ruim 3000 jaar maken we metselwerkgevels, bestaande uit stenen met mortel. In Nederland is de gemetselde gevel erg traditioneel. Dat wil zeggen dat we een gemetselde gevel niet alleen toepassen omdat deze functioneel is, maar ook omdat we hem mooi vinden. Wel is de opbouw van de gemetselde gevel in de loop van de tijd veranderd, omdat we steeds meer eisen stellen aan onze gevels.

Spouwmuur

Rond het jaar 1900 bouwden we onze woningen anders op dan dat we dat nu doen. De mensen stelden toen weinig tot geen eisen aan hun woning. Tot aan circa 1920 maakte we onze woningen van ‘steense muren’. Dat zijn muren van alleen stenen, zonder isolatie en spouw.

Ook de spouwmuur zelf heeft een ontwikkeling doorgemaakt. Want er worden steeds hogere eisen gesteld aan de energiezuinigheid van gebouwen. Een gemiddelde spouwmuur heeft nu een dikte van meer dan 350 mm, waarbij de luchtspouw 40 mm of groter is. Dit komt doordat de isolatie in de loop van de tijd dikker is geworden, en dan moet er ook nog ruimte overblijven voor de luchtspouw. Daarom is een spouwmuur nu dikker dan bijvoorbeeld veertig jaar geleden.

  • Onderdeel hoofddraagconstructie

Binnenspouwblad

Het binnenspouwblad (ook wel de binnenmuur genoemd) is vaak onderdeel van de hoofddraagconstructie. Het binnenspouwblad kan een gemetselde of gelijmde muur zijn, maar ook een betonnen wand of wand van houtskeletbouw. Tussen het binnenspouwblad en buitenspouwblad zit de luchtspouw.

  • Baksteen

    • Waalformaat

Metselwerk Buitenspouwblad

  • Metselverbanden:

    • Halfsteensverband

    • Kruisverband

    • Wildverband

  • Voor en nadelen

Baksteen is een veel gebruikt materiaal voor buiten- en binnenspouwbladen. Tegenwoordig is baksteen voor binnenspouwbladen niet meer gebruikelijk. Dat komt omdat het behoorlijk arbeidsintensief is en we het voor binnenmuren ‘minder mooi’ vinden. Het is vervangen door grotere elementen en blokken van kalkzandsteen en beton.

Baksteen is een van de oudste bouwmaterialen. De grondstof voor baksteen is klei. De klei wordt gevormd, gebakken in een oven en daarna gedroogd. Er zijn verschillende vormmethoden die het uiterlijk aan een steen geven. Een handvormsteen heeft een redelijk ruwe uitstraling, terwijl een strengperssteen erg vlak, strak en maatvast is.

Enkele veelvoorkomende formaten zijn:

Waalformaat: 210 x 100 x 50 mm

Dikformaat: 210 x100 x 65 mm

Rijnformaat: 180 x 87 x 41 mm

Voordelen:

heeft weinig onderhoud nodig

gaat lang mee

is onbrandbaar

houdt de warmte van de zon vast. In de winter koelt een woning daardoor sneller af en in de zomer warmt hij minder snel op

geeft snel water af, wat goed is voor de isolatie

is goed bestand is tegen rotting, ongedierte en het weer

Nadelen:

heeft een stevige fundering nodig, dat kost materiaal en geld

is arbeidsintensief

bij vorst of regen kan er niet gemetseld worden

  • 3 soorten:

    • Koude voeg

    • Open dilatatie

    • Gesloten dilatatie

Dilataties


Een koude voeg is 1 mm breed en wordt alleen verticaal toegepast in binnenmuren. Bij deze techniek worden materialen tegen elkaar geplaatst zonder specie of dichtingsband.

Een open dilatatie is 5 mm breed. Deze dilatatie wordt niet opgevuld maar blijft open.

Een gesloten dilatatie is 10 mm breed en wordt opgevuld met compriband. Het opvullen houdt vervuiling, ongedierte, water en wind tegen.

  • Inmetselkozijnen

Sparingen


  • Montagekozijnen

Deze slide heeft geen instructies

  • Norm

Gevelisolatie


  • Isolatiewaarde

Gevels beschermen een woning tegen vocht en tegen warmteverlies, afhankelijk van het seizoen. Dit wordt bereikt door het aanbrengen van isolatiemateriaal, het luchtdicht maken van de constructie en het zorgen voor een goede vochtafvoer.

Een goed geïsoleerd en luchtdicht huis verbruikt minder energie, wat kosten bespaart en het milieu ten goede komt. Slechte isolatie kan daarentegen leiden tot koude, vochtige woningen waarin schimmels en huisstofmijt ontstaan, met mogelijke gezondheidsklachten als gevolg.
Sinds januari 2021 wordt de energieprestatie van woningen aangeduid met BENG (Bijna Energieneutrale Gebouwen). De Rc-waarde geeft aan hoe goed een constructie is geïsoleerd: hoe hoger de waarde, hoe beter de isolatie. Via gevels kan een slecht geïsoleerde woning tot 20% van zijn warmte verliezen.

  • Materiaalsoort in combinatie met:

    • Stilstaande lucht

    • Reflecterende laag

Hoe werkt isolatie?


  • Koudebrug

Deze slide heeft geen instructies

  • Harde isolatiematerialen

    • EPS

    • PIR

    • XPS

Isolatiematerialen


  • Zachte isolatiematerialen

    • Steenwol

    • Glaswol

    • Houtvezel

  • Ecologische isolatiematerialen

    • Vlaswol

    • Katoen

    • Hennep

Deze slide heeft geen instructies

  • Ondergrond

  • R-waarde

  • Vocht

  • Milieu

  • Geluidsisolatie

  • Brandvertraging

Aanbrengen van isolatie materiaal


Aansluiting op de ondergrond: Harde materialen sluiten minder goed aan op een ruwe ondergrond zoals een binnengevel dan zachte materialen. Daarom hebben harde materialen soms een achterzijde van minerale wol.

R-waarde: De R-waarde geeft aan hoe goed het materiaal isoleert: hoe hoger de R-waarde, hoe beter de thermische isolatie. Harde isolatiematerialen hebben vaak een hogere R-waarde hebben dan zachte. Bij zachte isolatie is een grotere dikte nodig om dezelfde thermische prestaties te behalen als bij harde isolatie.

Vocht: Harde isolatieplaten nemen nauwelijks vocht op en zijn dus vochtbestendig. Zachte materialen kunnen vocht bufferen en weer afstaan, waardoor het de kans op vochtproblemen en schimmelvorming vermindert. Vlaswol presteert daarbij het beste.

Milieu: Harde isolatiematerialen zijn doorgaans minder milieuvriendelijk dan zachte.

Geluidsisolatie: Harde isolatieplaten isoleren slechter tegen geluid dan zachte isolatiematerialen.

Brandvertraging: Zachte isolatiematerialen zijn over het algemeen zeer brandvertragend, harde materialen zijn minder brandvertragend. Uitzonding zijn cellulair glas (hard) en vlaswol (zacht): cellulair glas is wel brandvertragend, vlaswol is minder brandvertragend.

De keuze voor een bepaald type isolatiemateriaal hangt dus af van meerdere factoren.

  • Luchtspouw

  • Openstootvoegen

  • Vloerventilatie

Ventilatie

Deze slide heeft geen instructies

  • Spouwlat

Waterdichte afwerking van gevelkozijnen


  • Folies:

    • DPC folie

    • EPDM

  • Dakpansgewijs

  • Waterslag:

    • oversteek min. 40mm

    • waterhol

    • min. 15°

Deze slide heeft geen instructies

  • PUR-schuim

Luchtdichte afwerking van gevelkozijnen


  • Compriband

  • Coating

  • Tape

Deze slide heeft geen instructies

Zelfstandig aan het werk

Deze slide heeft geen instructies

Foto’s kijken

  • Deel je foto’s in de groeps-app


Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen:

🧠 Ik weet:

  • welke wanden en gevels er zijn (metselwerk, prefab, houtskeletbouw);

  • hoe een spouwmuur is opgebouwd en waarom isolatie, ventilatie en waterkering nodig zijn;

  • wat kozijnen, lateien en gevelbekleding zijn;

  • waarom luchtdicht bouwen belangrijk is;

  • welke kwaliteitseisen gelden voor gevelmaterialen.

🛠️ Ik kan:

  • bouwtekeningen lezen en maten/sparingen uitzetten;

  • metselprofielen stellen en lagenmaat gebruiken;

  • wanden plaatsen (HSB en prefab) volgens de regels;

  • isolatie juist aanbrengen (zonder kieren);

  • kozijnen stellen en gevelbekleding monteren.

👷 Ik laat zien:

  • dat ik veilig en netjes werk (PBM’s);

  • dat ik zorgvuldig meet en controleer;

  • dat ik goed samenwerk en overleg;

  • dat ik sta voor kwaliteit en verantwoordelijkheid

Deze slide heeft geen instructies

Wat neem je mee van vandaag?

Uitchecken - klassikaal

Deze slide heeft geen instructies

Volgende week:

  • Theorie Wanden en Gevels:

    • Gevelbekleding

    • Woningscheidende wanden

    • Duurzaamheid

  • Huiswerk:

    • Zorg dat je werkboek t/m bladzijde 57 incl. de tekenopdrachten klaar zijn.

Deze slide heeft geen instructies