Thema 10 Regeling
Thema 10 Regeling
Het zenuwstelsel
Onderdelen zenuwstelsel
* Centrale zenuwstelsel
Grote hersenen, kleine hersenen, hersenstam
en het ruggenmerg
* Zenuwen
verbinden het centrale zenuwstelsel met alle lichaamsdelen zoals je zintuigen en je spieren
Het zenuwstelsel
Afgekort: CZS
Functies zenuwstelsel
Wat zijn de functie van het zenuwstelsel?
verwerking van impulsen
werking regelen van spieren en klieren
Werking zenuwstelsel
Het zenuwstelsel verwerkt impulsen die afkomstig zijn van zintuigen.
Het zenuwstelsel regelt de werking van spieren en klieren.
Prikkels
Een prikkel is een invloed uit het milieu op een organisme.
- Inwendige prikkels (van binnen)
- Uitwendige prikkels (van buiten)
Je zintuigen reageren hierop door impulsen aan te maken.
Op een prikkel volgt niet altijd hetzelfde gedrag.
Wat is een impuls?
Een signaaltje dat van buitenaf het lichaam komt.
Wanneer je een lamp aandoet is dit het klikgeluid dat je hoort.
Een elektrisch signaal vervoert door het lichaam.
Een snelle reactie op iets wat er in de omgeving gebeurt.
Wat is GEEN functie van het zenuwstelsel
Het verwerken van impulsen
Het regelen van de werking van spieren
Het maken van prikkels
Impulsen versturen
Wat is het centrale zenuwstelsel?
grote hersenen + kleine hersenen + hersenstam + ruggenmerg
grote hersenen + kleine hersenen + hersenstam
Grote hersenen + kleine hersenen
Grote hersenen
Wat is de juiste volgorde?
prikkel-zintuig-impuls-zenuw-hersenen-waarneming
prikkel-impuls- zintuig-zenuw-hersenen-waarneming
zintuig-prikkel-impuls-zenuw-hersenen-waarneming
prikkel-zintuig-waarneming-impuls-zenuw-hersenen
Zenuwcellen
Geleiden impulsen
Bestaan uit een cellichaam met daarin de celkern
Het cellichaam heeft uitlopers.
Via de uitlopers gaan impulsen naar spier of klier
Kunnen meer dan een meter lang zijn
Typen zenuwcellen
Drie typen zenuwcellen:
Gevoelszenuwcellen
Schakelcel
Bewegingszenuwcel
Typen zenuwen
Gevoelszenuw bevat alleen uitlopers van gevoelszenuwcellen (bijvoorbeeld de oogzenuw)
Bewegingszenuw bevat alleen uitlopers van
bewegingszenuwcellen
Gemengde zenuw bevat uitlopers van zowel de
gevoelszenuwcellen als de bewegingszenuwcellen.
De meeste zenuwen in het lichaam zijn gemengde zenuwen.
Gevoelszenuwcel
Geleiden impulsen van
zintuigen naar het centrale zenuwstelsel
Cellichamen liggen vlak bij het centrale zenuwstelsel
Bewegingszenuwcel
Geleiden impulsen van het
centrale zenuwstelsel naar spieren of klieren
Cellichamen liggen IN het
centrale zenuwstelsel
Schakelcel
Schakelcellen geleiden impulsen binnen het centrale zenuwstelsel
Liggen dus helemaal in het centrale zenuwstelsel!
Verbind de andere twee als een "schakel"
Zenuwen
De uitlopers in een bundel bij elkaar: zenuwen
Om elke uitloper zit een isolerend laagje: impulsen kunnen niet "overspringen" naar andere uitloper
Een laagje bindweefsel, dat om het isolerende laagje zit, bundelt de uitlopers en beschermd de zenuw
Welke zenuwcellen geleiden impulsen van het centraal zenuwstelsel naar de spieren?
Schakelcellen
Bewegings zenuwcellen
Gevoelszenuwen
Alle zenuwcellen
Quizvraag
Welk van deze zenuwcellen is een gevoelszenuwcel?
helemaal links
helemaal rechts
in het midden
In de tekst hiernaast is sprake van uitlopers van zenuwcellen. Hoe heten die zenuwcellen?
Bewegingszenuwcellen
Gevoelszenuwcellen
Schakelcellen
Wat voor type zenuwcel is zenuwcel 1?
Bewegingszenuwcel
Schakelcel
Gevoelszenuwcel
Weet ik niet
Juist of Onjuist:
A: Gevoelszenuwcellen geven impulsen door aan spieren.
B: Schakelcellen liggen vind je alleen in het centrale zenuwstelsel.
A = Juist
B = juist
A & B zijn juist
Geen van beiden
Bij Guillain-Barré worden gevoelszenuwcellen aangetast. Bekijk onderstaande afbeelding. Met welke letter wordt een gevoelszenuw aangegeven?
A
B
C
D
Ruggenmerg
Hersenstam
Hersenen
Grote hersenen
Kleine hersenen
Zenuwen
Prikkel
Impuls
Zintuig
Bewustwording
Van prikkel naar impuls
Zintuigen zetten prikkels om in impulsen.
Waar ligt het zintuig van het oor?
Trommelvlies
Hamer
Gehoorgang
Slakkenhuis
Zintuigen
Schakelcel
Bewegingszenuwcel
Gevoelszenuwcel
Zenuwcellen
Zenuw = een bundel uitlopers van zenuwcellen
dus: Zenuw ≠ zenuwcel
Schakelcel
Gevoelszenuwcel
Bewegingszenuwcel
Ligt volledig in het CZS
Cellichaam ligt in het CZS
Cellichaam ligt buiten het CZS
Aangesloten op zintuigcellen
Aangesloten op spier/klier
Impulsen naar het CZS
Impulsen vanuit het CZS
Impulsen door het CZS
kleine hersenen
hersenstam
grote hersenen
Grote hersenen
Kleine hersenen
Hersenstam
Stemt bewegingen op elkaar af
Verstuurt impulsen
Hersencentra
Reguleert de ademhaling
Geheugen
Hersenschors
Hersenen
Grote hersenen
Hersencentra (waarnemingen en bewuste reacties)
Geheugen
Kleine hersenen
Coördinatie
Hersenstam
Onbewuste processen en reflexen
Impulsen uit hals en hoofd
Ella wordt geknepen door haar zusje, ze trekt haar arm terug.
Zet de woorden in de juiste volgorde.
Schakelcel
Schakelcel
Spieren
Bewustwording
Zintuigcel
Hersenen
Impulsen
Impulsen
Prikkel
Bewuste reactie
Zenuwstelsel vs. hormoonstelsel
impulsen
hormonen
hoog
laag
kort
lang
via het bloed
via zenuwcellen
Hormoonstelsel
Glucose
Brandstof: verbranding
Om te kunnen bewegen + warm te blijven
Lichaam wil een balans: regelt de hoeveelheid glucose
Hormonen: insuline + glucagon
glucose + zuurstof --> energie + water + koolstofdioxide
Glucosegehalte van je bloed