Introductie: (2min)
Deze voorbereidende les hoort bij de documentaire Enkeltje Vrijheid (2024). Dit is een documentaire over Ahmed, een 25-jarige man uit Sudan. Hij reist van de Italiaanse Alpen naar Ter Apel, met een gewonde voet en zonder geld, terwijl hij de harde realiteit van het Europese migratiebeleid ervaart.
De les is in delen opgedeeld:
Introductie tot migratie
Huidige migratie situatie
Paspoort privilege
Conflict in Sudan
Samenvatting
Duur: 30-50 minuten:
De les kun je in zijn geheel maken, of in delen. De lesduur ongeveer 30-50 minuten
✅ Zeg je naam
✅ Zeg of je...
Met de bus heen en terug meerijdt
Enkel heen of terug met de bus meerijdt
Zelf met de auto rijdt
✅ Heen, bij Pathé meld je jezelf bij mij, we gaan gezamenlijk naar binnen.
✅Terug, heb je gezegd dat je met de bus meerijdt, meld jezelf voor dat je de b de bus bij Edwin Lens, ga dan ook mee terug of meld jezelf af bij Edwin Lens.
✅Edwin Lens (docent Installatietechniek) is het aanspreekpunt in de bus.
Presentie & vervoer
Leerdoelen bespreken met de klas (1 min)
In deze les leer je:
-Wat een pleeggezin is en hoe het leven in een pleeggezin eruit ziet
-Wat de sociale invloed van een buurt of een straat kan zijn
-Wat je tijdens het bioscoopbezoek kan verwachten
Leerdoelen: (2min)
Na deze les:
Begrijp je wat migratie inhoudt
Kun je uitleggen wat paspoortprivilege is
Heb je (meer) kennis van de oorlog in Sudan
Denkvraag: (3min)
Wat weet jij over migratie?
Denk aan woorden, beelden of situaties die jij ermee associeert.
Welke kennis is aanwezig bij de leerlingen over migratie? Maak samen een woordenwolk of mindmap en ga hier samen over in gesprek. Gebruik deze voorkennis om het gesprek aan te gaan in de klas.
Antwoorden: (3min)
Migratie is het verplaatsen van de ene plek naar de ander. Migratie is niet iets nieuws, het bestaat al zolang als de mensheid er is.
Er zijn verschillende soorten migratie:
Gedwongen migratie – vanwege conflict, oorlog of ander gevaar waarbij de overheid je niet kan of wilt beschermen. Mensen vluchten niet zomaar; ze ontvluchten gevaarlijke situaties zoals oorlog, geweld en onveiligheid. -->Vraag ze of ze enkele conflictgebieden kunnen noemen. Probeer het antwoord Sudan uit te lokken.
Arbeids- of studiemigratie – (tijdelijk) werken of studeren in een ander land
Gezinshereniging – migreren om herenigd te worden met je familie.
Veruit de meeste migratie verloopt via reguliere routes met geldige reisdocumenten en studenten- en werkvisa (bron: Verschil tussen vluchtelingen, asielzoekers en migranten?)
De meeste migranten worden niet gedwongen hun thuisland te verlaten, maar vertrekken uit hoop en op zoek naar betere kansen. Zij zijn vrij om terug te keren naar huis wanneer ze willen. Veruit de meeste migratie verloopt via reguliere routes met geldige reisdocumenten en studenten- en werkvisa.
Uitleg asielmigratie: (2min)
Asielmigratie is een meer juridische term, omdat het gaat om asielzoekers / vluchtelingen die asiel aanvragen in de hoop niet terug te hoeven naar het land van herkomst vanwege de onveilige situatie
Redenen kunnen zijn:
Vluchten voor oorlog of geweld
Vluchten voor politieke vervolging
Vluchten voor natuurrampen
Voor extra verdieping: Veelgestelde vragen: vluchtelingen en migranten - UNHCR Nederland
Toelichting: (3min)
Illustratie Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek
In het eerste kwartaal (januari-maart) van 2026 vroegen bijna 6 duizend mensen voor het eerst asiel aan in Nederland. Dat is 33% meer dan in het eerste kwartaal van 2025, maar 20% minder dan in het laatste kwartaal van 2025 (oktober-december).
Meer aanvragen komen uit Sudan en Somalië en steeds minder uit Syrië. Waar komt door denk je?
Antwoord: Syrië wordt steeds meer als veiliger gebied gezien. Oorlog is daar (voorlopig) tot een eind gekomen
490 aanvragen kwamen vanuit Sudan
Bron: 33 procent meer asielaanvragen in eerste kwartaal | CBS
Migratie bestaat in verschillende vormen, Schrover (hoogleraar migratiegeschiedenis aan de Universiteit Leiden) licht toe dat de asielmigratie is afgenomen, maar migratie in het algemeen neemt toe.
Bron: https://www.nporadio1.nl/nieuws/binnenland/5bf35cb2-9c6a-4587-afa7-428155be7bc3/afname-asielcijfers-klad
Waar
Niet waar
Antwoord: Waar (2min)
Toelichting: Artikel 14 (1) van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens luidt: 'Een ieder heeft het recht in andere landen asiel te vragen en te genieten tegen vervolging'. In internationale verdragen, vooral het Vluchtelingenverdrag van 1951, is het recht op asiel verder uitgewerkt.
Vraag: (4min)
"De vrijheid om zich te verplaatsen is niet voor iedereen hetzelfde. Sommige paspoorten openen deuren, andere sluiten ze."
Wat betekent dit citaat volgens jou? Geeft een paspoort privileges? Ken je iemand met een paspoort anders dan Nederlands?
Gebruik deze activiteit als voorbereiding op de introductie van paspoortprivileges in de volgende slide.
Toelichting: Dit citaat is anoniem en wordt vaak gebruikt door activisten en voorvechters van migratierechtvaardigheid. Het benadrukt dat de vrijheid om te reizen en te migreren niet voor iedereen gelijk is. Afhankelijk van welk paspoort je hebt, kun je makkelijker of juist moeilijker grensoverschrijdend reizen. Dit concept staat bekend als paspoortprivilege en maakt duidelijk hoe ongelijkheid in vrijheid en mobiliteit wereldwijd voorkomt.
Paspoort Privilege: (2min)
Welk voordeel heeft een paspoort?
Paspoort privilege betekent dat je voordeel hebt, alleen doordat je een specifiek paspoort hebt. Als je bijvoorbeeld in Nederland bent geboren, heb je vaak meer reismogelijkheden en gemakkelijker toegang tot studie- en werkgelegenheid in andere landen. In vergelijking, als je in een ander land bent geboren, zoals Afghanistan, Egypte, Nepal of Pakistan, heb je zelfs met een paspoort weinig geluk: je kunt namelijk naar veel landen nog steeds niet reizen. (niet eens voor een dag)
Wat gebeurt er in Sudan?
Welke gevolgen heeft de oorlog voor de mensen daar?
Waarom moeten veel mensen hun huis verlaten?
Waarom is het belangrijk dat wij in Nederland weten wat er in Sudan gebeurt?
Wat is er aan de hand in Sudan?
Welke gevolgen heeft de oorlog voor de mensen die daar wonen?
Waarom moeten veel mensen hun huis verlaten?
Waarom is het belangrijk dat wij in Nederland weten wat er in Sudan gebeurt?
Video: (12min)
De vergeten oorlog in Sudan.
We kijken naar een informatieve video om meer te leren over het conflict in Sudan.
De situatie in Sudan uitgelegd
Wat gebeurt er in Sudan?
In Sudan is er sinds 2023 een oorlog tussen het leger (SAF) en de paramilitaire groep RSF. Ze vechten om wie de baas is in het land.
Hoe beïnvloedt de oorlog de mensen die daar wonen?
Mensen hebben te maken met geweld, honger, gebrek aan schoon water en medische zorg. Miljoenen mensen hebben hulp nodig.
Waarom moeten veel mensen hun huis verlaten?
Veel mensen vluchten omdat het door de gevechten en het geweld te gevaarlijk is om thuis te blijven. Ze worden daardoor ontheemd.
Waarom is het belangrijk dat wij in Nederland weten wat er in Sudan gebeurt?
Er is een enorme humanitaire ramp gaande waarbij miljoenen mensen hulp nodig hebben. Het laat zien dat dingen die ergens anders in de wereld gebeuren, ook belangrijk zijn voor de internationale gemeenschap. Landen zoals Nederland kunnen helpen.
Antwoorden: (5min)
1. Omdat er weinig aandacht voor is in het nieuws en op sociale media, terwijl er wel veel mensen lijden. Het is ook gevaarlijk daar, dus journalisten kunnen er moeilijk naartoe om verslag te doen.
2. Het is een burgeroorlog tussen het leger en de RSF, die allebei de macht in het land willen.
3. Mensen raken hun huis kwijt, vluchten naar andere landen, hebben geen eten, leven in gevaar en kunnen zelfs vermoord worden.
4. Sommige landen steunen één van de vechtende partijen met wapens of geld, andere landen doen te weinig om te helpen.
Samenvatting: (1min)
In deze les hebben we:
Geleerd over verschillende vormen en redenen van migratie
Gekeken naar recente migratiecijfers in Nederland
Ontdekt wat paspoortprivilege betekent en hoe dit mensen beïnvloedt
Een video gekeken over de oorlog in Sudan
Bespreek met de klas: voorbereiding bioscoopbezoek (2 min)
We gaan met de klas naar de bioscoop. De thema’s in de film zijn: Grenzen en vluchten.
Let op!
Indien je leerlingen of studenten in de klas hebt die ervaring of een trauma kunnen hebben met betrekking tot dit onderwerp, geef ze dan altijd de optie om niet te gaan. Je kunt ervoor kiezen in de klas te vermelden dat leerlingen of studenten die moeite hebben met de gevoelige inhoud of het thema van de film, ze na de les met je bespreken of het bekijken van de film wel of niet verstandig is.
Bespreek met de klas: Wat verwachten wij van jou? (1 min)
Instructie
Open mindset: Moedig leerlingen en studenten aan om open te staan voor verschillende ideeën en meningen zonder oordeel.
Meedoen: Actief deelnemen aan het gesprek, maar ook goed luisteren naar anderen.
Respect: Respecteer elkaars meningen, niemand heeft altijd gelijk of ongelijk.
Geen mobiel: Vraag leerlingen of studenten hun telefoon in hun zak te houden om afleiding te voorkomen.
Niet eten of drinken: Geen eten of drinken (behalve water) tijdens de film of het gesprek.
Blijf zitten: Laat leerlingen of studenten vooraf naar de wc gaan om verstoringen te voorkomen.
Zorg ervoor dat de leerlingen en studenten begrijpen dat deze regels bijdragen aan een rustige en respectvolle sfeer.
Bespreek met de klas: Wat kun je verwachten? (1 min)
Instructie
Toelichting bij de rol van de moderator: Leg uit dat een goede moderator het gesprek begeleidt en ervoor zorgt dat iedereen de kans krijgt om zijn of haar mening te delen. De moderator zorgt ervoor dat het gesprek gestructureerd blijft en dat iedereen in de groep zich gehoord voelt.
Stellingen en reflectie: Geef aan dat de stellingen bij het bioscoopbezoek aansluiten bij de thema's uit de film en de leerlingen aan het denken zetten over maatschappelijke kwesties. Moedig ze aan om niet alleen hun eigen standpunten te delen, maar ook open te staan voor nieuwe ideeën van anderen.
Sfeer creëren: Benadruk dat het belangrijk is dat iedereen zich comfortabel voelt om te praten, luisteren of even na te denken zonder druk. Het doel is een open, respectvolle discussie, waar verschillende meningen naast elkaar kunnen bestaan.
Unieke ervaring: Maak duidelijk dat het verbinden van film en maatschappelijke thema's een krachtige manier is om meer inzicht te krijgen in de wereld om ons heen. De film biedt niet alleen vermaak, maar ook waardevolle inzichten over de samenleving.
Nieuwe perspectieven: Moedig de leerlingen aan om actief te luisteren en te reflecteren op wat anderen zeggen. Dit kan helpen om nieuwe perspectieven te ontdekken en verder te denken dan hun eigen standpunt. Laat de leerlingen de ruimte om zich voor te bereiden op de activiteit en geef aan dat ze het gesprek mogen starten door eers
Bespreek met de klas: Wat verwachten wij van jou? (1 min)
Instructie
Open mindset: Moedig leerlingen en studenten aan om open te staan voor verschillende ideeën en meningen zonder oordeel.
Meedoen: Actief deelnemen aan het gesprek, maar ook goed luisteren naar anderen.
Respect: Respecteer elkaars meningen, niemand heeft altijd gelijk of ongelijk.
Geen mobiel: Vraag leerlingen of studenten hun telefoon in hun zak te houden om afleiding te voorkomen.
Niet eten of drinken: Geen eten of drinken (behalve water) tijdens de film of het gesprek.
Blijf zitten: Laat leerlingen of studenten vooraf naar de wc gaan om verstoringen te voorkomen.
Zorg ervoor dat de leerlingen en studenten begrijpen dat deze regels bijdragen aan een rustige en respectvolle sfeer.
We horen graag van leerlingen en studenten hoe ze deze les vonden. Eventuele reacties, feedback of suggesties horen we graag. Dit mag naar educatie@moviesthatmatter.nl.
Deze slide heeft geen instructies