KB3 Pincode H6 Theorie
Hoofdstuk 6
Paragraaf 1: Hoe produceer je?
Paragraaf 2: Van alle markten thuis?
Paragraaf 3: Hoe maak je winst?
Paragraaf 4: Is meer productie goed?
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Hoofdstuk 6
Paragraaf 1: Hoe produceer je?
Paragraaf 2: Van alle markten thuis?
Paragraaf 3: Hoe maak je winst?
Paragraaf 4: Is meer productie goed?
Paragraaf 1 Hoe produceer je?
Produceren: Het maken van goederen en het leveren van diensten.
Om te produceren heb je productiemiddelen nodig.
Productiemiddelen zijn bijv machines, grondstoffen, ondernemers en geld.
Deze productiemiddelen kun je onderverdelen in productiefactoren.
Bij elke productiefactor wordt de verstrekker beloond.
K= Kapitaal, diegene die het geld leent wordt beloond met rente of huur.
A= Arbeid, diegene die arbeid levert wordt beloond met loon/salaris.
N= Natuur, diegene die natuur (grond) levert wordt beloond met pacht.
O= Ondernemersschap, de ondernemer wordt beloond met winst.
Overgang arbeidsintensief naar kapitaalintensief
Vroeger waren er geen machines aanwezig bij de bedrijven.
Alles werd met de hand gedaan en daarom hadden bedrijven veel werknemers nodig; dit soort bedrijven zijn arbeidsintensieve bedrijven.
Door technologische ontwikkelingen zijn bedrijven steeds minder afhankelijk geworden van arbeieders en hebben steeds meer machines (mechanisatie) en steeds meer computers en robots (automatisering).
Bedrijven met veel machines en robots en weinig mensen zijn kapitaalintensieve bedrijven.
Bedrijven zijn kapitaalintensiever geworden door mechanisatie en automatisering.
Afschrijving
Bedrijven zijn tegenwoordig erg kapitaalintensief. Dat betekent dat bedrijven veel machines hebben die elk jaar minder waard worden. Deze waardevermindering moet worden doorberekend in de prijs van de artikelen. Deze waardevermindering noemen we afschrijving.
Afschrijving: Waardevermindering van kapitaalgoederen
(de kapitaalgoederen worden elk jaar minder waard).
formule afschrijving:
Afschrijving per jaar =
Aanschafprijs - restwaarde
aantal gebruiksjaar
Voorbeeldsom Afschrijvingen
Een ondernemer koopt 2 zaagmachines voor elk € 2.500.
Hij gaat er vanuit dat deze machines een levensduur hebben van 5 jaar.
Elke machine heeft een restwaarde van € 500.
Bereken de totale afschrijving per jaar voor beide machines.
Produceren doen we in een bedrijfskolom
Van boom tot kano in de winkel
Houthandel
Kano-fabriek
Groothandel
Buitensportwinkel
Boomkwekerij
Produceren=
Het maken van goederen en het leveren van diensten
Van boom tot kano in de winkel
Houthandel
Kano-fabriek
Groothandel
Buitensportwinkel
Boomkwekerij
Bedrijfskolom
De bedrijven die na elkaar aan het product meewerken.
€ 180
€ 95
€ 63
€ 28
Van boom tot kano in de winkel
Houthandel
Kano-fabriek
Groothandel
Buitensportwinkel
€ 15
Boomkwekerij
Toegevoegde waarde
De waarde die elk bedrijf aan het product toevoegt.
Berekening:
verkoopprijs-inkoopprijs
Paragraaf 2 Van alle markten thuis
leerinhoud:
Wat is een markt?
Wat heeft invloed op de verkoopprijs?
Hoe kan een bedrijf zich onderscheiden ten opzichte van zijn concurrenten?
Wat is het marktaandeel?
Hoe wordt het marktaandeel berekent?
Hoe kun je het marktaandeel vergroten?
Wat is de marketing?
Wat is de marketingmix en zijn 6 p's?
Wat is een markt?
Van een markt is er sprake als er :
Producenten zijn, die zorgen voor aanbod van producten en
Consumenten zijn, die zorgen voor de vraag naar producten.
Wat heeft invloed op de verkoopprijs?
De hoogte van de verkoopprijs wordt bepaald door:
De inkoopprijs
Het aanbod van andere bedrijven: de concurrentie
De kosten
de vraag van de consument
De wet van vraag en aanbod
Veel vraag --> prijs stijgt
Weinig vraag --> prijs daalt
Weinig aanbod --> prijs stijgt
Veel aanbod --> prijs daalt
Het marktaandeel
Marktaandeel is het gedeelte van de totale markt dat een bedrijf in handen heeft.
Doel van het marktaandeel:
vergelijken van ene bedrijf met het andere
de afzet van een bedrijf als percentage van de totale afzet van dat product
hoeveel is de afzet van bedrijf X van de totale afzet?
Formule marktaandeel:
(afzet bedrijf : totale afzet van de markt) x 100%.
Marktaandeel vergroten.....
Het marktaandeel kun je vergroten door meer afzet of omzet te realiseren.
Bedrijven concurreren elkaar op een lagere prijs, hogere kwaliteit en betere service.
Dit alles gebeurt via de marketingmix.........
De marketingmix
De marketingmix bestaat uit alle middelen die een bedrijf kan inzetten om meer te verkopen. Dit wordt ook wel de 6 P's genoemd.
Prijs, Presentatie, Plaats, Promotie, Producten en Personeel.
Marketing
Alles wat een bedrijf doet om zoveel mogelijk producten en diensten te verkopen. Dit gebeurt door het inzetten van de marketingmix (6 P's):
Productbeleid: Assortiment, varianten, A/B/C merk en ontwikkelingen.
Prijsbeleid: Goedkoop of juist duur neergezet. (Statusartikelen)
Plaatsbeleid: Kiezen van de juiste plek, (Fysieke)winkel en internet.
Promotiebeleid: Ervoor zorgen dat je de juiste aandacht krijgt.
Personeelsbeleid: Kwaliteit van je personeel.
Presentatiebeleid: Imago, huisstijl en manier van presenteren.
Par 6.3 Hoe maak je winst?
Nettoresultaat is het bedrag dat een ondernemer overhoudt van de opbrengsten als alle kosten ervan zijn afgehaald.
Omzet (verkoopprijs x afzet)
- Inkoopwaarde (inkoopprijs x afzet)
= brutowinst
-bedrijfskosten (alle kosten behalve de inkoopprijs)
= nettoresultaat (Winst of verlies)
Berekening brutowinst en nettoresultaat (1)
Voordat je de winst kunt berekenen moet je eerst enkele begrippen leren:
Omzet (verkoopwaarde) = De verkoopprijzen van alle verkochte goederen bijelkaar opgeteld.
Inkoopwaarde = de totale inkoopprijs van de verkochte goederen
Brutowinst = het verschil tussen de omzet en de inkoopwaarde
Bedrijfskosten= kosten die de ondernemer moet maken bijv. loon.
Nettoresultaat= Het verschil tussen de brutowinst en de bedrijfskosten
Afzet= het aantal verkochte goederen
Berekening brutowinst en nettowinst (2)
De berekening van de brutowinst en nettowinst:
Omzet (=afzet x verkoopprijs exclusief btw)
- inkoopwaarde (=afzet x inkoopprijs per stuk)
=brutowinst
-bedrijfskosten
=nettowinst (winst of verlies)
Berekening brutowinst en nettowinst (3)
Voorbeeld berekening brutowinst:
Een handelaar verkoopt kinderstoelen voor € 670,-- excl. btw.
De inkoopprijs is per stuk € 350,--
De handelaar verkoopt 25 kinderstoelen.
Bereken de omzet.
Omzet= afzet x verkoopprijs exclusief btw= 25 x € 670,-- = € 16.750,--
Bereken de inkoopwaarde.
Inkoopwaarde= afzet x inkoopprijs = 25 x € 350,-- = € 8.750,--
Bereken de brutowinst
Omzet € 16.750,--
-inkoopwaarde € 8.750,--
= brutowinst € 8.000,--
Berekening brutowinst en nettowinst (4)
Voorbeeld berekening nettoresultaat:
Een handelaar verkoopt kinderstoelen voor € 670,-- excl. btw.
De inkoopprijs is per stuk € 350,--
De handelaar verkoopt 25 kinderstoelen.
De bedrijfskosten zijn € 3.000,--
Bereken de nettowinst
Omzet € 16.750,--
-inkoopwaarde € 8.750,--
= brutowinst € 8.000,--
-bedrijfskosten € 3.000,--
=nettoresultaat € 5.000,-- (winst omdat de brutowinst hoger is dan de bedrijfskosten)
Kan een bedrijf ook verlies hebben?
De winst kan ook negatief zijn, de omzet is dan lager dan de kosten. Als de winst negatief is, dan heeft het bedrijf verlies.
Een bedrijf gaat failliet als het een lange tijd verlies heeft.
Oefensom 1
Pizzeria Mario heeft over 2017 een omzet behaald van € 30.000
De inkoopwaarde is € 18.000. De bedrijfskosten zijn € 4.000
A) Bereken de brutowinst
B) Bereken het nettoresultaat
Oefensom 2
Bakkerij "Het witte brood" heeft over 2017 een omzet behaald van € 45.000
De inkoopwaarde is € 24.000. De bedrijfskosten zijn € 14.000
A) Bereken de brutowinst
B) Bereken het nettoresultaat
Oefensom 3
Racketshop "Ace"in Heerlen heeft in 2017 4.500 rackets verkocht. De verkoopprijs van een racket is € 110,00.
A) Hoe groot is de afzet?
B) Bereken de omzet.
De inkoopwaarde van de rackets is € 325.000. De bedrijfskosten zijn € 150.000.
C) Bereken de brutowinst en het nettoresultaat
Oefensom 4
Een spellenwinkel verkoopt 15.000 spellen.
De verkoopprijs is € 25,00 exclusief btw.
De inkoopprijs is € 15,00.
De bedrijfskosten zijn € 90.000
A) Hoe groot is de afzet?
B) Bereken de omzet.
C) Bereken de inkoopwaarde.
D) Bereken de brutowinst.
E) Bereken het nettoresultaat
Oefensom 5
Donutwinkel Dunkin'Donuts verkoopt 65.000 donuts per maand.
De verkoopprijs is € 1,30 per donut exclusief btw.
De inkoopprijs is € 0,70
De bedrijfskosten zijn € 14.000
A) Hoe groot is de afzet?
B) Bereken de omzet.
C) Bereken de inkoopwaarde.
D) Bereken de brutowinst.
E) Bereken het nettoresultaat.
Oefensom 6
GSM winkel verkoopt 1200 iphone's.
De verkoopprijs is € 700 per telefoon exclusief btw.
De inkoopprijs is € 320
De bedrijfskosten zijn € 400.000
A) Hoe groot is de afzet?
B) Bereken de omzet.
C) Bereken de inkoopwaarde.
D) Bereken de brutowinst.
E) Bereken het nettoresultaat
Twee verschillende brutowinst
De butowinst kun je op twee manieren uitrekenen:
De butowinst van een periode (per maand of per jaar)
De brutowinst van een product (brutowinstopslag)
De brutowinst van een product = verkoopprijs - inkoopprijs.
Brotowinst van een product is het bedrag waarmee de eigenaar de kosten betaalt en het bedrag dat resteert is winst.
Dit bedrag noemen we de brutowinstopslag.
Van inkoopprijs naar nettoverkoopprijs
Inkoopprijs + brutowinstopslag = nettoverkoopprijs.
berekening Brutowinstopslag=
brutowinstopslagpercentage : 100 x inkoopprijs.
voorbeeld:
Inkoopprijs: € 56,00, brutowinstopslagpercentage = 60%.
Brutowinstopslag= 60 : 100 x € 56,00 = € 33,60
Verkoopprijs= € 56,00 + € 33,60 = € 89,60
Voorbeeldsom
van inkoopprijs naar nettoverkoopprijs
Een tennisracket heeft een inkoopprijs van € 68,00
Het brutowinstopslagpercentage is 40%.
Bereken de nettoverkoopprijs.
Brutowinstopslag = brutowinstpercentage : 100 x inkoopprijs
Brutowinst opslag = 40: 100 x € 68,00 = 27,20
Netto-verkoopprijs = inkoopprijs + brutowinstopslag
Netto-verkoopprijs = € 68 + € 27,20 = 95,20
Extra voorbeeldsom
(komt op toets H6)
De inkoopprijs van een voetbal is € 35,00.
De nettoverkoopprijs is € 46,20
Bereken de brutowinstopslag in procenten van de inkoopprijs.
Stap 1: bereken de brutowinst.
Stap 2: Druk de brutowinst uit in een percentage van de inkoopprijs
Stap 1 = Nettoverkoopprijs (dus exclusief BTW) - inkoopprijs)
€ 46,20 - € 35,00 = € 11,20
Stap 2 = Brutowinst / inkoopprijs x 100% = € 11,20 / € 35,00 x 100% = 11,2%
Oefensom berekening brutowinstopslag percentage
(komt op toets H6)
De inkoopprijs van een tennisracket is € 98,00.
De nettoverkoopprijs is € 144,00
Bereken de brutowinstopslag in procenten van de inkoopprijs.
Oefensom van inkoopprijs naar netto verkoopprijs
Oefensom 1.
Inkoopprijs = € 30,00, brutowinstopslag = 45%.
Bereken de netto verkoopprijs
Oefensom 2.
Inkoopprijs = € 650,00, brutowinstopslag = 25,6%
Bereken de netto verkoopprijs
Van nettoverkoopprijs naar brutoverkoopprijs
De netto verkoopprijs is de verkoopprijs zonder btw bedrag
(de verkoopprijs exclusief Btw).
De bruto verkoopprijs is de verkoopprijs met btw bedrag.
Andere benamingen zijn: consumentenprijs, winkelprijs, verkoopprijs inclusief Btw.
Dus:
brutoverkoopprijs =Netto-verkoopprijs + Btw bedrag
Voorbeeldsom
Van netto inkoopprijs naar brutoverkoopprijs
De netto inkoopprijs van een tennisracket bedraagt € 139,00
Het Btw-tarief is 21% (Luxe goederen).
Bereken de brutoverkoopprijs. (consumentenprijs)
Brutoverkooprijs = netto verkoopprijs + Btw bedrag
Btw bedrag = Btw percentage : 100 x netto verkoopprijs
Btw bedrag = 21: 100 x 139,00 = € 29,19
Brutoverkoopprijs = € 139 + € 29,19 = 168,19
Extra voorbeeldsom
(komt op toets H6)
Deinkoopprijs van een tablet is € 275,00. De brutowinstopslag is 43% en de btw 21%.
Bereken de consumentenprijs.
Uitwerking
Stap 1 : Bereken de brutowinst.
Brutowinst = brutowinstopslagpercentage : 100 x inkoopprijs =43: 100 x€ 275 = €118,25
Stap 2= Bereken de nettoverkoopprijs
nettoverkoopprijs= inkoopprijs + brutowinstopslag = € 275 + € 118,25 = € 393,25
Stap 3 = Bereken het BTW-bedrag.
BTW-bedrag = Nettoverkoopprijs : 100 x 21% = € 393,25 : 100 x 21 = € 82,58
Stap 4 = Bereken de consumentenprijs
Consumentenprijs + Nettoverkoopprjs + Btw= € 393,25 + € 82,58 = € 475, 83
De inkoopprijs van een etalagepop is €220,00. De brutowinstmarge is 42% en de btw 21%. Bereken de consumentenprijs.
De inkoopprijs van een jurk is € 22,00. De nettoverkoopprijs is € 39,00 Bereken de brutowinstmarge in procenten van de inkoopprijs.
Consumentenprijs
De consumentenprijs is de prijs die de klant betaalt. Dit bedrag wordt gesplitst in een gedeelte voor de overheid (het btw-gedeelte) en het gedeelte voor het bedrijf (de netto-verkoopprijs).
Btw= belasting toegevoegde waarde.
Er zijn drie btw-tarieven:
21% voor luxe, 9% voor basis en 0% voor medicijnen en zorg.
oefensommen
oefensom 1 bereken de consumentenprijs.
Nettoverkoopprijs badmintonracket = € 54,00.
oefensom 2 bereken de consumentenprijs.
Nettoverkoopprijs tarwebrood: € 2,20
Par 6.4 Is meer productie goed?
In deze paragraaf leer je:
productiecapaciteit
onder- en overbezetting
arbeidsproductiviteit
hoe kun je arbeidsproductiveit laten toenemen?
maatschappelijke opbrengsten
maatschappelijke kosten
Productiecapaciteit
De hoeveelheid producten die een bedrijf maximaal kan maken.
De grootte van de productiecapaciteit wordt bepaald door:
het aantal mensen dat er werken,
het aantal uren dat zij werken,
het aantal kapitaalgoederen (machines) dat gebruikt wordt.
Onderbezetting van de productiecapaciteit
Als machines niet gebruikt worden of er is niet voldoende werk voor het personeel dan spreken we van onderbezetting.
Overbezetting van de productiecapaciteit
Als er meer vraag is naar producten dan het bedrijf met zijn machines en personeel aan kan, dan spreken we van overbezetting.
Arbeidsproductiviteit
Productie per persoon in een bepaalde tijd.
Waarom is het goed als de arbeidsproductiviteit toeneemt?
Als arbeidsproductiviteit stijgt ->
maken de personeelsleden meer producten in dezelfde tijd ->
Meer geproduceerd tegen dezelfde loonkosten ->
daardoor dalen de loonkosten PER PRODUCT->
verkoopprijs kan omlaag ->
afzet neemt toe.
Arbeidsproductiviteit toename
De arbeidsproductiviteit van een bedrijf kan groter worden. Een bedrijf kan de arbeidsproductiviteit laten stijgen door:
technologische ontwikkeling; mechanisatie en/of automatisering.
arbeidsverdeling of specialisatie
scholing
prestatieloon
verbeteren arbeidsomstandigheden en de werksfeer
Maatschappelijke kosten
Maatschappelijke kosten zijn de kosten van milieuvervuiling die door de samenleving (de brugers) worden betaald en niet door de vervuiler.
MVO
Maatschappelijk verantwoord ondernemen betekent:
bedrijven houden zoveel mogelijk rekening met de gevolgen van de productie voor mens en milieu