Rekenen met Energie
Rekenen met Energie
Gloeilamp
Auto
Waterkoker
Led-lamp
Zonnepaneel
Leerdoelen 7.2: Rekenen met energie
Je kunt aan het einde van deze paragraaf:
- Zwaarte energie uitrekenen
- Rekenen met de formule voor energie en vermogen
- Energie omrekenen van J naar kWh en andersom
- Rekenen met het rendement van een energieomzetting
- Aangeven dat energie nooit verloren gaat maar alleen wordt omgezet in een andere vorm
Zwaarte- energie
Een bijzondere vorm van energie is de zwaarte-energie
Energie die tijdelijk opgeslagen zit in een object op een bepaalde hoogte
Als ergens energie in wordt gestopt om het omhoog te brengen, dan kan diezelfde energie gebruikt worden voor het dalen
Zwaarte- energie
Formule voor zwaarte-energie
Oplossing
Gegeven:
m = 1500 kg
h = 6,0 m
Oplossing:
Ez = m ∙ g ∙ h = 1500 × 9.81 × 6,0 = 88290 J = 88.3 kJ
Energie en vermogen
Vermogen is de hoeveelheid energie die een apparaat in één seconde omzet .
Het energieverbruik bereken je uit het vermogen en
de tijdsduur.
Energieverbruik berekenen
E de energie in kilowattuur (kWh) of joule (J)
P het vermogen in kilowatt (kW)of joule per seconde (J/s)
t de tijd in uur (h) of seconde (s).
Formule voor het berekenen van het energieverbruik:
E = P x t
Fedor(m= 55 kg) rent in 4,4 sec de trap op. Hij krijgt hierdoor 8,1 kJ aan zwaarte-energie Bereken het vermogen dat Fedor met zijn lichaam levert.
Oplossing
Gegeven: tijd t = 4,4 s, energie E = 8100 J
Gevraagd: het nuttig vermogen P = ?
Formule: 𝐸 = 𝑃 ∙ 𝑡
Berekenen: 𝑃 = 𝐸/𝑡
𝑃 = 8100/4,4 = 1841
Antwoord: Het nuttig vermogen P = 1841 W = 1,8 kW
Fedor (m= 55 kg) rent in 4,4 sec de trap op. Hij krijgt hierdoor 8,1 kJ aan zwaarte-energie Hoeveel hoger is hij gekomen?
Oplossing
Gegeven: zwaarte energie Ez = 8,1 kJ = 8100 J, m = 55 kg, g = 9,81 m/s2
Gevraagd: hoogte h = ?
Formule: 𝐸z = 𝑚 ∙ 𝑔 ∙ ℎ
Berekenen: 8100 = 55 ∙ 9,81 ∙ ℎ
ℎ = 8100/395,5 = 15
Antwoord: Jantien is 15 m hoger gekomen
Meerdere eenheden
De eenheid voor energie is de Joule [J]
In de dagelijkse praktijk worden er andere eenheden gebruikt voor energie zoals de kWh
(kilo watt uur)
omrekenen kWh naar J.
(3,6 x10⁶ J)
Omrekenen van kilowattuur (kWh)naar joule (J).
voorbeeldvraag
Een elektrische auto met een massa van 1250 kg heeft een vermogen van 16 kW en rijd hiermee 15 minuten bergop.
a. bereken in J en kWh de hoeveelheid elektrische
energie die de motor heeft omgezet.
voorbeeldvraag: antwoord
Gegeven: vermogen P = 16 kW
tijd 15 minuten = 15/60 = 0,25 uur
Een elektrische auto met een massa van 1250 kg heeft een vermogen van 16 kW en rijd hiermee 15 minuten bergop.
a. bereken in J en kWh de hoeveelheid elektrische
energie die de motor heeft omgezet.
formule: E = P x t
Berekening: E = 16 x 0,25 = 4,0 kWh
E = 4 x 3.600.000 = 14.000.000J = 14.4 MJ
E is het symbool voor?
Hoeveelheid verbruikte energie
Spanning
Weerstand
Vermogen
Rendement
Rendement van verschillende lampen
Het rendement is dat deel van de energie dat wordt omgezet in nuttige energie.
Bij de gloeilamp wordt slechts 5% van de elektrische energie omgezet in licht, 95% wordt omgezet in niet-nuttige energie (warmte).
Berekenen van het rendement
ɳ het rendement in %
Enuttig de energie die nuttig wordt gebruikt in joule (J)
Etotaal de energie die in totaal wordt gebruikt in joule (J)
Pnuttig het vermogen dat nuttig wordt gebruikt in watt (W)
Ptotaal het totale vermogen dat wordt gebruikt in watt (W)
Wet van behoud van energie
Nuttige en niet nuttige energie samen is evenveel als de totaal gebruikte energie.
Energie kun je alleen van de ene in een andere vorm omzetten.
Energie gaat nooit verloren.
30%
70%
100 %
apparaat
voorbeeldvraag
Een gloeilamp heeft een vermogen van 50 W en staat 2 uur aan. Het rendement van de lamp is 7,0 %
Bereken hoeveel nuttige stralingsenergie ontstaat.
voorbeeldvraag
Gegeven: vermogen P = 50W
tijd t = 2 uur (2 x 3600) = 7200 s
Een gloeilamp heeft een vermogen van 50 W en staat 2 uur aan. Het rendement van de lamp is 7,0 %
Bereken hoeveel nuttige stralingsenergie ontstaat.
Berekening van het energieverbruik in joule.
Formule : E = P.t
Berekening: E = 50 x 7,200 = 360.000 J
voorbeeldvraag
Gegeven: N = 7% Etotaal = 360.000 J
Een gloeilamp heeft een vermogen van 50 W en staat 2 uur aan. Het rendement van de lamp is 7,0 %
Bereken hoeveel nuttige stralingsenergie ontstaat.
Berekening van het rendement
Formule : N = Enuttig/Etotaal x 100%
Berekening: Enuttig = 7,0 x 360.000/100= 25200J
Wat gebeurt er met het rendement als de niet-nuttige energie groter wordt en de nuttige energie kleiner?
Rendement blijft gelijk
Rendement wordt kleiner
Rendement wordt groter
Kan je niets over zeggen
Wat is de nuttige energie van dit apparaat?
warmte
lichtenergie
bewegingsenergie
chemische energie
In je kamer staat een lamp met daarin een gloeilamp. Deze gloeilamp zet van elke 150 J die aangevoerd wordt 10 J om naar licht, de rest wordt omgezet naar warmte. Wat is het rendement van de gloeilamp?
15%
6,67%
3,33%
0,667%