Wat gaan we vandaag doen?
Leerdoelen par 9.1
Uitleg par 9.1
Zelfstandig werken
Afsluiten
Leerdoelen van H9.1 Weerstanden
Ik kan uitleggen wat het begrip weerstand is.
Ik kan rekenen met de formule U = I x R (wet van Ohm; R = U : I).
Ik weet hoe je de codering van een weerstand werkt en kan ik toepassen
Zo kun je een lampje van 6 V aansluiten op een batterij van 9 V.
9.1 Spanning, stroomsterkte en weerstand
Je kunt de weerstand van een lampje of draad
uitrekenen met de formule:
'De wet van Ohm'
Weerstand (R)
Een apparaat levert weerstand.
Des te groter de weerstand,
des te kleiner de stroomsterkte wordt.
Weerstand berekenen
H12.3 Vervanginsweerstand
vervangingsweerstand = Totale weerstand
In serie:
Rv = R1 + R2 + R2 + ....
In Parallelschakeling:
1/Rv = 1/R1 + 1/R2 + ...
Rv = (R1 x R2)/(R1 + R2)
20 Ω
5 Ω
Werken met weerstanden
Elektronicaweerstandjes: (vaak) in serie
Serieschakeling
Itot = I1 = I2 = .. én Utot = U1 + U2 + ...
Parallelschakeling
I tot = I1 + I2 + ... én Utot = U1 = U2 = ..
Met een weerstandje kun je de spanning en de stroomsterkte verdelen over de verschillende onderdelen in een schakelschema (printplaat)
De elekronicaweerstand
Een weerstand wordt gemaakt door een dun laagje koolstof op een glasstaafje aan te brengen.
Hoe dunner laagje koolstof => hoe hoger de weerstand.
Temperatuur hoger => weerstand hoger.
Kleurcodering: Binas 13
Reken uit hoe groot bovenstaande weerstand is?
A: geel = 4
B: paars = 7
D: rood = 2
T: goud = 5%
R = 4700 Ω +/- 5%
R = 4700 Ω +/- 235 Ω
9.1 Weerstanden
De weerstand bepalen/berekenen
Je kunt op twee manieren achter de waarde van een weerstand komen:
Door de spanning en de stroomsterkte te meten.
De kleurencodes aflezen van de weerstand.
1
2
Stappen
1. Gegeven
2. Gevraagd
3. Formule
4. Berekening
5. Antwoord +eenheid
Maak de opdrachten 1 t/m 10 van 9.1 en testjezelf van 9.1
Als je helemaal klaar bent:
Maak dan de introductie van H12.
Zelfstandig aan het werk
originalType.question
Planning tot kerst:
H12 Elektriciteit + H9 Schakelingen
week 46: 12.1 Stroom en spanning
week 47: 12.2 Spanning transformeren + 12.3 Serie- en Parallel
week 48: 12.4 Elektriciteit en veiligheid
week 49: 9.1 Weerstanden + 9.2 LDR en NTC
week 50: 9.3 Schakelen met een relais + 9.4 Elektronische schakelingen
week 51: Praktische opdracht voor een cijfer!
week 1: Herhaling H12 en H9 + oefentoets maken
week 2: Bespreken oefentoets + PTA H12 + H9 op 21 december
Vandaag
Herhaling H9.1 Weerstanden
een paar opdrachten!
Intro H9.2 LDR en NTC
Zelfstandig aan het werk
De wet van Ohm
U = I x R
Hoe hoger de spanning, hoe groter de stroomsterkte.
Hoe groter de weerstand, hoe lager de stroomsterkte.
De weerstand bepalen/berekenen
Je kunt op twee manieren achter de waarde van een weerstand komen:
Door de spanning en de stroomsterkte te meten.
De kleurencodes aflezen van de weerstand.
1
2
Kleurcode weerstandje
kleuren bekijken van links naar rechts
ring 1 = groen = 5
ring 2 = blauw = 6
ring 3 = bruin = 1 nul
ring 4 = goud = +/- 5%
weerstand = 560 Ω +- 5%
de weerstand kan dus in werkelijkheid tussen 532 Ω en 588 Ω liggen (5% van 560 is 28)
originalType.question
c) Bert sluit een nieuwe weerstand van 75 Ohm aan op de spanningsbron van 9,0 V. Bereken de stroomsterkte die nu door de weerstand loopt.
Geg/gevr: U = 9 V ; R= 75 Ohm ; I= ? A
Formule: U = I x R => I = U : R
Uitw. I = 9 : 75 = 0,12 A (120 mA)
De stroomsterkte is 0,12 Ampère
Kader: opg 9 (p.17)
Bert bouwt een schakeling met een weerstand. Hij meet een stroomsterkte van 20 mA bij een spanning van 9,0 V
a) Reken de stroomsterkte om naar Ampère.
I = 20 mA = 20 : 1000 = 0,020 A
b) bereken de waarde van Berts weerstand
Geg. I = 0,020 A ; U = 9,0 V
Gevr. R = ? Ohm
Formule: U = I x R => R = U : I
Uitw. R = 9 : 0,02 = 450 Ohm
Antw. De weerstand is 450 Ohm
e) Bereken de weerstand van het lampje
Gegevens:
U = 6,0 V ; I = 0,40 A
Gevraagd:
R= ? ohm
Formule:
U = I x R => R = U : I
Uitwerking:
R = 6 : 0,40 = 15 Ohm
Antwoord:
De weerstand is 15 Ohm
GT: Opg 5 (p. 16)
Adri voert de proef uit van opdracht 4. In afb.8 zie je wat de twee meters aangeven.
a) Op welk meetbereik staat de spanningsmeter ingesteld?
op 0 tot 15 V
b) Hoe groot is de spanning die deze meter aangeeft?
6,0 V
c) op welk meetbereik staat de stroommeter ingesteld?
op 0 tot 0,5 A
d) Hoe groot is de stroomsterkte die deze meter aangeeft
0,40 A
H9.2 LDR en NTC
Leerdoelen H9.2
- Ik kan vertellen wat een sensor, verwerker en
actuator is
- Ik kan uitleggen wat een NTC en een LDR is en hoe deze werkt.
- Je kan beschrijven hoe je een weerstandswaarde van een schuifweerstand kan instellen.
Sensor
Sensor 'voelt'
Sensor = reageert op signalen uit de omgeving
Bijvoorbeeld: een thermometer,
NTC (negatieve Temperatuur coefficient),
LDR (Light dependent Resistor)
Jouw scherm v/d telefoon geeft in het donker ook meer licht!
Hoe werkt dat nu?
Je hebt 3 stappen : De sensor - Verwerker - Acuator
Het signaal van de sensor komt bij de verwerker.
Deze verwerkt het signaal en bepaalt wat er moet gebeuren.
1.De buitenlamp met LDR ontvangt minder licht
-> Dus moet de lamp gaan branden want het is donker
2.De buitenlamp met LDR vangt veel licht op
-> Lamp moet uitblijven het is nog licht genoeg!
Het uiteindelijke doel
Is de actie die het moet uitvoeren: De Actuator
Dit is het uiteindelijke doel,
Denk aan afgaan alarm, licht aan/uit, verwarming aan/uit, etc
De actuator doet wat nuttig is voor de eigenaar van de schakeling.
Je hebt dus de Sensor (geeft informatie), de Verwerker (schakelt
iets in) en de Actuator (voert uit)
NTC - negative temperature coefficient
NTC is gevoelig voor?
Veranderingen in de temperatuur.
Temperatuur omhoog => Weerstand omlaag
Gebruikt in?
computers om oververhitting tegen te gaan.
automatisch weerstation
LDR: Light Dependent Resistant
LDR is gevoelig voor?
Lichtgevoelige weerstand.
Hoe meer licht op de LDR valt=> hoe lager de weerstand.
Gebruikt in?
Buitenlampen
camera met flitser, telefoonscherm ...
LDR
Light dependent resistant
Reageert op licht
Licht omhoog
Weerstand omlaag
NTC
Negative Temp. Coëfficient
Reageert op temperatuur
Temperatuur omhoog
weerstand omlaag
Regelbare weerstanden
Schuifweerstand
variabele weerstand
Aan de slag!
Hoofdstuk 9
paragraaf 2 opdracht 1 t/m 9 en test jezelf
rood = Iedereen is stil
oranje = Iedereen is stil, docent beantwoord wel vragen
groen = Je mag zachtjes overleggen met je buurman/buurvrouw
minute
second
En nu aan de slag
Maak opgaven van H9.2 p. 32
Einde van de week moeten paragraaf 9.1 + 9.2 af zijn!