Module 2 ∙ Vraag en aanbod
WELKOM!
Vandaag:
Hfst 1 Module 2
Module 2 ∙ Vraag en aanbod
WELKOM!
Vandaag:
Hfst 1 Module 2
Inhoud hoofdstuk 1 – De vraag naar producten
Formules
Leerdoelen hoofdstuk 1
Je kunt de individuele vraag(lijn), de daaruit opgebouwde collectieve vraag(lijn) en het bijbehorende consumentensurplus afleiden.
Je kunt rekenen met prijs- en inkomenselasticiteit en de waarden ervan in verband brengen met veranderingen in vraag en aanbod.
Module 2 Vraag en aanbod
Inhoud hoofdstuk 1 – De vraag naar producten
Begrippen
Afzetgebied
Betalingsbereidheid
Ceteris paribus
Collectief consumentensurplus
Collectieve vraag
Collectieve vraaglijn
Complementair product
Consumentensurplus
Continue vraag
Discrete vraag
Elastische vraag
Engelkromme
Exogene factor
Gevraagde hoeveelheid
Giffengoed
Individueel consumentensurplus
Individuele vraag
Individuele vraaglijn
Inelastische vraag
Inferieur goed
Inkomenseffect
Inkomenselasticiteit
Kruislingse prijselasticiteit
Loon
Luxegoed
Noodzakelijk goed
Normaal goed
Omzet
Onafhankelijk product
Prijs-afzetlijn
Prijselasticiteit
Substitueerbaar product
Vraaglijn
Werkgelegenheid
Werkzame beroepsbevolking
Wet van de vraag
Module 2 Vraag en aanbod
Module 2 Vraag en aanbod
§1 De individuele vraag – Vraag en betalingsbereidheid
Bron 1 De individuele vraag naar appels met het consumentensurplus bij een prijs van € 0,40 per appel.
Wet van de vraag
Hoe hoger de prijs, hoe kleiner de gevraagde hoeveelheid.
Individuele vraag
Het aantal eenheden dat een consument ergens van wil kopen, bij een bepaalde prijs.
Betalingsbereidheid
De maximale prijs die de consument wil betalen voor één stuk bij een gegeven aantal.
Module 2 Vraag en aanbod
§1 De individuele vraag – Consumentensurplus
Consumentensurplus
Het consumentensurplus is de optelsom van het individuele consumentensurplus van alle consumenten die het product kopen.
Bron 3 Het consumentensurplus bij een individuele continue vraaglijn.
Hoe lager de prijs, hoe groter het individuele consumentensurplus; het welbevinden van consumenten neemt toe naarmate de prijs lager is.
Module 2 Vraag en aanbod
§1 De individuele vraag – Betalingsbereidheid
Betalingsbereidheid
Vijf beïnvloeders
Individuele voorkeuren
Beschikbaar budget
Substitueerbare producten
Complementaire producten
Exogene factoren: hier heb je geen invloed op
Bron 6 Door de introductie van substitueerbare producten verschuift de individuele vraaglijn naar links.
Substitueerbare producten: de individuele vraag naar een product vermindert als er substituten voor bestaan.
Module 2 Vraag en aanbod
§2 De collectieve vraag – De vraaglijn (prijs-afzetlijn)
Collectieve vraag
Vraag van een groep consumenten
Welke groep bepaalt het afzetgebied?
Afleiden van de collectieve vraag
De collectieve vraaglijn is de prijs-afzetlijn.
Dit is de optelsom van de individuele vraag van consumenten.
Collectieve vraaglijn
De collectieve vraaglijn is de optelsom van alle individuele vraaglijnen.
Module 2 Vraag en aanbod
§2 De collectieve vraag – Op basis van de discrete vraag
Bron 1 De collectieve vraag is de optelsom van alle individuele vraag.
Collectieve vraag
Voor het afleiden van de collectieve vraag tel je de discrete individuele vraag van beide consumenten bij elkaar op.
Module 2 Vraag en aanbod
§2 De collectieve vraag – De vraaglijn (prijs-afzetlijn)
Bron 2 Van individuele vraaglijn naar collectieve vraaglijn.
Collectieve vraaglijn = prijs-afzetlijn
De collectieve vraaglijn volgt uit het optellen van de individuele vraaglijnen. De collectieve vraaglijn verloopt dalend: de wet van de vraag geldt ook voor de collectieve vraag.
De collectieve gevraagde hoeveelheid van een product daalt als de prijs ervan stijgt.
§2 De collectieve vraag – Arbeidsmarkt: arbeidsaanbod
Arbeidsaanbod (werknemers + werkzoekenden)
Werkzame beroepsbevolking
Alle 15- tot 75-jarigen
In Nederland wonend
Betaalde arbeid verrichtend
Vraag naar arbeid (bedrijven) Werkgelegenheid
Eenheden arbeid:
aantal voltijdsbanen: minimaal 35 uur per week
aantal gewerkte uren
Module 2 Vraag en aanbod
Loon is de prijs van arbeid: bij een hoger loon stijgt het arbeidsaanbod.
§2 De collectieve vraag – Veranderingen in vraag en prijs
Betalingsbereidheid
De collectieve vraaglijn toont de betalingsbereidheid van een groep consumenten.
Vijf factoren beïnvloeden de betalingsbereidheid, dus ook de collectieve vraag:
Individuele voorkeuren
Beschikbare budget (inkomen)
Substitueerbare producten
Complementaire producten
Exogene factoren (voorbeeld: buitentemperatuur en softijs)
Bron 4 De vraag naar softijs bij 18 en 27 °C.
Een toename in de vraag betekent ook dat er collectief meer betaald wordt voor elk aanbod; de vraaglijn verschuift verticaal naar boven.
Module 2 Vraag en aanbod
§2 De collectieve vraag – Consumentensurplus
Collectief consumentensurplus
Maatstaf voor het welbevinden van een groep consumenten.
De optelsom van het individuele consumentensurplus van alle individuen in de groep die het product kopen.
De vijf factoren die de betalingsbereidheid beïnvloeden, hebben dus ook invloed op het consumentensurplus.
Module 2 Vraag en aanbod
Module 2 Vraag en aanbod
§3 Prijselasticiteit – Verhoudingsgetal en formule
Prijselasticiteit
Verhoudingsgetal: weegt een afzetstijging op tegen de prijsverlaging?
Hoeveel procent verandert de gevraagde hoeveelheid als gevolg van een prijsverandering?
Elastisch en inelastisch
Formule
§3 Prijselasticiteit – Giffengoederen
Giffengoederen
Positieve prijselasticiteit
De gevraagde hoeveelheid stijgt, als de prijs stijgt
Gevolg van een inkomenseffect
Door stijging van bijv. broodprijs, is het inkomen niet meer toereikend om zowel vlees als brood te kopen. Dus kopen ze meer brood omdat dit relatief goedkoper is dan vlees.
Module 2 Vraag en aanbod
Module 2 Vraag en aanbod
§3 Prijselasticiteit – Plaats op de vraaglijn
Prijselasticiteit en vraaglijn
Hoe hoger de prijs, hoe groter het procentuele effect van een prijsverandering op de gevraagde hoeveelheid.
Bron 4 Prijselasticiteiten verschillen per plaats op de vraaglijn.
§3 Prijselasticiteit – Kruislingse prijselasticiteit
Kruislingse prijselasticiteit
Verhoudingsgetal: meet de invloed op de gevraagde hoeveelheid van de prijs van andere producten.
Positieve waarde: rivaliteit tussen producten (substitutie goederen)
Negatieve waarde: producten zijn complementair
0-waarde: producten zijn onafhankelijk
Formule
Module 2 Vraag en aanbod
Module 2 Vraag en aanbod
§4 Inkomenselasticiteit – Verhoudingsgetal en formule
Inkomenselasticiteit
Verhoudingsgetal: in welke mate reageert de gevraagde hoeveelheid op een inkomensverandering?
Hoeveel procent verandert de gevraagde hoeveelheid als gevolg van een inkomensverandering?
Uitkomst kan een positief of negatief getal zijn.
Goederen: normale, luxe, noodzakelijke, inferieure
Formule
§4 Inkomenselasticiteit – Verschillen in goederen
Module 2 Vraag en aanbod
Bron 2 Goederenindeling op basis van de inkomenselasticiteit.
Inkomenselasticiteit en goederenindeling
Inferieur goed = goedkope producten van lage kwaliteit
§4 Inkomenselasticiteit – Engelkromme
Engelkromme
De inkomenselasticiteit bekijken van alle producten in het consumptiepakket
Module 2 Vraag en aanbod
Bron 4 Engelkromme.
Check leerdoelen hoofdstuk 1
Module 2 Vraag en aanbod