Thema 5 BS 6 DNA-technieken

Erfelijkheid en Evolutie

1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

In deze les zitten 16 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Erfelijkheid en Evolutie

Programma 


  1. Nieuwe lesstof: DNA-technieken uitleg

  2. Opdrachten maken

  3. Afsluiting 

5.6 leerdoel

5.6.12 Je kunt enkele DNA-technieken in de biotechnologie beschrijven.


Mensen gebruiken organismen om producten te vervaardigen. Dankzij allerlei nieuwe DNA-technieken is de biotechnologie sterk in ontwikkeling.

Biotechnologie

Biotechnologie: Technieken waarbij organismen gebruikt worden om producten voor mensen te maken. DNA blijft hetzelfde.

(gist => brood rijzen; bacteriën => yoghurt maken)

Recombinante DNA-technieken.

Technieken waarbij het DNA van een organisme wordt aangepast 


Het aanbrengen van gewenste genetische eigenschappen bij organismen heet  genetische modificatie.

Transgeen organisme

Een genetisch gemodificeerd organisme wordt transgeen genoemd.

Gebruik van DNA

Politie onderzoek

Familie onderzoek 

Crispr-cas

Crispr-cas is een methode van gene editing (gen-aanpassing). Hierbij worden gericht wijzigingen aangebracht in de genen van een organisme. Een stukje van de code wordt aangepast, waardoor eigenschappen veranderen.


Wat is Crispr-cas?

CRISPR-Cas is een moderne techniek waarmee wetenschappers DNA heel precies veranderen. Het is een soort moleculaire schaar die een specifiek stukje genetisch materiaal opzoekt in een cel. Wanneer hij dit stukje vindt, knipt hij het DNA op die plek door. Omdat gebroken DNA ernstige gevolgen heeft, ‘lijmt’ de cel zo’n breuk direct. 


Tijdens dat reparatieproces ontstaan foutjes in het DNA rondom de breuk. Een dergelijke mutatie kan ertoe leiden dat een gen (een stukje DNA dat één biologische eigenschap regelt) uitgeschakeld wordt. 

Wat is Cas?

 Cas-eiwit is een stofje dat DNA openritst en het vervolgens doormidden knipt. 

 In een cel scant het cas-eiwit (enzym) het erfelijk materiaal totdat het een stuk DNA vindt dat overeenkomt met het voorbeeld, het gids-RNA. Op dat moment is het de taak van het Cas-eiwit  het DNA op precies die plek door te knippen.

Toepassingen crispr-cas

GMO gewassen van Monsanto (nu overgenomen door Bayer)

Gouden rijst als oplossing voor het voedselprobleem?

Hoever mag genetische modificatie gaan?

  • Mag je veevoer genetisch aanpassen?

  • Mag je voedselgewassen genetisch aanpassen?

  • Mag je dieren voor consumptie genetisch aanpassen?

  •  Mag je huisdieren genetisch aanpassen?

  • Mag je wilde dieren genetisch aanpassen?

  • Mag je mensen genetisch aanpassen?

  • Met welk doel mag je organismen genetisch aanpassen?

Genomics

De studie van het gehele DNA van een organisme met alle genen die daarop liggen.


  • ziekweefsel vergelijken met gezond weefsel

  • behandelingen en medicatie op maat maken

  • veeteelt selectie op goede eigenschappen van fokstieren


Slide text

Zelfstandig werken

Wat: maken bs  5.6

Hoe:  Je mag zacht overleggen met je buur.  

Klaar?: Maak een samenvatting van deze paragraaf