Joden en Palestijnen in Brits Palestina 1917-1948
Lesdoelen
Aan het eind van deze les weet je of kun je:
welke problemen er waren in Palestina na de Eerste Wereldoorlog en hoe deze werden opgelost.
uitleggen welke invloed het nationalisme en antisemitisme hadden op de emigratie naar het gebied Palestina.
Joden door de geschiedenis
Van 2000 v.C. tot 70 n.C. woonden Joden in de omgeving van Palestina.
Door de geschiedenis heen vervolgd, gediscrimineerd en verjaagd: antisemitisme
Hierdoor verspreiding over de wereld: diaspora
Palestina na de Romeinen
Het gebied werd in de 7e eeuw door Arabische moslims (het Arabische rijk) veroverd.
In de stad Jeruzalem bouwden ze op de Tempelberg o.a.: de Rotskoepel en de Al-Aqsamoskee
In die tijd woonden moslims, christenen en Joden min of meer vreedzaam naast elkaar
Nationalisme en Zionisme (1)
Nationalisme komt in de 19e eeuw sterk op: veel landen en volken willen laten zien dat zij het beste zijn.
Hierdoor zijn andere landen / volken / culturen minder.
Gevolg: discriminatie, onderdrukking en geweld
Dreyfusaffaire
Antisemitische krant
La Libre Parole
Zionisme
‘We vormen een volk, één volk. Overal waar we geleefd hebben, hebben we oprecht geprobeerd ons aan te passen aan de levensstijl van anderen, zonder ons eigen geloof op te geven. Maar dat stond men ons niet toe... Daarom is het antwoord simpel. Geef ons een stukje aarde waar we in overeenstemming met onze eigen Joodse behoeften kunnen leven, dan zullen we ons voor de rest best kunnen redden.’
Vervolging in de geschiedenis:
- 1347 : Joodse mensen moeten al gele sterren dragen
- Rode draad door Europa heen (later meer)
- Vooral in het oosten Polen, Rusland etc. veel Pogroms.
(voor WOII)--> Eerste immigratie o.a. richting Palestina. (8% v/d bevolking)
Dit gedachtegoed (met name het hebben van een eigen staat) komt samen in de bewoording van Herzl
Brede acceptatie ook door ideeën dat terugkeer naar het heilige land al in de Tenach staat beschreven.
Zionisme
‘We vormen een volk, één volk. Overal waar we geleefd hebben, hebben we oprecht geprobeerd ons aan te passen aan de levensstijl van anderen, zonder ons eigen geloof op te geven. Maar dat stond men ons niet toe... Daarom is het antwoord simpel. Geef ons een stukje aarde waar we in overeenstemming met onze eigen Joodse behoeften kunnen leven, dan zullen we ons voor de rest best kunnen redden.’
'We vormen een volk, één volk. Overal waar we geleefd hebben, hebben we oprecht geprobeerd om ons aan te passen aan de leefstijl van anderen, zonder ons eigen geloof op te geven. Maar dat stond men ons niet toe... Daarom is het antwoord simpel. Geef ons een stuk aarde waar wij in overeenstemming met onze eigen Joodse behoeften kunnen leven, dan zullen wij ons voor de rest best kunnen redden.'
- Theodor Herzl, Der Judenstaat, 1896
1915: McMahon-Hussein-correspondentie
Britten beloven, als ze helpen de Turken te verslaan, onafhankelijkheid voor de Arabieren
1917: Balfour-verklaring
Britten beloven de Joden, een Joodse staat, in ruil voor steun aan de Britten
Joodse immigratie – Palestijnse problemen
Immigratie en Joodse landaankoop zorgen voor irritatie en angst bij de Palestijnse Arabieren
In het gebied ontstaan rellen: burgeroorlog 1936
Joden vinden dat de Britten niet genoeg doen tegen het Arabische geweld en richten daarom hun eigen 'leger' op: Hagana
1937: Britten vragen commissie-Peel te kijken naar de ontstane situatie van spanningen > aanbeveling: Tweestatenoplossing.
De joodse bevolking is akkoord, Palestijnen niet.
Na de Tweede Wereldoorlog
Veel Joden willen weg uit Europa, zelfs na de oorlog was er veel antisemitisme
Emigreren naar Palestina was moeilijk want de Britten wilden het niet
De Hagana (soort Joods leger) hielp met illegale emigratie naar Palestina
Jaartallen uit deze les
• Balfourverklaring (1917)
• Stichting van de staat Israël (1948)
• Rampjaar/Wonderjaar (1948)