Wat gaan we doen in deze les?
Uitleg leerdoel 6 uitleg + oefenen
Examenoefening maken + extra uitleg
Wat gaan we doen in deze les?
Uitleg leerdoel 6 uitleg + oefenen
Examenoefening maken + extra uitleg
Wat gaan we doen in deze les?
K6: Planten en dieren en hun samenhang:
- via determineren de naam opzoeken van organismen
- verbanden aangeven tussen vorm, bouw en leefwijze van organismen en de omgeving waarin deze organismen leven, en aangeven hoe planten en dieren zijn aangepast aan hun leefomgeving:
- delen waaruit zaadplanten zijn opgebouwd benoemen, hun functie(s) beschrijven en aangeven welke delen van planten voedingsmiddelen en/of grondstoffen leveren voor de mens:
- noemen welke relaties er zijn tussen organismen bij de energiestromen in een
ecosysteem:
Hoe vind je de naam van een organisme?
Determineren
Aanpassingen
Aanpassingen aan levende of niet-levende invloeden
Aanpassing aan een levende invloed
Aanpassing aan een niet-levende invloed
Dikke vacht
Dunne vacht
Snavel voor soort voedsel
Gifstoffen zodat de plant niet wordt opgegeten
Zwemvoeten
Aanpassing aan weinig licht
Aanpassen aan de omgeving
Op de afbeelding zie je een windbloem. Hebben windbloemen nectar?
Ja
Nee
Windbloem of insectenbloem?
Windbloem
Insectenbloem
Allebei
Ademhaling
De organen via welke zuurstof wordt opgenomen en koolstofdioxide wordt afgegeven
bij dieren, met name:
- tracheeën bij insecten
- kieuwen bij vissen
- longen, kieuwen en huid bij amfibieën
- longen bij reptielen, vogels en zoogdieren
Longen en huid
Longen
Tracheeën
Kieuwen
Aanpassingen bij vogels
Een haaksnavel vinden we bij
planteneters
vleeseters
zaadeters
Vleeseter
Alleseter
Planteneter
Vleermuizen komen in grote delen van de wereld voor. Er zijn bijna duizend verschillende soorten. Sommige soorten in de tropen leven van vruchten of van nectar en stuifmeel. Er zijn ook soorten die dieren zoals vissen of kikkers eten. De vampiervleermuis drinkt zelfs bloed van andere zoogdieren. In Nederland zijn de meeste vleermuizen insecteneters. Ze gaan ’s nachts op jacht. Overdag rusten ze meestal in groepen, hangend in schuilplaatsen. In de afbeelding hieronder wordt de kaak van een bepaalde vleermuis weergegeven.
Wat voor soort voedsel eet deze vleermuis? Noem een eigenschap van het gebit in de
afbeelding waaraan je dat kunt zien.
Uit welke delen bestaat een plant?
Organen = delen van een plant
Wortel: water met mineralen opzuigen
Stengel: water met mineralen vervoeren van de wortels naar de bladeren
Blad: voedingsstoffen maken
Bloem: zaden maken, voortplanting
Weefsel
Hoe vervoert een plant stoffen?
Houtvaten:
- stroomt omhoog met mineralen vanuit de wortels
- wijd
Bastvaten:
- stroomt met glucose en ander voedingsstoffen vanuit
de bladeren naar andere delen
- smal
Hoe vervoert een plant stoffen?
onderdelen bloem
Bestuiving
Bestuiving
Wanneer stuifmeel van een meeldraad op de stempel van een stamper terechtkomt,
heet dit bestuiving.
Bestuiving door insecten->insectenbloem
Bestuiving door de wind-> windbloem
Bestuiving
Bevruchting
Na bevruchting:
Eicel --> kiem
Zaadbeginsel --> zaad
Vruchtbeginsel --> vrucht
Verspreiding van zaden
door plant zelf door wind door dieren
Je ziet hier een mannelijk en een vrouwelijk deel van de bloem. Welk deel geeft een stamper aan?
1
2
3
Rozen gaan slap hangen als er verstoppingen in de vaten van de stengel voorkomen. Twee typen vaten zijn bastvaten en houtvaten. Gaat een roos eerder slap hangen bij verstopping in de bastvaten of bij verstopping in de houtvaten?
Houtvaten
Bastvaten
Waar ontstaan stuifmeelkorrels?
2
3
4
6
Uit welk onderdeel zou een vrucht kunnen ontstaan?
2
3
4
6
Op de afbeelding zie je een stamper. Hoe heet deel P?
Helmknop
Stijl
Stempel
Vruchtbeginsel
Voedselketen en ecosysteem
Paul ziet langs een sloot een sterk geurende plant met paarse bloemen. De plant heeft de geur van pepermunt en heet watermunt. De plant heeft ook uitlopers. Watermuntplanten hebben kenmerken van insecten-bestuivers. Noteer zo’n kenmerk dat in de informatie wordt gegeven.
Paul ziet langs een sloot een sterk geurende plant met paarse bloemen. De plant heeft de geur van pepermunt en heet watermunt. De plant heeft ook uitlopers. Hoe vindt de voortplanting bij watermuntplanten plaats?
Alleen geslachtelijk
Alleen ongeslachtelijk
Geslachtelijk en ongeslachtelijk
Welk type kiezen heeft een wolf?
Kiezen A
Kiezen B
Kiezen C
Maak met behulp van onderstaande informatie een voedselketen met vier organismen.
Planten maken nectar om insecten, zoals de mug, te lokken. Waarvoor lokken planten insecten?
alleen voor het overbrengen van mannelijke geslachtscellen
alleen voor het overbrengen van vrouwelijke geslachtscellen
voor het overbrengen van vrouwelijke en mannelijke geslachtscellen
Als de bladeren na de lange winter aan poolwilgen verschijnen, komen bij de rupsen allerlei levensverschijnselen weer op gang, waaronder de ademhaling. Hoe nemen rupsen zuurstof op?
met de huid
met de kieuwen
met de longen
met de tracheeën
Hoe vervoert een plant stoffen?
Vaten: buisjes waardoor opgelost stoffen stromen
Ze liggen in vaatbundels bij elkaar
Bestuiving
Bestuiving door insecten
Bestuiving door insecten
Bestuiving en bevruchting