Vertel de leerlingen dat deze les gaat over pesten of plagen. De les gaat aan de hand van video’s, vragen, stellingen en opdrachten dieper in op verschillende onderwerpen die te maken hebben met dit thema zoals het verschil tussen pesten en plagen, verantwoordelijkheid als klas en de gevolgen van pesten.
Tip: maak kort een aantal afspraken met elkaar voor als jullie met elkaar in gesprek gaan over dit onderwerp (luisteren, respect hebben, niet uitlachen, elkaar laten uitpraten, etc.).
Deze les is onderdeel van de 'Week Tegen Pesten 2025'.
Schrijf op voor jezelf
Vraag de leerlingen zoveel mogelijk woorden op te schrijven die in hun hoofd opkomen bij het woord pesten. In deze opdracht is niks goed of fout. Bespreek vervolgens klassikaal.
Deze slide heeft geen instructies
Je bespreekt met de leerlingen een aantal situaties. Het is aan de leerlingen om aan te geven of zij denken dat deze situatie pesten of plagen is.
Pesten of plagen?
Pesten of plagen?
Pesten of plagen?
Pesten of plagen?
Pesten of plagen?
Deze slide heeft geen instructies
Klassikale vraag
Bespreek met de klas hoe je kunt herkennen dat iemand wordt buitengesloten. Leerlingen denken vaak dat dit niet zo is, bijvoorbeeld omdat ze iemand “gewoon laten”. Maak hen bewust dat dit óók een vorm van buitensluiten is. Benoem hierbij dat je als klas sterker staat als je iedereen betrekt. Je kan je klas zien als een team!
Suggesties:
Als iemand nooit wordt gevraagd om samen te werken aan een opdracht of project.
Als iemand altijd alleen zit tijdens pauzes.
Als iemand probeert erbij te horen, maar genegeerd wordt.
Als iemand consequent over het hoofd wordt gezien.
Als iemand niet wordt toegevoegd aan een groepschat.
Als iemand nooit wordt begroet.
Als iemand wordt genegeerd.
Als iemand geen steun krijgt wanneer die wordt gepest.
Bespreek in tweetallen.
Laat de leerlingen in tweetallen bespreken wat zij denken dat omstanders kunnen doen om pesten te stoppen. Bespreek de uitkomsten daarna klassikaal. Benoem dat als je klas een team is, dat daar ook gezamenlijke verantwoordelijkheden bij horen.
Suggesties:
Duidelijke afspraken maken met elkaar.
Elkaar met respect behandelen.
Samen naar de docent stappen.
Op het moment zelf opkomen voor het slachtoffer.
Achteraf met het slachtoffer praten: hoe voelt diegene zich en waar is behoefte aan?
Deze slide heeft geen instructies
Verdeel de klas in groepjes van vijf. De leerlingen verdelen de verschillende rollen over hun groepje. Met elkaar bedenken ze een situatie waarin iemand gepest wordt en vertellen ze één voor één wat de verschillende rollen doen in deze situatie. Bespreek dit vervolgens klassikaal. Het is van belang dat je als groepje samenwerkt als team. Pas meteen de eerdergenoemde suggesties van slide 13 toe.
Differentiatie:
Mochten de rollen nog niet helemaal duidelijk zijn voor de leerlingen, behandel deze dan eerst.
Pester: Degene die anderen pijn doet of uitscheldt om stoer te lijken of de baas te spelen.
Slachtoffer: Degene die gepest wordt en zich vaak machteloos voelt.
Meeloper: Iemand die niet zelf pest, maar wel meegaat met de pester, bijvoorbeeld door te lachen of toe te kijken.
Verdediger: Degene die het opneemt voor het slachtoffer en probeert het pesten te stoppen.
Nietsdoener: Iemand die het ziet gebeuren, maar niks doet en zich er niet mee bemoeit.
Bespreek in tweetallen
Laat de leerlingen in tweetallen bespreken wat zij denken dat de gevolgen zijn van pesten. Bespreek vervolgens klassikaal.
Vervolgvragen:
Hoe voelt iemand zich?
Heeft iemand er lang of kort last van?
Hoe kan iemand er op latere leeftijd nog last van hebben?
Wat doet het met iemands zelfvertrouwen?
Differentiatie:
Mochten leerlingen het moeilijk vinden om zichzelf als omstander te kunnen zien, stel de vraag dan anders: Wat voor tips zou jij een vriend(in) geven als die iemand gepest ziet worden?
Deze slide heeft geen instructies
Klassikale vraag
Maak samen met de leerlingen afspraken die ervoor zorgen dat niemand zich gepest of buitengesloten voelt. Laat de afspraken zoveel mogelijk uit de leerlingen zelf komen en richt ze op het creëren van een veilige en respectvolle klas.
Suggesties:
Geen negatieve opmerkingen maken over iemands uiterlijk.
Interesse tonen in elkaar.
Iemand erbij betrekken als diegene buitengesloten wordt.
Vraag jezelf af: komt mijn grapje ook zo over bij de ander?
Offlimits
Meldknop.nl
@ease
Dit is een quote om de les mee af te sluiten. Lees deze hardop voor in de klas.
De kleding die de jongeren dragen in de video is van America Today.
Je hebt zojuist de les ‘Pesten vs. plagen’ afgerond. Deze les is speciaal ontwikkeld voor leerjaar 2 van het VO en maakt deel uit van Sterrenstof: het interactieve lespakket van Kikid.
Sterrenstof bestaat uit tientallen lessen over o.a. mentale gezondheid, pesten & social media, seksualiteit, alcohol, geld en discriminatie & respect.
Wil je meer inspirerende lessen ontdekken? Vraag dan via de volgende slide direct de gratis demo aan!
Benieuwd naar meer lessen van Sterrenstof? Vraag dan de gratis demo aan en krijg toegang tot al onze 34 levenslessen.
Dit was het einde van de les. Vraag of de leerlingen nog vragen hebben en check of ze de les goed afsluiten.
Dankjewel voor het volgen!