Leven en dood
Leereenheid 7
Signaleren en evalueren
Les 1
Leven en dood
Leereenheid 7
Signaleren en evalueren
Les 1
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Je kunt beschrijven wat de termen klinisch dood, hersendood en biologisch dood inhouden.
Je kunt beschrijven hoe het proces van het vaststellen van de dood van een zorgvrager verloopt.
Je kunt beschrijven wat het verschil is tussen een natuurlijke en niet-natuurlijke dood.
Je kunt benoemen hoe opvattingen over ziekte en de dood op basis van cultuur en levensbeschouwing kunnen verschillen.
Deze slide heeft geen instructies
DOOD
Niet-omkeerbare toestand waarin een voorheen levend organisme geen actieve levensfuncties meer heeft.
Deze slide heeft geen instructies
Welk kaartje spreekt je aan?
Pak 2 kaartjes van de tafel.
Zoek iets...
...dat bij je past
...waarover je iets wil vertellen
...
Deze slide heeft geen instructies
Dood binnen geneeskunde
Klinisch dood
Hersendood
Biologisch dood
Deze slide heeft geen instructies
Klinisch dood:
ademt niet
geen hartslag
buiten bewustzijn
De hersenfuncties van de zorgvrager zijn niet of niet onherstelbaar beschadigd. Herstellen kan als binnen 5 min. wordt gereanimeerd.
Deze slide heeft geen instructies
Hersendood:
Hersenen vertonen geen enkele activiteit meer.
Geen behandeling meer mogelijk.
De organen functioneren nog doordat hulpmiddelen hun functie in stand houden (beademingsapparatuur en medicatie voor bloeddruk).
Als de beademing wordt gestopt, overlijdt de zorgvrager binnen enkele minuten.
Deze slide heeft geen instructies
Biologisch dood:
De zorgvrager is echt overleden.
Alle lichamelijke weefsels zijn zo beschadigd dat ze niet meer functioneren.
Reanimatie is niet meer mogelijk.
Deze slide heeft geen instructies
Het vaststellen van de dood
verpleegkundige alleen het vermoeden uitspreken
informeren van de nabestaanden
de arts op de hoogte brengen van je vermoeden.
arts schouwt, dood & doodsoorzaak
officieel vaststellen door arts:
Bij ontbreken van de ademhaling, hartslag en eventueel de pupilreflex is de zorgvrager overleden.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe stelt de arts de officiële dood vast bij een zorgvrager? Welke interventies worden gebruikt door de arts?
Deze slide heeft geen instructies
Wet op lijkbezorging (Wlb)
natuurlijke dood ↔ niet-natuurlijke dood
Alles in de ruimte moet blijven zoals het was tijdens het overlijden van de zorgvrager, zodat de arts zich een goed beeld kan vormen van de omstandigheden.
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer is er sprake van een niet natuurlijke dood? Door:
Verstikking, verslikking, vergiftiging
Overdosis medicijnen of drugs
Ongeluk, geweld, moord
Suïcide, euthanasie
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer is er sprake van een natuurlijke dood? Door:
Ziekte of aandoening
Fout tijdens Hartoperatie
Tijdens hartoperatie
Val met hoofd op nachtkastje
Deze slide heeft geen instructies
Gemeentelijke lijkschouwer
Inschakelen door arts bij:
Niet natuurlijke oorzaak van overlijden
Minderjarige zorgvrager
Bij twijfel melden bij officier van justitie -> strafbaar feit?
Deze slide heeft geen instructies
Overlijden t.g.v. calamiteit
Medicatiefout
Valincident
Binnen drie werkdagen melding bij Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)
Deze slide heeft geen instructies
Sterven en dood in onze samenleving
Dood werd een taboe door:
Goede hygiëne
Goede leefomstandigheden
Welvaart
Ontwikkelingen in de geneeskunde
Deze slide heeft geen instructies
Sterven en dood in onze samenleving
Steeds meer uit taboesfeer door:
Vergrijzing
Meer openlijk besproken (Tv-series, onder andere 'Over mijn lijk")
Discussie over "Voltooid leven"
Gemiddelde leeftijd vrouwen 83 en mannen 80 jaar.
Over mijn lijk -> ongeneeslijke zieke jongeren worden gevolgd.
Maatschappelijke discussie voltooid leven -> euthanasie.
Multiculturele samenleving en dood
Verschillende culturen
Eigen opvattingen meegenomen naar Nederland
Cultuur bij zorgvrager maar ook bij verpleegkundige!
Grootste aantal culturen: Turkije, Marokko, Suriname, Indonesië, Duitsland of Polen
Deze slide heeft geen instructies
3 visies over dood zijn
Dood is dood, geen leven na de dood
Dood is overgangsfase naar een volgend leven (paradijs)
Dood als overgang naar nieuwe vorm van leven -> reïncarnatie
Deze slide heeft geen instructies
Rituelen rond ziekte en sterven
Verpleegkundige belangrijk zich te verdiepen in cultuur
Zorg laten aansluiten op cultuur
Zorgvrager en naasten kunnen beter omgaan met emoties m.b.v. rituelen:
Geeft houvast en rust
Gezegend worden door pastoor, dominee, imam of pandit
Deze slide heeft geen instructies
Waken
In de nabijheid zijn van een stervende zorgvrager in de laatste dagen/uren van zijn leven.
Dierbare is aanwezig bij zorgvrager, kan rust geven.
Vorm van afscheid nemen van naasten en zorgen voor zorgvrager.
Emotioneel een zware belasting
Begeleid naasten hierin
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht rituelen
Maak met je buurman/buurvrouw van 3 verschillende religies een overzicht over rituelen en gebruiken binnen:
Het christendom
Het jodendom
De islam
Klassikale nabespreking
Deze slide heeft geen instructies
Iemand die niet ademt, geen hartslag heeft en hersenfuncties zijn niet beschadigd =
Hersendood
Klinisch dood
Biologisch dood
Deze slide heeft geen instructies
Iemand die geen hersenactiviteit meer vertoont =
Hersendood
Klinisch dood
Biologisch dood
Deze slide heeft geen instructies
Iemand waarvan de lichamelijke weefsels niet meer functioneren =
Hersendood
Klinisch dood
Biologisch dood
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer kun je iemand nog reanimeren? Bij:
Hersendood
Klinisch dood
Biologisch dood
Deze slide heeft geen instructies
Wie stelt een niet natuurlijke dood vast?
Verpleegkundige
Arts
Lijkschouwer
Officier van justitie
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn rituelen?
Eenmalige handelingen bij een bepaalde gelegenheid
Symbolen met een speciale betekenis
Terugkerende handelingen bij een speciale gelegenheid
Geheel van terugkerende handelingen en symbolen bij bepaalde gelegenheid
Deze slide heeft geen instructies
Welke 3 visies zijn er over dood zijn?
Deze slide heeft geen instructies
Ziekenzalving hoort bij de religie:
Islam
Jodendom
Christendom
Deze slide heeft geen instructies
Bij welke religie wordt de zorgvrager die stervende is op zijn rechterzijde met het gezicht naar Mekka gelegd?
Islam
Jodendom
Christendom
Deze slide heeft geen instructies
Bij welke religie rust de engel des doods bij het voeteneinde tijdens het stervensproces?
Islam
Jodendom
Christendom
Deze slide heeft geen instructies
Evaluatie lesdoelen
Je kunt beschrijven wat de termen klinisch dood, hersendood en biologisch dood inhouden.
Je kunt beschrijven hoe het proces van het vaststellen van de dood van een zorgvrager verloopt.
Je kunt beschrijven wat het verschil is tussen een natuurlijke en niet-natuurlijke dood.
Je kunt benoemen hoe opvattingen over ziekte en de dood op basis van cultuur en levensbeschouwing kunnen verschillen.
Deze slide heeft geen instructies
Bronnen
Thieme Meulenhoff:
Basiszorg en palliatieve zorg n4
Module 9; Sterven en dood; 1 De dood
Deze slide heeft geen instructies
Vragen?
Deze slide heeft geen instructies