Thema 5: Erfelijkheid
Bs 1: Genotype en fenotype
Thema 5: Erfelijkheid
Bs 1: Genotype en fenotype
''Dat rode haar heb je van oma''
''zij heeft de ogen van haar vader''
''Wat lijk je toch op je moeder''
''Jij en je broer hebben dezelfde neus''
Leerdoelen voor deze les
Je kunt omschrijven wat een genotype is, wat een fenotype is en wat een gen is.
Je kunt beschrijven hoe organismen informatie over erfelijke eigenschappen overdragen aan hun nakomelingen via chromosomen.
Eerst even voorkennis ophalen..
Wat zijn genen?
Wat zijn chromosomen?
Hoeveel chromosomen hebben mensen? Hoeveel krijg je er dus van iedere ouder?
Je uiterlijk hangt af van verschillende factoren.
Genotype
Je genotype bestaat uit duizenden eigenschappen
Genotype: de genetische code op je DNA
Fenotype: Genotype + invloeden uit het milieu
De informatie van erfelijke eigenschappen ligt in het DNA in de celkernen
DNA ligt in chromosomen
Wat is het genotype?
Alle eigenschappen
Je innerlijk
Alle erfelijke eigenschappen
Je uiterlijk
Is het genotype van de larve hetzelfde als het genotype van het volwassen dier?
Ja
Nee
Fenotype
Fenotype
Zichtbare eigenschappen van het organisme.
Het fenotype kan altijd veranderen door invloeden uit de omgeving:
*haren verven
*bruin worden in de zomer
*kleurlenzen dragen
Fenotype: Genotype + invloeden uit het milieu
Hoe komt verandering van het fenotype tot stand?
Genotype & Fenotype
Genotype: De informatie in je erfelijkmateriaal. Je kunt dit niet veranderen.
Fenotype: Uiterlijk (zichtbare kenmerken. Je kunt dit veranderen.
Milieu eigenschappen: eigenschappen die je gedurende je leven verkregen hebt. Bijvoorbeeld tatoeages.
Welke stelling is juist?
Fenotype = genotype + milieu
Milieu = genotype + fenotype
Genotype = fenotype + milieu
Welk eigenschap heeft te maken met het fenotype?
Blond geverfd haar
Kort geknipt haar
Rossig haar
Zowel A, B als C
Het genotype van een organisme komt tot stand op het moment .......................
van innesteling
dat de zaadcel en de eicel ontstaan
van bevruchting
dat het milieu invloed heeft
Bij een hielprik wordt bloed van de baby onderzocht in het laboratorium. Het gaat bij dit onderzoek om het .... van de baby
Fenotype
Genotype
De rode sierappelboom staat in bloei. Helaas trekt er een lentestorm over en er breken enkele takken. Is het fenotype hierdoor veranderd? En het genotype?
Fenotype en genotype zijn veranderd
Fenotype en genotype zijn niet veranderd
Fenotype is niet veranderd, genotype is veranderd.
Fenotype is veranderd, genotype is niet veranderd.
Mathilde laat een permanent (krulhaar) zetten bij de kapper. Verandert hierdoor haar genotype en haar fenotype?
Genotype verandert wel fenotype verandert niet
genotype niet fenotype wel.
genotype en fenotype veranderen niet
genotype en fenotype veranderen wel
Mathilde krijgt daarna een baby. Erft de baby haar krullend haar?
Ja
Nee