P1W7

• newEditor
• Natuurwetenschappen
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs
• Leerjaar 5

Startopdracht

Leg klaar op je bank

• map zetten

Klaar met de toets?

Ga op de projectsite naar 'bronnen' en neem de bron van Total Energies erbij.

Lees de info en noteer de structuur van de 2 eindproducten bij 'stoomkraking' op je wisbordje

(ethyleen = etheen)

Zitplan

Startopdracht

Zitplan

Leg klaar op je bank

• map zetten

Klaar met de toets?

Ga op de projectsite naar 'bronnen' en neem de bron van Total Energies erbij.

Lees de info en noteer de structuur van de 2 eindproducten bij 'stoomkraking'

(ethyleen = etheen)

Project 1

Hoe bepalen de molecuulstructuren van organische stoffen en kunststoffen hun eigenschappen, toepassingen en duurzaamheid in onze samenleving?

Succescriterium

Ik verwoord wat kunststoffen zijn en hoe ze gevormd kunnen worden.

Structuur van de 2 eindproducten bij 'stoomkraking'

ethyleen en propyleen

Structuur van de 2 eindproducten bij 'stoomkraking'

ethyleen en propyleen

Tot welke stofklasse behoren ze?

ethyleen en propyleen

Tot welke stofklasse behoren ze?

ethyleen en propyleen

zijn alkenen

Kunststoffen zijn polymeren. Welke structuur is die van een polymeer?

A

B

C

D

A

A

B

B

C

C

D

D

Wat is de naam voor B?

A

B

C

D

A

monomeer

B

dimeer

C

bimeer

D

dubbelmolecule

Vorming van kunststoffen

Kunststoffen zijn polymeren

= een opeenvolging van identieke of soortgelijke monomeren die chemisch

aan elkaar zijn gekoppeld

Vorming van kunststoffen

Kunststoffen zijn polymeren

= een opeenvolging van identieke of soortgelijke monomeren die chemisch

aan elkaar zijn gekoppeld

Voor de meeste kunststoffen gebruikt men monomeren afkomstig van aardolieproducten om de polymeerketen te vormen.

-> rijk aan koolwaterstoffen

Vorming van kunststoffen

Kunststoffen zijn polymeren

= een opeenvolging van identieke of soortgelijke monomeren die chemisch

aan elkaar zijn gekoppeld

Voor de meeste kunststoffen gebruikt men monomeren afkomstig van aardolieproducten om de polymeerketen te vormen.

-> rijk aan koolwaterstoffen

Deze synthetische polymeren kunnen op 2 manieren gevormd worden:

• polymerisatie

• polycondensatie

Wat zijn polymeren? Geef een eigen definitie.

1. Polymerisatie

= een reactie waarbij een groot aantal kleine moleculen met een onverzadigde binding aan elkaar geschakeld worden tot polymeren.

Wat is een 'onverzadigde binding'?

30

s

+30 s

30

s

+30 s

1. Polymerisatie

= een reactie waarbij een groot aantal kleine moleculen met een onverzadigde binding aan elkaar geschakeld worden tot polymeren.

Welk monomeer wordt hier voorgesteld?

30

s

+30 s

30

s

+30 s

1. Polymerisatie

Voorbeeld 1: polyethyleen (PE)

1. Polymerisatie

Voorbeeld 1: polyethyleen (PE)

Afhankelijk van het productieproces wordt een ander soort plastic gevormd

• harde plastic: high density polyethyleen (HDPE)

• zachte plastic: low density polyethyleen (LDPE)

1. Polymerisatie

Voorbeeld 2: polyvinylchloride (PVC)

Wanneer je in etheen 1 waterstof-atoom (H) vervangt door een Chloor-atoom (Cl), kan je polyvinylchloride vormen.

Teken het monomeer van PVC op je wisbordje

Voorbeeld 2: polyvinylchloride (PVC)

Wanneer je in etheen 1 waterstof-atoom (H) vervangt door een Chloor-atoom (Cl), kan je polyvinylchloride vormen.

1. Polymerisatie

Voorbeeld 2: polyvinylchloride (PVC)

Wanneer je in etheen 1 waterstof-atoom (H) vervangt door een Chloor-atoom (Cl), kan je polyvinylchloride vormen.

Dit is een stijve, onbuigzame vorm van plastic

Uit welke kunststof is dit gemaakt?

A

LDPE

B

HDPE

C

PVC

Uit welke kunststof is dit gemaakt?

A

LDPE

B

HDPE

C

PVC

Uit welke kunststof is dit gemaakt?

A

LDPE

B

HDPE

C

PVC

Uit welke kunststof is dit gemaakt?

A

LDPE

B

HDPE

C

PVC

2. Polycondensatie

Bij polycondensatie reageren 2 verschillende monomeren met elkaar, waarbij een klein nevenproduct - meestal water - wordt afgesplitst.

Elk van die monomeren bevat minstens 2 functionele groepen: enkel zo kan er een lange keten gevormd worden.

2. Polycondensatie

Voorbeeld 1: Biomoleculen

Eiwitten

Sachariden

Triglyceriden

2. Polycondensatie

Voorbeeld 2: PET

voluit: polyetheentereftalaat

PET-flessen: helder, transparant, ondoorlaatbaar voor gassen (in tegenstelling tot PE)

2. Polycondensatie

Voorbeeld 3: nylon

Behoort tot de polyamiden omdat in het polymeer een amidegroep aanwezig is.

Het aantal koolstofatomen van beide monomeren bepaalt de eigenschappen van de gevormde polymeer.

vb panty's, visdraad,...

2. Hoe ziet zo'n amidegroep er uit?

Voorbeeld 3: nylon

Behoort tot de polyamiden omdat in het polymeer een amidegroep aanwezig is.

Het aantal koolstofatomen van beide monomeren bepaalt de eigenschappen van de gevormde polymeer.

vb panty's, visdraad,...

Waarom worden dranken met prik altijd in een PET fles

(of glazen) fles verpakt en niet in een PE fles bvb?

30

s

+30 s

30

s

+30 s

Succescriterium

Ik verwoord wat kunststoffen zijn en hoe ze gevormd kunnen worden.

• Wat?

  • Synthetische polymeren

  • Monomeren afkomstig van aardolie (koolwaterstoffen)

• Hoe?

  • Polymerisatie: Monomeer bevat dubbele binding die omgezet wordt in enkelvoudige binding in polymeer.

  • Polycondensatie: Monomeren worden aan elkaar geschakeld, waarbij een kleinere molecule wordt afgesplitst.