6.3 Samenleven
Op tafel:
Laptop (nog dichtgeklapt)
6.3 Samenleven
Op tafel:
Laptop (nog dichtgeklapt)
Planning
Leerdoelen
Uitleg
Zelfstandig werken
Volgende keer
Leerdoelen
Je moet kunnen uitleggen wat een biologisch evenwicht is.
Je moet kunnen uitleggen hoe soorten afhankelijk zijn van elkaar voor voedsel, een schuilplaats en voortplanting.
Populatiegrootte
Beïnvloed door:
abiotische en biotische factoren
Alle factoren gunstig?
De populatie groeit!
Biologisch evenwicht
Omstandigheden gunstig?
De populatiegrootte neemt toe!
Omstandigheden minder gunstig?
De populatiegrootte neemt af
Optimumkromme
Voor elke abiotische factor kun je meten hoe de overlevingskans is van een bepaald organisme.
Iedere soort heeft een optimum voor
bijvoorbeeld temperatuur. Op dit
optimum kan de soort het beste
overleven.
Samenleven
Relaties in en tussen populaties:
- Concurrentie:
competitie partner, plek voedsel
- Samenwerken/ afspraken maken:
jagen (leeuwen), verdedigen (vissen)
mieren (taakverdeling kolonie).
Stokstaartje houdt de wacht
Relaties binnen populatie
- Rangorde
- Territorium
- Paarvorming
Bij sommige soorten vindt elk jaar opnieuw paarvorming plaats maar bij zwanen blijven man en vrouw hun hele leven bij elkaar.
Rangorde
Rangorde: Eén dier is dan de baas.
Territorium
Territorium: gebied dat verdedigd wordt tegen soortgenoten
Paarvorming
Paarvorming: Mannetje en een vrouwtje werken samen om zich voort te planten.
Bij sommige soorten vindt elk jaar opnieuw paarvorming plaats maar bij zwanen blijven man en vrouw hun hele leven bij elkaar.
Relaties tussen soorten
Individuen van verschillende soorten kunnen langdurige relaties met elkaar onderhouden
Symbiose
Mutualisme
Beide soorten hebben voordeel van de symbiose (samenlevingsvorm)
+ +
Korstmos: Schimmel + alge
Kunnen niet zonder elkaar leven
Commensalisme
Ene individu heeft voordeel de ander geen voordeel of nadeel
+ +/-
Parasitisme
Ene individu heeft nadeel en de ander een voordeel
- +
De parasiet leeft op of in de gastheer
Zelfstandig werken
Wat: Maak opdrachten 6.3 in online boek:
opdr. 1, 3, 4, 7, 9
Hoe: Individueel
Hulp: De tekst
Klaar: - Samenvatting/begrippenlijst maken 6.3
- Extra oefeningen maken 6.3
- Flitskaarten 6.3
- Ander huiswerk