2.1. Griekenland: van klassieke tijd tot Hellenisme

• Geschiedenis
• Hoger onderwijs
• Bachelor
• Studiejaar 1

Welk citaat past het beste bij jou?

1. De geschiedenis is niets meer dan fictie waarover we het eens zijn (Voltaire)
2. Het doel van het bestuderen van de geschiedenis is niet om het menselijk handelen te bespotten, noch om erover te huilen of om het te haten, maar om het te begrijpen en er hopelijk dan van te leren voor onze toekomst. (Mandela)
3. Een mens zonder geschiedenis is als een boom zonder wortels (Malcolm X)
4. Wie zijn geschiedenis niet kent, is gedoemd haar te herhalen. (George Santayana)

Hellas: een overzicht

Waarom Rome en Griekenland?

Hoeveel Griekse eilanden (van de vele duizenden) zijn er bewoond?

1. 314
2. 207
3. 119
4. 94

Wat is het kleinste Griekse eiland van de 4?

1. Kreta
2. Rhodos
3. Korfoe
4. Santorini

Welke berg is de hoogste in Griekenland?

1. Taygetus
2. Pindos
3. Olympus
4. Parnassus

Welke zee ligt niet rond aan de Griekse kusten?

1. Egeïsche Zee
2. Tyrreense Zee
3. Middelandse Zee
4. Ionische Zee

Wat is de langste rivier in Griekenland?

1. Vardar
2. Arachthos
3. Nestos
4. Marmara

Wat is de hoofdstad van Griekenland?

1. Thessaloniki
2. Athene
3. Heraklion
4. Patras

Wat is een belangrijk Grieks schiereiland?

1. Balkan
2. Cyprus
3. Kreta
4. Peloponnesos

Welke god was de oppergod in de Griekse mythologie?

1. Poseidon
2. Hades
3. Zeus
4. Apollo

Tijdlijn van de Grieken

2000 v.Chr. 

1500 v.Chr. 

1000 v.Chr

500 v.Chr.

1 n. Chr. 

Minoïsche cultuur (Kreta)

Myceense cultuur

Trojaanse oorlog

Ontstaan Griekse stadstaten (Athene, Sparta)

De bloei van de Griekse stadstaten. Oorlog met Perzië en elkaar.

Alexander de Grote veroverd grote delen van Azië

133 v.Chr. Griekenland wordt veroverd door de Romeinen 

Welk Grieks historisch personages vind jij boeiend? Zoek een afbeelding en plaats het hier

Wat was een belangrijk product van Kreta?

1. Wijn
2. Honing
3. Tarwe
4. Olijfolie

Wat veroorzaakte de ondergang van de Minoërs?

1. Honger
2. Migratie
3. Oorlogen
4. Natuurrampen

Welke kunstvorm was prominent in de Minoïsche cultuur?

1. Muziek
2. Muurschilderingen
3. Beeldhouwkunst
4. Pottenbakken

Wat was de hoofdstad van de Minoïsche beschaving?

1. Athene
2. Sparta
3. Mycene
4. Knossos

Wanneer bloeide de Myceense beschaving ongeveer?

1. 300 tot 100 v.Chr.
2. 1500 tot 1200 v.Chr.
3. 1600 tot 1100 v.Chr.
4. 800 tot 500 v.Chr.

Wat was een belangrijk kenmerk van de Myceense cultuur?

1. Nomadische levensstijl
2. Geen schriftgebruik
3. Landbouw zonder irrigatie
4. Paleizen als bestuurlijke centra

                Donkere tijden (1200 vc-800 vc)

*

terugval bewoning en culturele activiteit

* weinig bronnen buiten archeologie (gebrek schriftelijke bronnen)

* oorzaken: combo van klimatologische en tectonische rampen (aardbevingen, vulkanisme) en (gewelddadige) migratiebewegingen (Doriërs, Ioniërs,Eoliers,Zeevolkeren)

* vanaf 750 ontstaan poleis en nieuwe culturele impulsen

Tendensen Archaische tijd

* Opkomst poleis

* Kolonisatie

* Falanx (militair)

* Nieuwe bestuursvormen (van aristocratie tot tirannie)

* Panhelleense cultuur (goden/Olympische spelen)

* Herintroductie schrift (Griekse alfabet, Homerus)

* Kunst: monumentale architectuur, pottenbakkerskunst, beelhouwkunst

* (Natuur) filosofie (Thales)

https://www.youtube.com/watch?v=fR4thpgGTeMhttps://www.youtube.com/watch?v=fR4thpgGTeM

Ἄνδρα μοι ἔννεπε, Μοῦσα, πολύτροπον, ὃς μάλα πολλὰ πλάγχθη.

https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/07/10/mogelijk-oudste-geschreven-fragment-van-homeros-odyssee-ontde/

Je krijgt een naam uit de Homerische wereld

*  Zoek hiervoor info op (10 minuten)

* Maak een samenvatting (5 minuten)

* 'Vertel' in eigen woorden   (3 min) 

 Tafels van Vertelling

Tafel Ilias: Achilles vertelt éérst zijn verhaal en laat dan Helena, Paris, Menelaos, Agamemmon, Priamos, Hekabe, Hektor, Ajax, Briseis, Andromache en Klytaimnestra hun verhaal vertellen. Achilles eindigt met de zin "Zo begroeven ze samen Hektor de temmer van paarden."

Tafel Oddyseia: Odysseus vertelt éérst zijn verhaal, laat dan Penelope, Telemachos, Circe, Kalypso, Nausikaa, Laertes en Mentor. Odysseus eindigt met de zin "Zo sprak Athena, en hij gehoorzaamde met blijdschap in zijn hart. En Pallas Athena, de dochter van de schilddrager Zeus, stelde toen voor beide partijen voor de toekomst een verdrag vast, in de gedaante en met de stem van Mentor."

Vertel je verhaal aan elkaar en zonder extra papiertjes of aflezen.

Wat veroorzaakt de oorlog in de Ilias?

1. De schoonheid van Helena
2. Een vloek
3. Een profetie
4. Een schat

Waar speelt de Ilias zich af?

1. Sparta
2. Rome
3. Troje
4. Athene

Wat is het belangrijkste thema van de Ilias?

1. Avontuur
2. Vriendschap
3. Liefde
4. Eer en roem

Wie is de hoofdpersoon in de Ilias?

1. Achilles
2. Hector
3. Odysseus
4. Agamemnon

Wie helpt Odysseus tijdens zijn reis?

1. Poseidon
2. Zeus
3. Hades
4. Athena

Wat is het doel van Odysseus' reis?

1. Een schat vinden
2. Terugkeren naar Ithaka
3. De goden aanvallen
4. De Trojaanse oorlog winnen

Padlet-oefening

Tafel 1: Perzen 
Tafel 2: Feniciers
Tafel 3: Meanwhile in the East

Tijd: 15-20 minuten/rolverdeling presentatie (5 minuten)

Zoek per bouwstijl 1 historisch correct voorbeeld/monument in de Griekse wereld?

Wie is de godin van de wijsheid?

1. Athena
2. Artemis
3. Hera
4. Aphrodite

Welke god is de beschermheer van de zee?

1. Zeus
2. Poseidon
3. Dionysos
4. Hades

Welke godin is de godin van de liefde?

1. Artemis
2. Demeter
3. Aphrodite
4. Athena

Wie is de held die de Hydra versloeg?

1. Theseus
2. Achilles
3. Perseus
4. Herakles

Wie is de god van de oorlog?

1. Dionysus
2. Hermes
3. Ares
4. Hephaestus

Wat is de onderwereld in de mythologie?

1. Atlantis
2. Olympus
3. Troje
4. Hades

Wie is de godin van de aarde?

1. Athena
2. Demeter
3. Gaia
4. Hera

Waar komt de naam Europa vandaan?

1. Van een Egyptische god
2. Van een oud Grieks woord
3. Van de Fenicische prinses
4. Van een Romeinse stad

Wat was de naam van Jason's schip?

1. Titan
2. Hercules
3. Nautilus
4. Argo

Wat kon koning Midas aanraken?

1. Vogels en vissen
2. Alles werd goud
3. Bomen en bloemen
4. Zijn eigen lichaam

Wat gebeurde er met Narcissus?

1. Hij werd een god
2. Hij werd verliefd op zijn spiegelbeeld
3. Hij trouwde met een andere vrouw
4. Hij redde iemand uit het water

Wat gebruikte Perseus om Medusa te verslaan?

1. Een boog
2. Een spiegelende schield
3. Een toverdrank
4. Een zwaard

Welke wezens zijn half mens, half paard?

1. Nymphes
2. Gorgonen
3. Centauren
4. Sirenes

Wat is de naam van de eenogige reus?

1. Hydra
2. Cerberus
3. Minotaurus
4. Cycloop

Uitleg/brainstorm opdracht 2

* Bouw jouw polis, zie leho

* Gebruik de info uit de (komende) lessen om je opdracht te stofferen, overdrijf niet met onlogische en absurde fictie, hou het echt historisch met logische invullingen.

* Nu: met wie? eerste idee? geografie en ligging bepalen

(15-20 minuten), vul deze link in

Welke landen worden nu geregeerd door een oligarchie, argumenteer?

Welke landen worden nu geregeerd door een tiran/dictator?

Groepswerk Athene

* Ga naar https://padlet.com/mariovandervurst/atheense-democratie-9qq9tr6169qbuanc

Welk systeem vind jij het meest opportune politieke stelsel voor jouw polis en waarom?

Democratie

Monarchie

Tirannie

Aristocratie

Dictatuur

Militaire junta

Theocratie

Republiek

Salamis en Plataeae: Griekse eindzege

Broederstrijd tussen de poleis

Een overzicht

https://padlet.com/mariovandervurst/tijdlijn-van-de-perzische-oorlogen-61b62sllqjd37ck4

Atheense hoogbloei

Alcibiades

Hellenisme

Plaats hier 3 voorbeelden van Hellenisme
(wie, wat, waar steeds vermelden)