Zelfzorg
Relationele vaardigheden
Zelfzorg
Relationele vaardigheden
Welke 3 woorden komen bij je op als je het woord zelfzorg hoort?
Zelfzorg
Verpleegkundigen zorgen dagelijks voor anderen, maar vergeten soms hun eigen noden. Zelfzorg is professioneel gedrag.
Wat is zelfzorg?
Zelfzorg = alle acties die je bewust onderneemt om lichamelijk, mentaal, sociaal en emotioneel gezond te blijven.
Het is géén luxe maar een professionele vaardigheid.
Onvoldoende zelfzorg → verhoogd risico op fouten, burn-out, verminderde empathie, slechte teamdynamiek
Opdracht
Bespreek in duo:
Wanneer merkte je dat je eigen zelfzorg tekortschiet?
Wat deed dat met je functioneren?
Belangrijke zelfzorgprincipes
Luisteren naar je eigen lichaam
Signalen van overbelasting: vermoeidheid, hoofdpijn, spanning, prikkelbaarheid, vergeetachtigheid.
Het lichaam fluistert eerst en schreeuwt later.
Oefening, luister naar jezelf
Scan gedurende 2 minuten jouw lichaam.
Merk je signalen op die je soms negeert.
Belangrijke zelfzorgprincipes
Hulp durven vragen
Miskende beroepsvaardigheid: hulp vragen = professioneel, niet zwak.
Voorbeelden uit praktijk:
te druk op afdeling → taken verdelen
emotionele belasting → collega/mentor aanspreken.
Belangrijke zelfzorgprincipes
Verbinding maken met jezelf
Zelfreflectie: “Hoe gaat het écht met me?”
Korte check-ins tijdens de shift.
Dagelijkse reflectievraag: Wat heb ik vandaag nodig?
Belangrijke zelfzorgprincipes
Eerlijk zijn tegen jezelf
Grenzen erkennen: “Ik kan dit nu niet”, “Ik heb een pauze nodig.”
Realistische verwachtingen → minder faalangst, minder stress.
Opdracht:
schrijf op wat een belangrijke grens is voor jou
Belangrijke zelfzorgprincipes
Keuzes durven maken
Beroep = constant prioriteren.
Je kan niet alles tegelijk: veiligheid > comfort > extra taken.
Keuzes maken = verantwoordelijkheid nemen voor je gezondheid én voor veilige zorg.
Beïnvloeding door een ander, Je hoeft niet over je eigen grens te gaan om te voldoen aan de verwachting van een ander.
Assertiviteit als sleutel tot zelfzorg
Assertiviteit = duidelijk en respectvol aangeven wat je nodig hebt, zonder agressief of onderdanig te zijn. Jouw gevoelens, gedachten en wensen uitdrukken op een respectvolle manier.
Waarom essentieel?
Helpt grenzen te bewaken.
Vermindert stress en frustratie.
Maakt samenwerking veiliger en eerlijker.
Ondersteunt professionele communicatie met collega’s, patiënten en artsen.
assertiviteit
Moet ik dit nu doen?
Moet ik dit nu doen?
Moet ik dit nu doen?
Moet ik dit nu doen?
Moet ik dit nu doen?
oefeningen
Je collega vraagt je om een taak over te nemen, maar je hebt zelf al een hoge werkdruk.
Je hebt een pauze nodig.
Je voelt je niet comfortabel met een handeling.
opdracht
Denk na over één concrete zelfzorgactie die je deze week wil uitvoeren.
Bespreek deze met jouw duo-partner.
Formuleer op een assertieve manier hoe jij deze actie zal uiten op de werkvloer.
Zelfzorg is geen egoïsme.
Je kan niet schenken uit een lege beker.
Goede zorg begint bij jezelf.