De evolutie van het socialisme: van Marx tot de sociaaldemocratie
De evolutie van het socialisme: van Marx tot de sociaaldemocratie
Wat weet je al over het ontstaan van het socialisme?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les kun je beschrijven hoe het socialisme zich vanaf het marxisme ontwikkelde tot de sociaaldemocratie, inclusief belangrijke denkers en breuklijnen.
Sleepvraag
Voeg tekst toe
Voeg tekst toe
Voeg tekst toe
Voeg tekst toe
Voeg hier je vraag toe
Categorie 1
Categorie 2
Voeg hier je vraag toe
De oorsprong van het socialisme
Het socialisme is ontstaan uit het gedachtegoed van Karl Marx. Volgens Marx zou het kapitalisme vanzelf ten onder gaan, waarna een klasseloze, socialistische maatschappij zou ontstaan.
Marxisme: revolutie als motor
Marx en Engels zagen maatschappelijke verandering als een economische wetmatigheid. Alleen een radicale, revolutionaire breuk kon volgens hen het kapitalisme vervangen.
Hervormingssocialisme: Bernstein vs. Marx
Edward Bernstein
Bernstein stelde dat arbeiders hun situatie geleidelijk konden verbeteren binnen het kapitalisme, zonder revolutie.
Marx geloofde uitsluitend in omverwerping van het systeem door middel van revolutie.
Marx
Jean Jaurès: samenwerking met andere partijen
Jaurès vond dat de socialistische partij met burgerlijke partijen moest samenwerken om het lot van arbeiders te verbeteren en oorlogen te vermijden.
De Bad Godesberg-wending
In 1959 nam de Duitse sociaaldemocratie definitief afstand van het marxisme door te kiezen voor geleidelijke hervormingen binnen het kapitalisme.
Socialistische idealen: gelijkheid en collectiviteit
Het socialisme streeft naar economische gelijkheid en ziet de gemeenschap als belangrijker dan het individu.
Gelijkheid
Rol van de overheid
Traditioneel pleit het socialisme voor sturing en herverdeling door de overheid om ongelijkheid te bestrijden.
Het socialisme vandaag
Veel socialistische partijen zijn gematigder geworden. Ze accepteren het kapitalisme, maar pleiten voor sociale zekerheden. Toch bestaan er, ook nu, radicalere stromingen.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.