2TH_3.3

1 / 32
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAardrijkskundeMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 2

In deze les zitten 32 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


Tekort aan water

Watertekorten in het Midden-Oosten:
- alleen in de hoge bergen niet
- oorzaken en omvang tekort verschillen

• Watertekort door weinig neerslag:
- steppeklimaat of woestijnklimaat
 hele jaar
- Middellandse Zeeklimaat
 droge zomermaanden

• Watertekorten nemen toe in gebieden met
een:
- snelle bevolkingsgroei
- sterke toename van de welvaart

  • Bad, douche, wasmachine,
    vaatwasser, voedsel


Het watertekort in het midden oosten neemt...

A

Alleen maar toe

B

Alleen maar af

C

Answer C

D

Answer D


Oases

In de droge steppen en woestijnen wonen soms
toch veel mensen.

oases: plaatsen in de woestijn waar water
te vinden is.

• Cairo is een voorbeeld van zo’n plek door de Nijl:

- hoofdstad Egypte
 wonen meer mensen dan in heel Nederland

- Nijl, Tigris, Eufraat = rivieroase

Waar of niet waar: Zonder de nijl zou er (bijna) niemand kunnen wonen in Cairo

A

Waar

B

Niet waar

C

Answer C

D

Answer D


Oases

• Riad is een voorbeeld van zo’n plek
door de aanwezigheid van grondwater:

- hoofdstad Saudi-Arabië

- bronoase = plek in de woestijn waar
grondwater aan de oppervlakte komt.
 vanzelf of door het graven van
waterputten.

- aquifer met fossiel water.
 niet-duurzaam gebruik: sneller
opgebruikt dan aangevuld.

Grondwater oppompen is een duurzame manier van water gebruiken

A

Ja, het water vult net zo snel bij als dat je het gebruikt

B

Nee, het water gaat sneller op dan het bijgevuld wordt

C

Ja, het water komt diep uit de aarde en daar is genoeg

D

Answer D


Problemen

Op een aantal plekken raakt het water op door:
- niet-duurzaam gebruik aquifers
- bouw stuwdammen stroomopwaarts

• Ernstige gevolgen:
- afname voedselproductie
- onrust

• Ook: migratie vanwege afname leefbaarheid
woonplaats

Stuwdammen

Stuwdammen worden door landen aangelegd om water vast te houden


Achter de stuwdam ontstaat een groot meer, het meer is de watervoorraad


Wat zijn de voor en nadelen van een stuwdam bouwen?


Denk hierbij aan de landen verderop aan de rivier, en het land dat de stuwdam gebouwd heeft.



Wat zijn voordelen van een stuwdam?

Wat zijn nadelen van een stuwdam?


Oplossingen

Om het watertekort te verkleinen, zijn maatregelen
nodig die:
- de vraag naar water verkleinen
- het aanbod van water vergroten

• Zuiniger omgaan met water in de landbouw.
druppelirrigatie


• Hergebruiken en weer zuiveren van water voor de
landbouw.
 water uit wasmachines, fabrieken,
douches, toiletten

Huiswerk

Maak opdrachten 2 tot en met 7 voor aanstaande vrijdag


Volgende week vrijdag is de toets over 3 paragrafen + basisboek nummers


Oplossingen

• Van zout water zoet water maken.
 duur, kost veel energie
 vooral in de rijke landen van het Midden-Oosten


• Opslaan van water, bijvoorbeeld in een stuwmeer
achter een stuwdam.
 opslaan voor gebruik in de hetere en drogere
zomers

• Aanvoeren van water vanuit nattere naar drogere
gebieden.
 VB: van Turkije naar Saudi-Arabië


B5 Natuurlijke en menselijke factoren

Verklaren doe je met twee soorten factoren:
- natuurlijke factoren
- menselijke factoren

• Voorbeeld aardbevingen in Japan.
 natuurlijke factor: ligging op breuklijn

• Voorbeeld bootvluchtelingen Middellandse Zee.
 menselijke factor: met het vliegtuig word je niet toegelaten

• Voorbeeld wintersport in de Alpen.
 natuurlijke factoren: door klimaat en reliëf ligt er sneeuw.
 menselijke factoren: door kapitaal, kennis en politieke beslissingen
is dit gebied ingericht op toerisme.


B59 Stijgingsregen

Evenaar  altijd warm  warme lucht stijgt op  koelt af  kan minder waterdamp bevatten  stijgingsregen

• De gebieden met stijgingsregens zijn goed te herkennen op wereldschaal.


B60 Droogte

Dalende lucht  warmt op  warme lucht kan meer waterdamp bevatten  de bewolking lost op  droog


• Droge gebieden:
- steppe: 250-500 mm neerslag per jaar
- woestijn: < 250 mm neerslag per jaar

• Veel woestijnen liggen net ten noorden en zuiden van de tropen door dalende lucht.


B93 Grondwater

In de grond bevindt zich water in de kleine
openingen (poriën) tussen de bodemdeeltjes.
 grond met veel poriën = poreus
 water kan dan ver weg zakken (infiltratie)
 aquifer = waterdragende laag in de ondergrond


• Grondwaterpeil / grondwaterspiegel = bovenkant
van het grondwater.
 maaiveld = oppervlak van de grond.


B94 Rivieren

Rivier = natuurlijke waterloop die water afvoert
uit een gebied.
 regenrivier = afhankelijk regenwater
 gletsjerrivier = afhankelijk smeltwater gletsjers
 gemengde rivier = regenwater en smeltwater


• Stroomstelsel = alle waterlopen
(hoofdrivier, zijrivieren, beekjes) samen.

Stroomgebied = het hele gebied dat afwatert
op de hoofdrivier.

Waterscheiding = grens tussen twee
stroomgebieden.


Veel invloeden

De Turkse cultuur is verbonden met de:
- Arabische cultuur uit het Midden-Oosten
- Europese westerse cultuur
 door: ligging en geschiedenis

• Ottomaanse Rijk:
- Turkije en groot deel Midden-Oosten
- hoofdstad: Istanbul
- Ottomaanse cultuur was mengeling van oa de Arabische en de Turkse cultuur
 invloed Arabische cultuur zie je nu nog in Turkije aan godsdienst, eetgewoonten, bouwstijl


Veel invloeden

• Na de Eerste Wereldoorlog:
- einde Ottomaanse Rijk
- nieuw, ‘modern’ Turkije onder Atatürk
 Europese invloeden in kleding, techniek, kunst, rechtspraak, schrift.
 vb: vervanging Arabisch schrift door westerse letters en cijfers
 vb: verplichte westerse kleding zonder hoofddoek op scholen.

  • De laatste jaren neemt de invloed van de islam weer toe.
     studentes mogen weer hoofddoeken dragen aan Turkse universiteiten.


De beschikbaarheid van water

Turkije: relatief natte klimaten, toch ook
watertekorten

• Langs de kusten van de Middellandse Zee en
de Zwarte Zee:
- relatief veel neerslag
- Middellandse Zee: watertekorten in droge,
warme zomers.
 toeristenseizoen
 voorlopige oplossing: water opslaan in natte
periode

• In de ruige berggebieden in het oosten:
hele jaar relatief veel neerslag.


De beschikbaarheid van water

• Binnenland:
- afgesloten door hoge bergen
- droogste deel van Turkije
- aanvoer water uit berggebieden


De beschikbaarheid van water

  • VB waterproject: Zuidoost-Anatoliëproject

    Dit project moet brengen:
    - water
    - elektriciteit
    - welvaart en welzijn


    Maar: Syrië en Irak zijn boos op Turkije.
     Syrië: 60% minder water, Irak: 90% minder.


Ongelijkheid

In Turkije is er een grote regionale ongelijkheid
tussen steden en platteland

• Turkije is een opkomend land: in grote steden zie
je weinig verschil in welvaart met Nederland.
 Istanbul, Ankara

• Groot verschil met welvaart in dorpen op de
steppen in Oost-Turkije.
 meeste mensen werken in de landbouw
 meestal wel elektriciteit


West- en Oost-Turkije

Ook ongelijkheid West-Turkije
en Oost-Turkije door:

• Ligging vanouds belangrijkste steden.
- Istanbul, Izmir, Bursa, Ankara
- veel goedbetaald werk
- platteland blijft achter qua inkomens
- wel verbetering woningen,
ziekenhuizen, wegen

• Gunstigere ligging steden:
- grote en welvarende afzetmarkten
West- en Oost-Europa beter bereikbaar
- aan open grenzen in vergelijking met
die in het oosten


West- en Oost-Turkije

• Betere natuurlijke omstandigheden voor:
- landbouw
- toerisme


B4 Beschrijven en verklaren

Bij aardrijkskunde beschrijf en verklaar je.


• Beschrijven: wat ergens is.
 waar is de stad gebouwd?


• Verklaren: waarom dat zo is.
 waarom is de stad daar gebouwd?
 verklaren doe je met:
- menselijke factoren
- natuurlijke factoren


B166 Cultuur

Cultuur is alles wat je hebt aangeleerd.
 taal, godsdienst, voedsel, kleding.

• Inrichting
 moskeeën
 fietspaden

• 10 cultuurgebieden
 gebieden met overeenkomsten in de cultuur
 westerse cultuur: Europa, Noord-Amerika, Australië
 grote verschillen binnen cultuurgebieden

• Diffusie = cultuurelementen kunnen zich van het ene
naar het andere cultuurgebied verspreiden.


B229 Opkomende landen

Kenmerken opkomende landen (groeilanden):


• Snelle economische groei.
 veel buitenlandse investeringen
 BRICS-landen: van gesloten naar vrijemarkteconomie


• Bnp per inwoner is nog relatief laag.
 nog steeds aantrekkelijk voor buitenlandse bedrijven door
relatief lage lonen

• Grote sociale en regionale ongelijkheid.
 sommige mensen profiteren, anderen niet
 groeiende middenklasse
 grote verschillen tussen regio’s en tussen stad en platteland