Thema 2 - Organen en cellen

Thema 2

Organen en cellen

1 / 33
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 1

In deze les zitten 33 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema 2

Organen en cellen

Basisstof 1

Organen en orgaanstelsels

Organen

  • Deel van een organisme dat een bepaalde taak uitvoert

  • Orgaanstelsel: groep organen die samenwerken aan dezelfde taak

Basisstof 2

Organen van planten

Wortels, stengels, bladeren, vatenstelsel

Wortelstelsel

  • Water en mineralen opnemen uit de bodem

  • Plant stevig vastzetten in de grond

  • Reservestoffen opslaan

Voedingsstoffen

  • Mineralen zijn voedingsstoffen voor een plant

  • Wortels bevatten reservestoffen

Winter

Stengels

  • Transport van stoffen en stevigheid geven aan plant

  • Houtachtige en kruidachtige stengels

Bladeren

  • Hoofdnerf en zijnerven bestaan uit vaatbundels

  • Materiaal tussen de nerven heet bladmoes, hier vindt fotosynthese plaats

Vaten

  • Transport van stoffen door de plant: water en mineralen van de wortels naar andere delen, glucose van bladeren naar andere delen

  • Vormen vaatbundels

Basisstof 3

Cellen

Weefsels mensen en planten

Cellen

  • Kleinste levende eenheden in het lichaam

  • Bouwstenen van elk organisme

  • Alleen zichtbaar onder microscoop

Weefsel

  • Groep cellen met dezelfde vorm en functie

  • In veel weefsels tussencelstof

Huidmondjes

  • In opperhuid van blad, vooral aan de onderkant

  • Opname koolstofdioxide en afgifte zuurstof

  • Verdamping water via huidmondjes

Jaarringen

  • Cambium: laag cellen net onder schors, vormt nieuw hout

  • Lente licht, zomer donker

  • Oudste hout in midden

Basisstof 4

Dierlijke cellen

Plantaardige cellen

Mitochondriën en ribosomen (VG)

Dierlijke cellen

  • Celmembraan: dun vliesje dat inhoud cel scheidt van omgeving

  • Cytoplasma: water met opgeloste stoffen, waarin organellen zweven

  • Celkern: organel, regelcentrum van cel, bevat DNA

  • Kernmembraan: vliesje dat kernplasma in celkern houdt

Plantaardige cel

  • Vacuole: blaasje met vocht (water en opgeloste stoffen, kleurstoffen)

  • Plastiden: organel, bladgroenkorrels,  kleurstofkorrels en zetmeelkorrels

  • Celwand: stevig laagje om cel heen, is gemaakt van tussencelstof

Plastiden

  • Bladgroenkorrels: hierdoor zijn planten groen, hier vindt fotosynthese plaats

  • Kleurstofkorrels: gele, oranje of rode kleur

  • Zetmeelkorrels: kleurloos, hier wordt zetmeel opgeslagen

  • Plastiden kunnen van een type in ander type veranderen

Benoem de type cel (letters) en de organellen (getallen)

Antwoorden:

A. Dierlijke cel

B. Plantaardige cel

1. Celmembraan 

2. Cytoplasma

3. Celkern / kernplasma

4. Kernmembraan

5. Bladgroenkorrel

6. Vacuole

7. Celwand


Andere organellen (VG)

  • Sommige organellen niet zichtbaar onder lichtmicroscoop

  • Elektronenmicroscoop maakt mitochondriën en ribosomen zichtbaar

  • Mitochondriën: maken uit suikers energie voor cellen

  • Ribosomen: maken eiwitten in de cellen

Leren onderzoeken 1 t/m 3

Microscopie

Basisstof 5

Lichaamscellen en chromosomen

DNA en genen


Celkern

  • DNA in celkern, code bestaat uit vier letters (A, T, C, G)

  • Een DNA streng rolt zich op en vormt een chromosoom, 46 chromosomen in elke celkern van onze lichaamscellen

  • Stukken DNA coderen voor een erfelijke eigenschap, dit wordt een gen genoemd

Basisstof 6

Celdeling, celcyclus

Gespecialiseerde cellen

Stamcellen

Celdeling

  • In 'moedercel' wordt DNA gekopieerd

  • DNA wordt verdeeld over twee helften, vormt twee celkernen

  • Cel deelt zich, er zijn nu twee 'dochtercellen'

  • Er vindt plasmagroei plaats

  • Één dochtercel gaat zich specialiseren, ander blijft stamcel

Stamcel

  • Is nog niet gespecialiseerd

  • Kan zich delen en daarna specialiseren

  • Stamcel van embryo kan zich nog tot alles specialiseren, bij volwassenen alleen tot bepaalde type cellen

  • Stamceltherapie (VG)

  • Organen, organenstelsels

  • Wortels, stengels, bladeren, vaten

  • Cellen, weefsels mensen en planten

  • Dierlijke en plantaardige cellen, celorganellen en functie

  • Lichaamscel, celkern, chromosomen, DNA, genen

  • Celdeling, moedercel en dochtercellen, stamcellen