Cursus A onderwijsassistente
Groepsdynamiek
Cursus A onderwijsassistente
Groepsdynamiek
Periode 5 bestaat uit:
8 weken onderwijs
In week 9 krijgen gaan jullie de formatieve toetsingen inleveren
Weekplanning staat op Its'learning
Vaststellen deadline
Week 9
Op jouw lesdag
Boek: Onderwijs als werkveld M3; H1 Toezicht houden buiten lessen
H1.3 Gedrag
H1.3.1 Gewenst en ongewenst gedrag
H1.3.2 Gedrag reguleren
H1.3.3 Conflicten oplossen
H1.4 Interactievaardigheden
Lesdoelen
Aan het einde van deze les kan ik:
☑️Toelichten hoe je gewenst gedrag stimuleert en ongewenst gedrag afremt, en hoe je
eventuele conflicten op kunt lossen.
☑️Uitleggen hoe je de interactievaardigheden inzet bij toezicht houden buiten de
lessen.
Lesprogramma
Terugblik vorige les (5 min)
Stukje theorie (20 min)
Opdracht opvoedingsmiddelen (30 min)
Afsluiting (5 min)
Programma
Terugblik (5 min)
Theorie (20 min)
Opdracht (30 min)
Afsluiting (5 min)
📝 Terugblik
✅Groepsdynamiek; welke factoren de samenstelling van een groep beïnvloeden
(bijv. leeftijd, achtergrond, interesses)
✅Benoemen welke verschillen en overeenkomsten er kunnen zijn in hoe jongens
en meisjes zich gedragen in een groep
✅Voorbeelden geven van verschillende rollen en relatiestijlen die binnen een groep
voorkomen (zoals leider, volger, mediator)
✅Herkennen wat een positieve groep onderscheidt van een negatieve groep en
loszand groep
✅Uitleggen wat de gevolgen kunnen zijn van “er niet bij horen” en hoe je hier als
pedagogisch medewerker of onderwijsassistent mee om kunt gaan.
Wat valt volgens jouw onder ongewenst pubergedrag?
Definitie
Ongewenst pubergedrag is gedrag van een puber dat het samenleven, leren of werken verstoort, doordat het gepaard gaat met gebrek aan respect, zelfbeheersing of verantwoordelijkheid, en niet in overeenstemming is met de geldende regels of verwachtingen.
Programma
Terugblik (5 min)
Theorie (20 min)
Opdracht (30 min)
Afsluiting (5 min)
Voorbeelden
⛔Brutaal of uitdagend reageren op volwassenen
❌Grenzen opzoeken of overschrijden (zoals schelden,
weigeren, provoceren)
🔇Niet luisteren of afspraken negeren
😡Agressief of pestend gedrag.
📵Overmatig gebruik van telefoon/social media tijdens de les
Vraag❓
Het eerste en tweede jaar op de middelbare school kan erg lastig zijn. Waarom denk jij dat dit zo is?
Denk hierbij zowel aan veranderingen in jezelf (zoals puberteit, emoties, zelfstandigheid) als aan wat de school of docenten van je vragen.
Programma
Terugblik (5 min)
Theorie (20 min)
Opdracht (30 min)
Afsluiting (5 min)
Pubers (12 - 17 jaar) VO & MBO
☑️Ongewenst gedrag in de puberteit is vaak een uiting van ontwikkeling, op zoek naar hun eigen identiteit
☑️Een uitval naar jou is meestal niet persoonlijk
☑️Grenzen opzoeken hoort bij deze levensfase
☑️Leren omgaan met emoties en regels
‼️Gebruik humor - verdiep je in hun wereld - grenzen stellen-
oorzaak en gevolg
Aandachtspunten bij pubers
☑️Wees duidelijk en consequent --> voorspelbaar
☑️Benadruk positief gedrag
☑️Geef vertrouwen
☑️Betrek de leerlingen en studenten bij plannen en activiteiten
☑️Neem je leerlingen serieus. Blijf altijd met ze in gesprek en luister naar
hun verhaal zonder te oordelen
☑️Handel met respect. Maar maak ook duidelijk dat ze jou met respect moeten behandelen.
☑️Reageer niet afwijzend op elke provocatie. Houd de sfeer positief door met humor te
reageren.
☑️Treed op tegen ongewenst gedrag, maar niet tegen de persoon
De 3 O’s: conflicten begeleiden als onderwijsassistent
Conflicten komen dagelijks voor tussen leerlingen.
Als onderwijsassistent help jij kinderen begrijpen, oplossen en herstellen.
Met de 3 O’s geef je structuur aan je begeleiding:
Onderzoeken → Wat is er gebeurd?
Oplossingen bedenken → Hoe kunnen we dit oplossen?
Opnieuw vrienden worden → Hoe gaan we weer samen verder?
📌 Doel: rust herstellen, emoties reguleren en positief gedrag stimuleren.
Programma
Terugblik (5 min)
Theorie (20 min)
Opdracht (30 min)
Afsluiting (5 min)
2️⃣ Samen vooruitkijken
Stimuleer kinderen om mee te denken:
“Wat helpt je om rustig te blijven?”
“Hoe kun je het de volgende keer anders doen?”
Sluit aan bij leeftijd en belevingswereld.
Geef opties of voorbeelden bij jongere kinderen.
📌 Doel: leerlingen leren verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag
1️⃣ Onderzoeken
Grip krijgen op de situatie
Laat beide leerlingen hun verhaal doen.
Stel open vragen:
“Wat is er aan de hand?”
“Wat wilde jij?”
“Hoe voelde je je toen?”
Blijf neutraal en luister actief
3️⃣ Opnieuw vrienden worden
Verzoen-stap – Samen verder
Richt je op herstel van de relatie.
Vraag: “Wat kun je doen om het weer goed te maken?”
“Kunnen jullie weer samen spelen of samenwerken?”
Geef complimenten bij positief gedrag.
Accepteer dat ‘weer vrienden worden’ niet altijd letterlijk hoeft, respectvol verdergaan is genoeg.
📌 Doel: positieve afsluiting, vertrouwen herstellen, samenwerken stimuleren
Programma
Terugblik (5 min)
Theorie (20 min)
Opdracht (30 min)
Afsluiting (5 min)
📚 Opdracht: Opvoedingsmiddelen
🎯Doel: Je leert de 8 opvoedingsmiddelen herkennen, begrijpen en kritisch bekijken.
Individuele opdracht
Opdracht wordt uitgedeeld door
docent
Nabespreking
Programma
Terugblik (5 min)
Theorie (20 min)
Opdracht (30 min)
Afsluiting (5 min)
minute
second
Interactievaardigheden toepassen bij contact met studenten
📝 Wat heb ik vandaag geleerd
✅Toelichten hoe je gewenst gedrag stimuleert en ongewenst gedrag afremt, en hoe je
eventuele conflicten op kunt lossen.
✅Uitleggen hoe je de interactievaardigheden inzet bij toezicht houden buiten de
lessen.
Programma
Terugblik (5 min)
Theorie (20 min)
Opdracht (30 min)
Afsluiting (5 min)
Vooruitblik voor de komende les
Boek: Pedagogisch klimaat M2; H2 Diversiteit in het werkveld