Hoofdstuk 5 - Onderzoeksvaardigheden | HAVO
Hoofdstuk 5
'Onderzoeksvaardigheden'
Lesduur is: 150 minOnderdelen in deze les
Hoofdstuk 5
'Onderzoeksvaardigheden'
Deze slide heeft geen instructies
Dit filmpje geeft een inzicht in de verschillende stappen bij het doen van onderzoek, met daarbij een praktijkvoorbeeld.
Waar ben jij nieuwsgierig naar?
Waar ben jij nieuwsgierig naar?
Deze slide heeft geen instructies
Wat leer ik dit hoofdstuk?
wat staatsvorming is.
wat rationalisering inhoudt.
wat politieke socialisatie is.
welke ideologieën er zijn.
wat politieke instituties zijn en hoe deze werken.
Vorig hoofdstuk leerde ik ...
Deze slide heeft geen instructies
Wat leer ik dit hoofdstuk?
wat de verschillende meetinstrumenten zijn.
wat variabelen en hypothesen zijn en hoe we dit kunnen weergeven in een conceptueel model.
wat indicatoren en categorieën zijn.
wat de eisen aan onderzoek zijn.
wat correlatie en causaliteit is.
Ik leer...
Deze slide heeft geen instructies
§5.1 Uitgangspunten en meetinstrumenten
Pagina 79
Deze slide heeft geen instructies
Bronnen selecteren
Bij literatuuronderzoek is het belangrijk gebruik te maken van objectieve bronnen. Dit kun je bepalen door te vragen:
- Wat is het doel van het geschrevene?
- Wat is de bredere context?
- Hoe zijn woorden en afbeeldingen gekozen?
- Op welke manier is de informatie tot stand gekomen?
Deze slide heeft geen instructies
Bronnen selecteren
Ook is het belangrijk dat een bron:
- Betrouwbaar is: zekerheid dat de geleverde informatie correct is.
- Representatief is: een zo volledig mogelijke weerspiegeling van het verschijnsel of de groep waar het om gaat.
Deze slide heeft geen instructies
Vraag de leerlingen om de bron te lezen.
Is de bron betrouwbaar voor onderzoek?
Ja
Nee
Is de bron betrouwbaar voor onderzoek?
Bespreek met de leerlingen dat de bron niet betrouwbaar is, omdat De Speld een satirisch online nieuwsmagazine is en dus niet op feiten berust.
Deze slide heeft geen instructies
Kans
De waarschijnlijkheid dat een bepaalde gebeurtenis zal optreden. Het gaat dan om een vergelijking.
In relatie tot het vorige filmpje: de kans dat er nog een Elfstedentocht komt is nu kleiner dan aan het begin van de vorige eeuw. De kans op een Elfstedentocht wordt na 2050 nog weer kleiner dan tussen nu en de komende tien jaar.
Kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Kwalitatief
Kwantitatief
Onderzoek naar zaken die niet te kwantificeren zijn.
Onderzoek naar zaken die kwantificeerbaar zijn.
Bijvoorbeeld: interviews
Bijvoorbeeld: veiligheidsmonitor
Deze slide heeft geen instructies
Sleep de afbeeldingen naar het juiste meetinstrument.
Enquête
Interview
Observatie
Experiment
Deze opdracht is een aanleiding om de verschillende meetinstrumenten te bespreken.
§5.2 Variabelen en hypothesen
Pagina 84
Variabele
Een kenmerk van een object, actor of samenleving dat kan variëren. Er is dan sprake van een verband.
Deze slide heeft geen instructies
Variabelen die genoemd worden zijn: zonlicht, afstand tot de evenaar, genetische factoren.
Van welke variabelen is sprake bij de herfstdip?
Van welke variabelen is sprake bij de herfstdip?
Variabelen die genoemd worden zijn: zonlicht, afstand tot de evenaar, genetische factoren.
Hypothese
Toetsbare stelling, een veronderstelling van hoe de werkelijkheid in elkaar zit.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welke hypothese kun je afleiden uit de theorie?
Welke hypothese kun je afleiden uit de theorie?
Deze slide heeft geen instructies
Conceptueel model
In een conceptueel model wordt de invloed van variabelen weergeven, bijvoorbeeld:
Sekse
Loon
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welke conceptuele modellen kun je afleiden uit het filmpje?
Welke conceptuele modellen kun je afleiden uit het filmpje?
Voorbeelden zijn:
- Roken => achteruitgang van de conditie
- Roken => Je lekker voelen voor een korte duur
- Roken => hoesten, bronchitis, longkanker
§5.3 Indicatoren en categorieën
Pagina 87
Operationaliseren
De manier waarop de centrale verschijnselen in het onderzoek worden gemeten. Dit doe je aan de hand van indicatoren.
Deze slide heeft geen instructies
Indicatoren
Met een indicator maak je een variabele meetbaar op een bepaald niveau, bijvoorbeeld:
Opleidingsniveau
Wat is uw hoogst genoten opleiding?
- Basisschool
- Vmbo/mavo/mbo
- Havo of vwo
- Hbo
- Universiteit
Deze slide heeft geen instructies
Welke indicatoren zou je kunnen gebruiken voor 'maatschappelijke betrokkenheid'?
Welke indicatoren zou je kunnen gebruiken voor 'maatschappelijke betrokkenheid'?
Voorbeelden zijn: uren vrijwilligerswerk per maand, deelname aan het publieke debat, aantal bijgewoonde demonstraties etc.
Eisen aan onderzoek
Een meetinstrument is betrouwbaar als dezelfde meting ongeveer dezelfde resultaten oplevert.
Representativiteit houdt in dat een steekproef de beoogde populatie daadwerkelijk weerspiegelt en niet alleen een deel daarvan.
Deze slide heeft geen instructies
Sociale categorieën
Onder sociale categorieën vallen mensen met dezelfde achtergrondkenmerken.
Deze slide heeft geen instructies
Noem voorbeelden van sociale categorieën.
Noem voorbeelden van sociale categorieën.
Voorbeelden van goede antwoorden zijn: inkomen, geloofsovertuiging, gender, politieke opvattingen.
§5.4 Correlatie en causaliteit
Pagina 91
Correlatie
Correlatie is de samenhang
tussen verschillende variabelen. Bijvoorbeeld: gemiddelde cijfers en motivatie.
Een voorbeeld: een verband tussen gemiddelde cijfers en motivatie. Noem daarbij ook het verschil tussen positieve en negatieve correlatie.
Causaliteit
Causaliteit is een oorzakelijk verband tussen twee variabelen.
Bijvoorbeeld: als de temperatuur van water stijgt, verdampt het water steeds sneller.
Deze slide heeft geen instructies
Sleep de voorbeelden naar het juiste soort verband.
Correlatie
Causaliteit
Lengte en leeftijd
Aantal verkochte ijsjes en verdrinkingen
Schoenmaat en leesniveau van een kind
Opleidings-niveau van ouders en opleidings-
niveau van kind
Deze slide heeft geen instructies
(On)afhankelijke variabelen
Onafhankelijke variabele
Afhankelijke variabele
De variabele die als oorzaak wordt gezien voor het veranderen van een andere variabele.
De variabele die wordt beïnvloedt door een of meer onafhankelijke variabelen.
Deze slide heeft geen instructies
'Hoe hoger het opleidingsniveau, hoe groter de kans op een hoger inkomen' Wat is de onafhankelijke (O) en wat is de afhankelijke (A) variabele in dit geval?
'Hoe hoger het opleidingsniveau, hoe groter de kans op een hoger inkomen'
Wat is de onafhankelijke (O) en wat is de afhankelijke (A) variabele in dit geval?
O: inkomen A: opleidingsniveau
O: opleidingsniveau A: inkomen
Deze slide heeft geen instructies
Interveniërende variabelen
Het verband tussen de onafhankelijke en de afhankelijke variabele komt tot stand of wordt beïnvloedt door een interveniërende variabele:
Sekse
Loon
Fulltime baan
+
o
+
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb je geleerd deze les?
Wat heb je geleerd deze les?
Deze slide heeft geen instructies
Wat vind je nog lastig?
Wat vind je nog lastig?
Deze slide heeft geen instructies
Volgend hoofdstuk: Politiek in de praktijk
Ik leerde...
wat de verschillende meetinstrumenten zijn.
wat variabelen en hypothesen zijn en hoe we dit kunnen weergeven in een conceptueel model.
wat indicatoren en categorieën zijn.
wat de eisen aan onderzoek zijn.
ik weet wat correlatie en causaliteit is.
Deze slide heeft geen instructies
Einde van hoofdstuk 5
'Onderzoeksvaardigheden'
Deze slide heeft geen instructies