Diversiteit in het team

Diversiteit in het team

1 / 35
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 35 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Diversiteit in het team

Open de les als voorbereiding op de examenopdracht: het gaat niet alleen om kennis over diversiteit, maar om signaleren, onderzoeken, adviseren en ondersteunen binnen een organisatie.

Leerdoel

Ik kan een team onderbouwd informeren en adviseren over omgaan met diversiteit, vooroordelen en het bewaken van eigen grenzen, passend bij de visie en het beleid van de organisatie.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden koppel jij aan diversiteit op de werkvloer?

Gebruik de woordwolk om voorkennis zichtbaar te maken. Vraag kort door op veelgenoemde woorden zoals respect, verschillen, cultuur, samenwerken of vooroordelen.

Wat vraagt deze opdracht?

De examenopdracht bestaat uit twee delen:

  • voorbereiden: signaleren, onderzoeken en noteren

  • uitvoeren: collega’s informeren, adviseren en ondersteunen


Je laat zien dat je diversiteit niet alleen begrijpt, maar ook professioneel kunt bespreken in een team.

Benadruk dat studenten in deze opdracht zowel onderzoekend als begeleidend handelen laten zien.

Eerst signaleren wat er speelt

Kijk in de organisatie naar signalen zoals:

  • verschillen in normen, communicatie of verwachtingen

  • spanningen, misverstanden of uitsluiting

  • vragen van collega’s over omgang met cliënten of elkaar

  • situaties waarin grenzen onduidelijk worden

Maak duidelijk dat signaleren gaat over waarnemen zonder direct te oordelen. Het doel is eerst zicht krijgen op de praktijk.

Wat bedoelen we met diversiteit?

Diversiteit betekent dat mensen van elkaar verschillen. In een team of organisatie kan dat gaan om:

  • cultuur of afkomst

  • taal en communicatie

  • leeftijd en generatie

  • gender, geloof of leefstijl

  • ervaringen, waarden en opvoeding


Die verschillen kunnen verrijkend zijn, maar ook misverstanden geven.

Houd het breed: in deze opdracht gaat diversiteit niet alleen over cultuur, maar over alle verschillen die invloed hebben op samenwerken.

Signalen concreet maken

Beschrijf wat je ziet of hoort, niet meteen je mening.


Sterk noteren:

  • 'Tijdens het overleg reageerden collega’s verschillend op de wens van een cliënt.'

  • 'Een collega gaf aan handelingsverlegen te zijn in contact met ouders.'


Minder sterk noteren:

  • 'Het team kan niet goed omgaan met diversiteit.'

Wijs op het verschil tussen observatie en interpretatie. Dit maakt het onderzoek betrouwbaarder en professioneler.

Aantekeningen als basis

Noteer tijdens de voorbereiding:

  • wat er speelt

  • bij wie je dit merkt

  • welke situaties terugkomen

  • welke vragen nog openstaan


Deze aantekeningen gebruik je later in je advies aan het team.

Deze slide heeft geen instructies

Wat hoort bij sterk signaleren in deze opdracht?

A

Feiten noteren

B

Snel oordelen

C

Mening geven

D

Conclusies trekken

De kern van deze eerste subtopic is: eerst waarnemen en concreet beschrijven wat je ziet of hoort, zonder direct te interpreteren.

Maak de kern van de voorbereiding compleet

Tijdens de voorbereiding signaleer je eerst wat er speelt. Daarna maak je aantekeningen over situaties, betrokkenen en open vragen. Je beschrijft vooral wat je ziet of hoort en gebruikt die informatie later in je advies aan het team.

signaleer
aantekeningen
ziet of hoort
advies
veroordeel
meningen
voelt
verslag
beleid

Correcte invulling: signaleer, aantekeningen, ziet of hoort, advies.

Onderzoek vragen en belevingen

Na het signaleren onderzoek je hoe collega’s de situatie ervaren.


Je kijkt naar:

  • welke vragen zij hebben

  • wat zij lastig vinden

  • welke zorgen of onzekerheden spelen

  • welke ondersteuning zij nodig hebben

Leg uit dat beleving belangrijk is: twee collega’s kunnen dezelfde situatie heel anders ervaren.

Hoe verzamel je informatie?

Passende manieren zijn:

  • korte gesprekken met collega’s

  • observaties in de praktijk

  • terugkerende voorbeelden verzamelen

  • aansluiten bij overlegmomenten


Kies een aanpak die past bij de organisatie en je rol.

Noem dat de opdracht spreekt over onderzoek doen, maar niet voorschrijft hoe. De student moet dus bewust een passende aanpak kiezen.

Veilig en respectvol onderzoeken

Bij dit onderzoek is vertrouwen belangrijk.

  • Luister zonder meteen te corrigeren.

  • Neem ervaringen van collega’s serieus.

  • Houd rekening met privacy.

  • Deel alleen informatie die nodig is voor het doel van de opdracht.


Zo blijft het gesprek professioneel en veilig.

Koppel dit aan beroepshouding: respect, vertrouwelijkheid en zorgvuldigheid zijn onderdeel van professioneel handelen.

Van losse indrukken naar uitkomsten

Na je onderzoek vat je de uitkomsten samen.


Bijvoorbeeld:

  • collega’s willen meer houvast in lastige gesprekken

  • er leven aannames over cliënten of elkaar

  • niet iedereen weet waar de eigen grens ligt

  • het team wil duidelijkheid over de aanpak van de organisatie

Benadruk dat uitkomsten patronen laten zien. Het gaat niet om elke losse opmerking, maar om terugkerende thema’s.

Wat past het best bij veilig en respectvol onderzoeken?

A

Direct corrigeren

B

Ervaringen serieus nemen

C

Alles doorvertellen

D

Privacy negeren

Toetst de beroepshouding bij het onderzoeken van vragen en belevingen van collega's.

Welke aanpak past om belevingen van collega's te onderzoeken?

Bespreek dat een goed antwoord ingaat op passende aanpak, zoals korte gesprekken, observaties, terugkerende voorbeelden en aansluiten bij overlegmomenten. Ook moet het antwoord noemen dat de keuze moet passen bij organisatie en rol.

Vooroordelen herkennen

Een vooroordeel is een mening of verwachting over iemand, zonder dat je die persoon echt kent.


Dat kan zichtbaar worden in:

  • snelle conclusies

  • labels plakken

  • gedrag van iemand meteen verklaren vanuit achtergrond

  • verschil maken tussen 'wij' en 'zij'

Maak duidelijk dat vooroordelen vaak automatisch ontstaan, maar wel invloed hebben op professioneel handelen.

Waarom vooroordelen risico geven

Voordoordelen kunnen leiden tot:

  • onjuiste inschattingen

  • minder open contact

  • ongelijke behandeling

  • spanning in het team

  • minder passende ondersteuning aan cliënten of collega’s

Verbind dit met de examenopdracht: studenten moeten niet alleen benoemen wat een vooroordeel is, maar ook waarom ermee omgaan belangrijk is.

Professioneel omgaan met vooroordelen

Een professionele reactie is:

  • je eigen aannames herkennen

  • doorvragen in plaats van invullen

  • feiten en interpretaties scheiden

  • ruimte maken voor meerdere perspectieven

  • collega’s respectvol bewust maken van aannames

Benadruk dat corrigeren niet aanvallend hoeft te zijn. Respectvol spiegelen past beter bij teamondersteuning.

Eigen grenzen bewaken

Bij diversiteit kunnen situaties raken aan je waarden, emoties of onzekerheden.


Eigen grenzen bewaken betekent:

  • weten wat je lastig vindt

  • tijdig aangeven wat je nodig hebt

  • professioneel blijven handelen

  • hulp vragen als een situatie te veel van je vraagt

Leg uit dat grenzen bewaken niet hetzelfde is als iets vermijden. Het gaat om verantwoord en professioneel handelen.

Grenzen bewaken in de praktijk

Voorbeelden van professioneel grensbewust handelen:

  • aangeven dat je overleg nodig hebt

  • een gesprek voorbereiden met een collega

  • je houden aan afspraken en rollen

  • steun vragen bij morele of culturele dilemma’s

Laat zien dat grenzen bewaken juist kwaliteit ondersteunt: het voorkomt overbelasting en onzorgvuldige keuzes.

Wat is een voorbeeld van een vooroordeel?

A

Doorvragen bij twijfel

B

Meerdere perspectieven zien

C

Snelle conclusies trekken

D

Feiten controleren

Sluit aan op de uitleg dat vooroordelen zichtbaar worden in snelle conclusies, labels en denken in wij-zij.

Vul de professionele aanpak aan

Professioneel omgaan met vooroordelen begint met het herkennen van je eigen aannames. Daarna helpt het om door te vragen in plaats van in te vullen. Ook is het belangrijk om feiten en interpretaties te scheiden en je eigen grenzen tijdig aan te geven.

aannames
door te vragen
interpretaties
grenzen
labels
oordelen
vermijden
regels
emoties

Correcte invulling: aannames, door te vragen, interpretaties, grenzen.

Waarom is grenzen bewaken niet hetzelfde als vermijden?

Bespreek antwoorden waarin studenten noemen dat grenzen bewaken gaat om weten wat lastig is, professioneel blijven, hulp of overleg vragen en niet simpelweg situaties vermijden.

Mogelijkheden om collega’s te ondersteunen

Na je onderzoek kijk je welke ondersteuning passend is.


Denk aan:

  • informatie geven over wat er speelt

  • tips voor communicatie en samenwerking

  • afspraken verduidelijken

  • ruimte maken voor uitwisseling in het team

  • doorverwijzen naar bestaande ondersteuning

Houd het praktisch. De opdracht vraagt om mogelijkheden zien en adviseren, niet om een compleet veranderplan te maken.

Aansluiten bij visie en beleid

Je advies moet passen bij de organisatie.


Let daarom op:

  • wat de visie zegt over respect en samenwerking

  • welke regels of afspraken al bestaan

  • hoe de organisatie omgaat met inclusie en veiligheid

  • welke ondersteuning al beschikbaar is

Benadruk dat het advies niet alleen persoonlijk mag zijn. Het moet aansluiten bij de professionele context van de organisatie.

De uitvoering van het examen

Tijdens het examen zorg je dat:

  • collega’s zijn uitgenodigd

  • een passende ruimte is geregeld

  • je de uitkomsten van je onderzoek deelt

  • je advies geeft over diversiteit, vooroordelen en grenzen

  • je reageert op vragen uit het team

Noem dat organisatie en voorbereiding ook meetellen: de student laat zien planmatig en professioneel te werken.

Wat moet zichtbaar zijn in je advies?

Een sterk advies is:

  • duidelijk en concreet

  • gebaseerd op je onderzoek

  • bruikbaar voor collega’s

  • afgestemd op beleid en visie

  • respectvol in toon


Zo laat je zien dat je collega’s echt ondersteunt.

Maak expliciet dat 'adviseren' meer is dan meningen geven: het moet onderbouwd en toepasbaar zijn.

Resultaat van de opdracht

Het beoogde resultaat is dat je collega’s:

  • geïnformeerd zijn over de uitkomsten van je onderzoek

  • advies hebben gekregen over omgaan met diversiteit

  • ondersteuning ervaren bij vragen over vooroordelen en grenzen


Daarmee draag je bij aan professioneler samenwerken.

Gebruik deze slide om de opdracht af te ronden: dit is waar de beoordeling uiteindelijk op gericht is.

Waarop moet je advies aansluiten?

A

Je voorkeur

B

De visie en het beleid

C

Eén ervaring

D

Alleen teamgevoel

Toetst de koppeling tussen advies en professionele context van de organisatie.

Maak de examenuitleg compleet

Tijdens het examen nodig je collega's uit en regel je een passende ruimte. Daarna deel je de uitkomsten van je onderzoek en geef je een duidelijk advies over diversiteit, vooroordelen en grenzen.

collega's
ruimte
onderzoek
advies
cliënten
planning
gesprek
verslag
mening

Correcte invulling: collega's, ruimte, onderzoek, advies.

Wat maakt een advies in deze opdracht echt sterk?

Laat studenten benoemen dat een sterk advies concreet, bruikbaar, respectvol en gebaseerd op onderzoek is, én past bij visie en beleid van de organisatie.

Wat neem jij mee uit deze les voor je examenopdracht?

Gebruik dit als eerste exit ticket. Laat studenten kort terugblikken op hun belangrijkste leerpunt.

Welk onderdeel vond jij het lastigst om te begrijpen?

Gebruik dit om zicht te krijgen op lastige onderdelen, bijvoorbeeld vooroordelen herkennen, grenzen bewaken of advies koppelen aan beleid.

Begrippenlijst

diversiteit - verschillen tussen mensen in bijvoorbeeld achtergrond, waarden, leeftijd, taal of ervaringen

signaleren - opmerken en benoemen wat er in de praktijk speelt

beleving - hoe iemand een situatie ervaart en betekenis geeft

vooroordeel - een aanname of oordeel over iemand zonder voldoende kennis

eigen grenzen bewaken - herkennen en aangeven wat je professioneel aankunt of nodig hebt

visie - hoe een organisatie kijkt naar goed handelen en samenwerken

beleid - afspraken en regels van een organisatie over hoe er gewerkt wordt

Deze slide heeft geen instructies