Powerpoint lessen periode 3.1

• newEditor
• Nederlands
• MBO
• Studiejaar 3

Informatie voor docent

Hai collega!

Leerjaar 3 gebruikt Studiemeter, maar bij een aantal lessen kun je eventueel gebruik maken van oefeningen uit Motile, die kun je dan na de theorie klassikaal op het bord behandelen of naar eigen inzicht iets anders aanbieden.

• Studieplan

Nederlands 3.1 – les 1

Periode 3.1

Lezen & luisteren 3F

Lesplanning les 1

• Kennismaken

• NED in leerjaar 3

• Diploma-eisen

• Belang van lezen

• TOA 0-meting LEZEN 3F - 1

Kennismaken

Nederlands in leerjaar 3

Inventarisatie

Het belang van lezen + elke les 15 min lezen

TOA 0-meting LEZEN 3F -1

• Vandaag maak je de 0-meting Lezen 3F (sluit pas af als je helemaal klaar bent. Je kunt niet pauzeren)

• Volgende les maak je de 0-meting Luisteren 3F (neem oortjes mee)

• Op basis van jouw behaalde resultaat heb je wel/geen licentie nodig voor Studiemeter - Starttaal Online (verlengerslicentie 6mnd)

• Ga naar de TOA tegel en log in via “inloggen via entree”

• Daar staan de twee toetsen voor je klaar > kies vandaag voor LEZEN

Vooruitblik les 2

• TOA 0-meting luisteren > neem oortjes/koptelefoon mee

• Neem een leesboek mee

• We gaan aan de slag met theorie en opdrachten over leesstrategieën, tekstdoelen en tekstsoorten

Nederlands 3.1 – les 2

Periode 3.1

Lezen & luisteren 3F

Lesplanning

• 15 minuten lezen

• Maken van de TOA 0-meting Luisteren 3F - 1

• Theorie en oefeningen: leesstrategieën, tekstsoort en tekstdoel

• Zelfstandig werken: Oefenexamens / Studiemeter

• Afronding en vooruitblik

15 minuten lezen

0-meting Luisteren 3F - 1

Leesstrategieën

1. Oriënterend lezen 
Je wil snel bepalen of een tekst bruikbaar of interessant is voor jou of je wil het onderwerp bepalen. Je leest de tekst ‘scannend’ en kijkt naar het tekstgeraamte. Je leest de titel, de inleiding, de tussenkopjes, de laatste alinea en de bron. Verder kijk je naar afbeeldingen, tabellen en grafieken en naar de schrijver. Let tot slot op woorden die vaak terugkomen. 

Intensief lezen 
 

Je wil echt begrijpen wat er in de tekst staat. Lees de tekst helemaal. Bedenk wat verschillende alinea’s of stukjes met elkaar te maken hebben en zoek verbanden. Probeer een beeld te krijgen van de structuur van het verhaal. 
Gebruik intensief lezen om de hoofdgedachte te bepalen van een tekst.

Zoekend/gericht lezen 
Dit doe je als je geïnteresseerd bent in een bepaald onderdeel van het verhaal of op zoek bent naar bepaalde informatie. 

Let bij teksten op het tekstgeraamte. Lees de tussenkopjes zodat je gericht op zoek kunt gaan naar informatie over een bepaald deelonderwerp. 
Let op specifieke getallen, woorden (bijv. signaalwoorden voor reden of toelichting) of namen van personen als je deze nodig hebt om een vraag te beantwoorden.

Globaal lezen 
 

Je wil de tekst vluchtig doorlezen. Je haalt op deze manier de belangrijkste informatie (hoofdzaken) uit een tekst. Je leest de inleiding helemaal, de eerste en de laatste zin van elke alinea en je leest de laatste alinea helemaal. 

Leesstrategieën

• Verbeeld; wanneer je een verhaal leest of een fragment beluistert, probeer hiervan een verbeelding te maken;

• Verbind; zorg dat je de alinea's aan elkaar verbind

Tekstdoelen

Soms lijkt een informatieve tekst op een instructie en is het lastig om te bepalen of een artikel informatief of amuserend bedoeld is. Bedenk altijd wat het voornaamste doel is van de auteur of de maker.

• Informeren: De auteur wil jou informatie geven over iets.

• Instrueren: De auteur wil jou uitleggen hoe je iets kunt doen.

• Amuseren: De auteur wil jou vermaken met zijn tekst.

• Activeren: De auteur wil dat jij iets gaat doen (lid worden, iets kopen, ergens naar toe gaan, enz.)

• Overtuigen: De auteur geeft verschillende argumenten voor zijn standpunt over een bepaald onderwerp of er worden verschillende meningen gegeven over een bepaald onderwerp.

Teksten of video’s met meerdere doelen:

• De auteur kan zijn mening ook beargumenteren door een expert aan te halen. Dit is dan vaak in de vorm van een interview waarin de expert het standpunt van de auteur beargumenteert.
  

• Recensie: eerst wordt er informatie gegeven over een product of boek of film, daarna geeft de auteur zijn mening erover (overtuigen).

• Promotie: eerst wordt er informatie gegeven over het product of de dienst en daarna wordt het publiek aangezet tot handelen en is het doel activeren geworden oftewel overhalen.

Let op: Wat de auteur of spreker/maker uiteindelijk bij zijn publiek wil bereiken, is leidend voor het doel.

Klassikaal oefenen

• Docent start de oefeningen op het bord - uit het studieplan

• 3F – tekstdoel en tekstsoort

Wat is het belangrijkste doel?

Antwoorden

Zelfstandig werken

1. Oefenexamens via Facet

• mbo-oefenomgeving.facet.onl

  • Examens oefenen > Nederlandse Taal 3F > examen 2025-2026

  • Noteer je antwoorden!

1. Studiemeter > Starttaal Online > Lezen > opbouwopdrachten

Kies: tekstsoort en tekstdoel

Afronding & vooruitblik les 3

Als je één tip mocht geven aan een klasgenoot voor de volgende lees- of luistertoets, welke tip zou dat zijn?

Les 3:

• Vrij lezen (boek mee!)

• Indeling en functie van een tekst

• Zelfstandig werken (oefenexamens Facet of studiemeter)

Nederlands 3.1 – les 3

Periode 3.1

Lezen & luisteren 3F

Docentinformatie les 3

Je hebt nodig deze les:

• Printen kaartjes Reactiespel (zie Teamskanaal vakgroep)

• Husseltekst printen en knippen > voor ca. 5 groepjes

• Evt rode en groene kaartjes (of je doet staan/zitten – of kant kiezen of …)

Lesplanning

• 15 minuten lezen

• Theorie en oefeningen: de indeling en functies van de tekst

• Zelfstandig werken

• Afronding en vooruitblik

15 minuten lezen

Even opwarmen

Kaartjes “les 3 – reactiespel”

Dit vraagt:

• GOED lezen

• GOED luisteren

• Concentratie

De indeling en functies van de tekst

Wat weet je al? Is de stelling waar of niet waar?

• Met de inleiding wil de auteur je verleiden om de rest van de tekst ook te gaan lezen.

• Als in de inleiding een vraag gesteld wordt, staat het antwoord meestal in het slot.

• Tussenkopjes kunnen bij één of meerdere alinea’s horen.

• De kern bestaat altijd uit één grote alinea.

• In een video kan een nieuw deelonderwerp aangekondigd worden door middel van beeld en geluid.

• Het onderwerp kun je altijd al zien in de titel.

• Een kernzin geeft de hoofdgedachte van een alinea aan.

• Een slot kan meerdere functies hebben.

Tekststructuur

In het CE Nederlands wordt je kennis op het gebied van leesvaardigheid getoetst. Je moet dan weten hoe een tekst is opgebouwd en welke functies de verschillende alinea’s kunnen hebben.

Als je de opbouw herkent, is het gemakkelijker om een tekst te lezen en te begrijpen. Zo kun je bijvoorbeeld sneller de hoofdgedachte vinden. Daarnaast is het voor jezelf gemakkelijker om een tekst doelgericht te lezen als je weet welke kenmerken en functies de verschillende alinea’s kunnen hebben.

De verschillende delen van je tekst zijn dus eigenlijk je bouwstenen om je tekst overzichtelijk en logisch te houden.

De opbouw van een tekst

Elke tekst heeft een vaste opbouw en bestaat uit drie delen:

• De inleiding

• De kern

• Het slot
  

Boven de tekst of bij een video staat een titel. De titel bovenaan een tekst is opvallend gedrukt en valt dus meteen op. De titel geeft aan waar de tekst of de video over zal gaan, maar trekt ook de aandacht van de lezer of de kijker.

Inleiding & functies van de inleiding

Het eerste deel is de inleiding. In de inleiding wordt het onderwerp geïntroduceerd. Je krijgt dus meer informatie over de tekst die je gaat lezen of de video die je gaat kijken. Bij een tekst bestaat de inleiding meestal uit één of twee alinea’s. In een krant of tijdschrift is de inleiding meestal schuin- en vetgedrukt. Zo’n inleiding noemen we de lead. Vaak is dit dan alleen de eerste alinea.

In een video kan de inleiding 30 sec. zijn, maar ook 2 minuten. Dat ligt er een beetje aan hoe lang de video is en op welke manier het onderwerp geïntroduceerd wordt.

In de inleiding kan het onderwerp op verschillende manieren geïntroduceerd worden en daarom kan een inleiding verschillende functies hebben.

Functies van de inleiding

De aanleiding van schrijven of spreken benoemen:
De auteur of spreker vertelt waarom hij over dit onderwerp informatie geeft. Dit kan bijvoorbeeld naar aanleiding van een onderzoek zijn of een recente gebeurtenis.

Een verwachting scheppen / het onderwerp aankondigen:
De auteur of spreker vertelt in de inleiding wat er in de kern aan de orde zal komen. Hij benoemt eventueel kort de deelonderwerpen.

De aandacht van de lezers of kijkers trekken:

• Een anekdote vertellen (kort en grappig, waargebeurd verhaaltje);

• Voorbeelden geven;

• Een herkenbare situatie schetsen;

• Belang voor het publiek aankaarten;

• Interessante feiten benoemen;

• Vragen stellen: de vragen worden in de inleiding geïntroduceerd en pas in de kern of het slot beantwoord. Soms wordt er maar één vraag gesteld.

Opdracht – zoek bij elkaar

De kern

De kern is het middenstuk van een tekst of video en kan uit meerdere alinea’s en/of deelonderwerpen bestaan.

Tekst en video: functie kern
In de kern komen de verschillende deelonderwerpen aan de orde. Deelonderwerpen zijn delen van het onderwerp. Per alinea wordt één deelonderwerp behandeld. Met andere woorden: in de kern wordt het onderwerp uitgewerkt. Dit doe je in een logische volgorde door bijvoorbeeld eerst de voordelen te benoemen en dan de nadelen of eerst iets over vroeger te vertellen, dan over het heden en dan over de toekomst.

Hoofdzaken en bijzaken

In een tekst of video wordt vaak veel informatie gegeven. Niet alle informatie is even belangrijk. Je hebt hoofdzaken en bijzaken.

Hoofdzaken --> de belangrijkste informatie. Deze gebruik je als je een samenvatting wil maken. Het onderwerp, de hoofdgedachte en een conclusie zijn hoofdzaken. Deze vind je in de inleiding en het slot. Let bij teksten ook op kernzinnen. Een kernzin is de belangrijkste zin van een alinea die aangeeft waar de alinea over gaat.

Bijzaken --> minder belangrijke informatie. Deze kun je weglaten als je een samenvatting wil maken. Denk hierbij aan voorbeelden die gegeven worden, verdere toelichting, grapjes die gemaakt worden en sommige meningen en uitspraken.

Tussenkopjes

Tussenkopjes zijn een soort titels, maar van één of een paar samenhangende alinea’s in plaats van een hele tekst. Ze horen bij een deelonderwerp en helpen om de weg te vinden in een tekst. Als boven enkele samenhangende alinea’s een duidelijke tussenkop staat, wordt de tekst toegankelijker en duidelijker voor de lezer.

Tussenkopjes hebben verschillende functies:

• Ze laten de opbouw van de tekst duidelijk zien; de verschillende deelonderwerpen van de tekst worden zo snel duidelijk. 

• Ze helpen om snel informatie te kunnen vinden in de tekst.

• Ze geven het gevoel dat de tekst behapbaar is. Een tekst met tussenkopjes wordt door veel lezers als prettiger en makkelijker ervaren dan een tekst zonder. 

• Ze trekken de aandacht en maken de lezer nieuwsgierig naar wat er precies in de alinea’s staat.
  
  Het verschilt per tekstsoort welke functie het belangrijkste is. Bij een gebruiksaanwijzing of bijsluiter wil je snel informatie kunnen vinden, terwijl in een folder of op een website de aandacht trekken vaak het belangrijkste is.

Het slot

In het slot rond je je verhaal af. Daarom wordt er meestal geen nieuwe informatie gegeven. In het slot staat meestal de hoofdgedachte. Vaak is de hoofdgedachte een samenvatting of een conclusie van de tekst of video.

In een tekst is de laatste alinea het slot, soms hoort de alinea daarvoor er ook nog bij.

• In een video kan het onderwerp (net als in de inleiding) in de laatste 30 sec. of de laatste minuten worden afgerond, afhankelijk van de lengte van de video en op welke manier het onderwerp wordt afgesloten.

• Sommige teksten of video’s hebben geen duidelijk slot. Denk bijvoorbeeld aan een nieuwsbericht. In dat geval wordt er in de laatste alinea of het laatste stukje van de video nieuwe informatie gegeven over het onderwerp.

Functies van het slot

• Een samenvatting geven: De auteur of spreker herhaalt kort de deelonderwerpen die hij besproken heeft in de kern van zijn verhaal.

• Een conclusie trekken: De auteur of spreker geeft een eindoordeel over zijn onderwerp. Dit kan een uitkomst of resultaat zijn, maar ook het beantwoorden van een vraag die in de inleiding is gesteld. In de kern heeft de auteur onderzoek gedaan naar de vraag en het antwoord is dan ook een conclusie van zijn onderzoek.

• Een toekomstverwachting schetsen: De auteur of spreker legt uit wat er volgens hem in de toekomst zal gebeuren.

• Een aanbeveling doen: De auteur of spreker geeft een advies. Hij raadt aan wat jij zou kunnen doen.

• Een oproep doen: De auteur of spreker spoort zijn publiek aan om in actie te komen. Bijvoorbeeld om een reactie te geven, ergens naar toe te gaan, te abonneren enz.

• Terugkomen op een eerder gedane uitspraak: De auteur of spreker benoemt iets wat hij in de inleiding of de kern ook heeft gezegd. Hij kan bijvoorbeeld terugkomen op een anekdote uit de inleiding of op een feit uit de kern.  

Opdracht: HUSSELTEKST

Leg de onderdelen van de tekst op de goede volgorde met je groepje.

Zorg voor een kloppende titel, opbouw, tussenkopjes, enz

Antwoord

Zelfstandig werken

Afronding en vooruitblik les 4

Maak één van de volgende zinnen af:

• "De belangrijkste tip was..."

• "Vandaag ontdekte ik dat..."

• "De volgende keer wil ik..."

• "Vanaf morgen ga ik..."

Nederlands 3.1 – les 4

Periode 3.1

Lezen & luisteren 3F

15 minuten lezen

Lesplanning

• 15 minuten lezen

• Theorie en oefeningen: tekstverbanden en signaalwoorden, tekststructuur

• Zelfstandig werken:

• Afronding en vooruitblik

Tekstverbanden en signaalwoorden

INSTRUCTIE - Recept

1. Fruit dit mengsel daarna aan in de pan.

2. Marineer vervolgens de kip met de olie en de marinademix.

3. Snijd eerst de ui en knoflook fijn.

4. Braad als laatste het vlees.

• Wat is er mis met de volgorde?

INSTRUCTIE - Recept

1. Snijd eerst de ui en knoflook fijn.

2. Fruit dit mengsel daarna aan in de pan.

3. Marineer vervolgens de kip met de olie en de marinademix.

4. Braad als laatste het vlees.

• Elke tekst heeft een bepaalde structuur/volgorde. Deze structuur wordt onder andere aangegeven met signaalwoorden.

• Er bestaan verbanden binnen een zin, maar ook tussen de verschillende alinea`s.

INSTRUCTIE - Recept

1. Snijd eerst de ui en knoflook fijn.

2. Fruit dit mengsel daarna aan in de pan.

3. Marineer vervolgens de kip met de olie en de marinademix.

4. Braad als laatste het vlees.

Signaalwoorden

Verband: opsommend verband

Voorbeelden

Oorzaak-gevolg: Doordat, waardoor, als gevolg van, dus, zodat, want, daarom, omdat

Doel-middel:

Om ... te, daarvoor, zodat, door

Verbanden en signaalwoorden

Oefening: Noteer de signaalwoorden en het tekstverband

1. Het is hier heel mooi, maar heel duur.

2. Ik heb een fles water en ook een parasol bij me.

3. Wij gaan de kerk bekijken, omdat het in de zon snikheet is..

4. Je moet het daarvoor wel goed kunnen onthouden.

5. Meestal gaat het goed, mits het niet te hard waait.

6. Vaak kan ik goed meekomen, maar in die hitte vind ik het zwaar.

Kies bij tekstverband uit: voorwaarde, doel/middel, oorzaak/gevolg, tegenstelling (2x), opsomming

1. Signaalwoord…….….. Tekstverband:………

2. Signaalwoord…….….. Tekstverband:………

3. Signaalwoord…….….. Tekstverband:………

4. Signaalwoord………... Tekstverband:………

5. Signaalwoord…….….. Tekstverband:………

6. Signaalwoord…….….. Tekstverband:………

Oefening: Noteer de signaalwoorden en het tekstverband

1. Het is hier heel mooi, maar heel duur.

2. Ik heb een fles water en ook een parasol bij me.

3. Wij gaan de kerk bekijken, omdat het in de zon snikheet is..

4. Je moet het daarvoor wel goed kunnen onthouden.

5. Meestal gaat het goed, mits het niet te hard waait.

6. Vaak kan ik goed meekomen, maar in die hitte vind ik het zwaar.

1. Tegenstelling

2. Opsomming

3. Oorzaak-gevolg

4. Doel-middel

5. Voorwaarde

6. Tegenstelling

Tekststructuur

Veel teksten zijn opgebouwd volgens een vaste structuur.

Vaste structuur: inleiding, kern, slot.

Als je de tekststructuur herkent, begrijp je de tekst beter als je hem nauwkeurig gaat lezen.

Vaak krijg je in de inleiding van een tekst aanwijzingen voor de tekststructuur

Zelfstandig werken

Afonding & vooruitblik op les 5

Evaluatie:

🟢 Dit heb ik vandaag geleerd...

🟡 Dit vind ik nog lastig...

🔵 Hier wil ik de volgende les meer over weten...

Nederlands 3.1 – les 5

Periode 3.1

Lezen & luisteren 3F

15 minuten lezen

Lesplanning

• 15 minuten lezen

• Theorie en oefeningen: hoofdgedachte en onderwerp

• Zelfstandig werken:

• Afronding en vooruitblik

Hoofdgedachte & onderwerp

Het kunnen bepalen van het onderwerp en de hoofdgedachte van een tekst helpt je om snel tot de kern van de tekst te komen: een handige vaardigheid tijdens je Centraal Examen Lezen & Luisteren

Doelen:

Na deze les:

• kun je het onderwerp van een tekst bepalen

• Kun je de hoofdgedachte van een tekst bepalen

Kijk naar onderstaande titel. Waar denk je dat de tekst over zal gaan?

JOCHEM MYJER VOOR HET LEVEN ONTSLAGEN

Lees de tekst (tekst 1 - Jochem Meijer)

En geef per uitspraak aan of dit klopt voor deze tekst

Antwoorden (tekst 1 - Jochem Meijer)

En geef per uitspraak aan of dit klopt voor deze tekst

tekstgeraamte

Wanneer je goed kijkt naar het tekstgeraamte kun je:

• benoemen wat het onderwerp van de tekst is

• benoemen welke deelonderwerpen aan bod komen

• in één zin de hoofdgedachte van de tekst omschrijven

• bepalen of je een tekst interessant vindt

• beoordelen of een tekst betrouwbaar is

• benoemen om welke tekstsoort het gaat

• benoemen wat het doel van de auteur is

• examenvragen beantwoorden zonder de hele tekst te hoeven lezen

• gebruikmaken van alle onderdelen van het tekstgeraamte om structuur aan een samenvatting te geven

Het onderwerp van een tekst

Het onderwerp van een tekst kunnen bepalen is om verschillende redenen belangrijk. Je kunt hierdoor snel bekijken of je een artikel interessant vindt, maar er zijn ook altijd een aantal examen- of toetsvragen die over het onderwerp van de tekst gaan. 

Hoe kun je het onderwerp bepalen? --> Gebruik de strategie oriënterend lezen. 

Oriënterend lezen
Je wil snel bepalen of een tekst bruikbaar of interessant is voor jou of je wil het onderwerp bepalen. Je leest de tekst ‘scannend’ en kijkt naar het tekstgeraamte. Je leest de titel, de inleiding, de tussenkopjes, de laatste alinea en de bron. Verder kijk je naar afbeeldingen, tabellen en grafieken en naar de auteur. Let tot slot op woorden die vaak terugkomen.

Noteer het onderwerp zo kort mogelijk in één of een paar woorden.

Let op: bekijk het volledige tekstgeraamte, want de titel hoeft niet altijd te zeggen waar de tekst over gaat. Ditzelfde geldt voor een afbeelding. 

Sterker nog, tegenwoordig wordt er veelal gebruikgemaakt van misleidende titels, zodat er veel geklikt wordt op het artikel of filmpje. Dit noem je ‘clickbait’. Een voorbeeld hiervan is de tekst van'Jochem Myjer voor het leven ontslagen'. 

Hoofdgedachte

In het examen wordt ook vaak gevraagd naar de hoofdgedachte. De hoofdgedachte vertelt in één zin waar de tekst of het fragment over gaat en geeft iets meer informatie dan alleen het onderwerp. Gebruik hiervoor de strategie intensief lezen en luisteren.

Intensief lezen en luisteren
Je wil echt begrijpen wat er in de tekst staat of wat er verteld wordt. Lees de tekst helemaal of bekijk het fragment helemaal. Bedenk wat verschillende alinea’s of stukjes met elkaar te maken hebben en zoek verbanden. Probeer een beeld te krijgen van de structuur van het verhaal. 
Gebruik intensief lezen om de hoofdgedachte te bepalen van een tekst. 
Gebruik intensief luisteren om het onderwerp en de hoofdgedachte van een fragment te bepalen.

Hoe kun je de hoofdgedachte opschrijven?

Bepaal eerst het onderwerp. Beschrijf in één zin waar de tekst of het fragment over gaat en gebruik het onderwerp in deze zin. Vaak geeft de hoofdgedachte meer informatie over het onderwerp en soms wordt deze letterlijk genoemd in de inleiding of het slot.

Voorbeeld verschil
onderwerp <>hoofdgedachte

Over bijvoorbeeld het onderwerp “frisdrank” kunnen een tandarts en een café-eigenaar allebei een tekst schrijven. Ze hebben echter verschillende belangen, dus de hoofdgedachte zal waarschijnlijk anders zijn

Onderwerp: frisdrank

Hoofdgedachte: frisdrank is slecht voor je tanden

Onderwerp: frisdrank

Hoofdgedachte: frisdrank is lekker en verfrissend

Opdracht: tekst 2 – Jongeren en werk

• Lees tekst 2

• Maak de vragen 1 t/m 19 in duo’s

Luisteren

Scan de QR code op je werkblad + beantwoord de vragen 1 t/m 9

Antwoorden bespreken & uitwisselen

Afronding

Nederlands 3.1 – les 6

Periode 3.1

Lezen & luisteren 3F

Lesplanning

• Theorie: Argumentatie & drogredenen

• Werken aan keuzenopdrachten: Facet, TOA, Beroepsgerichte tekst

Herinnering:

Je hebt op 29 september een uitnodiging ontvangen om je in te schrijven voor het CE 3F.

Gedaan?

Argumenten en drogredenen

• Een standpunt is.. wat je vindt..

• Een argument is waarom.. je dit vindt..

• Drogreden?

Feit

* Een feit is iets wat waar of niet waar is. Je kunt niet van mening verschillen over een feit, want het is zoals het er staat.

• Een feit is altijd controleerbaar en bewijsbaar; je kunt dus op zoek gaan naar de bron.

Een feit kun je herkennen aan:

• het benoemen van een onderzoeksrapport

• het aanhalen van een autoriteit (RIVM, Rijksoverheid)

• een uitspraak van een expert/deskundige op dat gebied (let erop dat dit ook een mening kan zijn)

Mening/standpunt

Een mening of standpunt geeft aan wat iemand ergens persoonlijk van vindt. Iemand anders kan hier heel anders over denken.

• Een mening staat niet vast, dus je kunt van mening veranderen.

Een mening/standpunt kun je herkennen aan:

ik vind… volgens mij… voor mij is dit… ik zie… ik geloof… ik denk… ik ben in de

overtuiging dat…

Argument

Een argument is een verdediging, reden of uitleg bij jouw mening of standpunt.

• Meerdere argumenten bij elkaar noem je een argumentatie of onderbouwing.

Een argument kun je meestal herkennen aan de volgende woorden:

• want, omdat, daarom, namelijk, immers, aangezien, dus, hierdoor, daardoor, doordat, zodat, waardoor, door, maar, ten eerste, vervolgens, tot slot.

• Een argument kan ook zonder signaalwoord geformuleerd worden.

Soorten argumenten

Verschillende argumenten bij elkaar noem je een redenering/onderbouwing.

De onderbouwing van een standpunt zegt iets over de kwaliteit van een tekst of

verhaal. Wanneer er feiten gebruikt worden in de onderbouwing en deze

onderbouwing gericht is op maatschappelijk belang, dan is je standpunt een stuk

overtuigender dan wanneer er argumenten op basis van ervaring en gevoel zijn

gebruikt.

We maken onderscheid tussen:

Objectieve (feitelijk) en subjectieve (persoonlijke voorkeur) argumenten.

Subjectieve en objectieve argumenten

• Objectief:
  Dorien eet geen vis, omdat ze dan uitslag krijgt.
  Maastricht viert in 2004 haar 800-jarig bestaan, want de stad kreeg in 1204 stadsrechten.
  

• Subjectief:
  Het nieuwste boek van Geert Mak is fantastisch, want hij weet zo`n levensechte sfeer te scheppen.
  Die brug kunnen ze afbreken, want hij past niet in het oude stadsgezicht.

Voorbeeld

Standpunt: Ik vind dat mensen die roken meer premie moeten betalen aan de zorgverzekeraar dan mensen die niet roken.

Argument: Want zij hebben namelijk een grotere kans op ziektes zoals kanker en hart- en vaatziekten en zullen dus meer zorgkosten maken. De “gezonde burger”

hoeft hier niet aan mee te betalen.

Tegenargument: Je zou kunnen zeggen dat die “gezonde burger” ook alcoholverslaafd kan zijn of ongezond eet en te weinig beweegt. Hij heeft, naast iemand die rookt, ook een ongezonde leefstijl waardoor de kans op zorgkosten toeneemt.

Weerlegging: Maar, rokers dragen bij aan milieuvervuiling door de uitstoot van rook, iets wat bij een alcoholverslaving en overgewicht niet gebeurt. Rokers bevuilen de lucht wat de gezondheid van andere mensen ook weer aantast. Om die reden moeten rokers meer premie betalen.

Standpunt of argument?

Loop naar de juiste kant

 standpunt argument 

Aangezien ik de vorige keer zonder te leren ook een voldoende heb gehaald, verwacht ik dat het nu ook zo gaat lukken.

Standpunt of argument?

Lachgas veroorzaakt namelijk overlast en voor gevaarlijke situaties op straat en

kan schadelijk zijn voor je gezondheid.

Standpunt of argument?

Je kunt beter een Samsung-telefoon kopen dan een Iphone.

Standpunt of argument?

Aangifte doen voor inkomstenbelasting zou op de middelbare school in het onderwijsprogramma opgenomen moeten worden.

Standpunt of argument?

Daarom hebben we 75% van de klanten naar hun ervaring gevraagd.

Standpunt of argument?

Drogredenen

Drogredeneringen (1)

Persoonlijke aanval

• Je geeft een argument waarbij je je niet richt op de inhoud van een standpunt, maar op de persoon

  • Jij weet helemaal niks over gezond en gevarieerd eten, je bent zelf veel te zwaar

Beroep op traditie

• Je geeft een argument dat gebaseerd is op het idee dat iets zo moet blijven, omdat het altijd zo geweest is.

  • Al meer dan 2000 jaar geloven mensen in God. Dan moet Hij wel bestaan.

Cirkelredenering

• Bij een cirkelredenering gebruik je je standpunt als argument. Je herhaalt je standpunt in andere woorden.

  • Ik vind Mieke niet aardig, omdat ik haar niet mag.

  • Ik vind vrijheid van meningsuiting erg belangrijk, omdat ik vind dat iedereen moet kunnen zeggen wat hij of zij denkt

Drogredeneringen (2)

Ontduiken van bewijslast

• Deze formule drukt een zogenaamde zekerheid uit.

  • Het spreekt voor zich dat...

  • Het valt toch niet te ontkennen dat..

Onjuiste oorzaak-gevolg relatie

• Je legt een verband tussen oorzaak en gevolg, terwijl dit er niet is. Je trekt een verkeerde conclusie.

  • Sinds er meer kikkers in de vijver zitten is het water schoner. Dat moet dus wel aan de kikkers liggen.

Generalisatie

• Doen voorkomen dat een voorbeeld genoeg is om er algemene waarheid aan te verbinden

  • Van roken eerder doodgaan is onzin, mijn opa heeft vanaf zijn zestiende gerookt en is 83 geworden.

Drogredeneringen (3)

Deskundigheidsargument

• Deskundigen opvoeren om hun standpunt meer gewicht te geven. (zonder dat dit controleerbaar is)

  • Iedereen die zich maar een beetje daarin verdiept heeft weet toch dat..

  • Ik hoorde laatst een hoogleraar zeggen dat..

Oefening drogredenen

1. Wat weet een dronkenlap zoals jij van politiek.

2. Dit geneesmiddel werd al gebruikt in het oude Egypte/China/India, dus het moet wel goed zijn

3. Veel ouderen die op een e-bike rijden hebben een ongeval gehad, dus is het rijden met een e-bike gevaarlijk.

4. Van mij mag je aannemen dat...

5. Ik vind Nederlands niet nuttig, omdat ik er helemaal niks aan heb.

6. WAO`ers vinden het prima om niet te werken, mijn buurman is er een en is als de dood dat hij weer goedgekeurd wordt.

Kies uit: Beroep op traditie/ cirkelredenering/ deskundigheidsargument/ generalisatie/

persoonlijke aanval/ onjuiste oorzaak-gevolgrelatie

Oefening drogredenen

1. Wat weet een dronkenlap zoals jij van politiek.

• Persoonlijke aanval

1. Dit geneesmiddel werd al gebruikt in het oude Egypte/China/India, dus het moet wel goed zijn

• Beroep op traditie

1. Veel ouderen die op een e-bike rijden hebben een ongeval gehad, dus is het rijden met een e-bike gevaarlijk.

• Onjuiste oorzaak-gevolg relatie.

1. Van mij mag je aannemen dat...

• Deskundigheidsargument

1. Ik vind Nederlands niet nuttig, omdat ik er helemaal niks aan heb.

• Cirkelredenering

1. WAO`ers vinden het prima om niet te werken, mijn buurman is er een en is als de dood dat hij weer goedgekeurd wordt.

• Generalisatie

Beroep op traditie/ cirkelredenering/ deskundigheidsargument/ generalisatie/

persoonlijke aanval/ onjuiste oorzaak-gevolgrelatie

Zelfstandig werken > maak een keuze

A: oefenexamen

B: Studiemeter > opbouwopdrachten > lezen

• Standpunt en argumentatie herkennen 

• Argumentatie beoordelen 

• Drogredenen 

C: in duo aan de slag met de geprinte tekst en opdrachten

“Het Koningshuis”

Nederlands 3.1 – les 7

Periode 3.1

Lezen & luisteren 3F

Lesplanning

• 15 minuten lezen

• Theorie en oefeningen: aantekeningen maken bij geluidsfragmenten

• Zelfstandig werken:

• Afronding en vooruitblik

Aantekeningen maken bij luisterfragmenten

• Pen en papier!

• Denk in structuren!

• Denk in tijd!

Maak aantekeningen bij dit geluidsfragment

Gebruik tijdsindicatie!

Áltijd een ***geluid: tinnitus uitgelegd - YouTube

Samenvatting

• Onderwerp?

• Hoofdgedachte?

• Tekstsoort?

• Kort?

• Tijden genoteerd?

• Verbanden gelegd?

• Argumenten genoteerd?

Inleiding

Wat is tinnitus

Uitleg gehoor en gehoorschade

Oorzaken gehoorschade

Regelgeving en geluid

Tinnitus uitgelegd

Voorbeelden schade door tinnitus

Geen gehoorschade, toch tinnitus

Voorbeeld gevolg tinnitus

(Ronald)

Oplossingen

Conclusie

Aandacht

Stress

2.00

2.40

3.10

4.18

5.07

6.11

0.00

7.37

0.00

Voorbeeld

Zelfstandig werken

• A: oefenexamen Facet

• B: Starttaal 3F – Luisteren - opbouwopdrachten 

Luisteren > Meters Maken > Opdrachten 1 t/m 10 

Afronding & vooruitblik

Les 8: maken van een oefenexamen + oefenen met nieuwe vraagsoorten

Nederlands 3.1 – les 8

Periode 3.1

Lezen & luisteren 3F

Lesplanning

* Klassikaal: oefenen van nieuwe vraagsoorten (examen 2026/2027)

Facet

* Zelfstandig: maken en bespreken van een oefenexamen

Nieuwe vraagsoorten

Vraag 1

Vraag 2

Vraag 3

Vraag 4

Vraag 5

Kijk-luisterfragment

Facet

Vraag 6

Vraag 7

Antwoorden

Oefenexamen via Facet

• Ga naar de website: mbo-oefenomgeving.facet.onl

• Ga naar > Examens oefenen

• Kies: Nederlandse taal 3F

• Kies het volgende examen: MBO Nederlands 3F 2024-2025

• Examens kiezen

> Schrijf de antwoorden op! Opnieuw opstarten = opnieuw beginnen

Maak vandaag:

Lezen:

• Meedelen in de wind

• Toestelverzekering

Kijk-luisteren:

• Innovatieve woningbouw

Oefenexamen via Facet

• Ga naar de website: mbo-oefenomgeving.facet.onl

• Ga naar > Examens oefenen

• Kies: Nederlandse taal 3F

• Kies het volgende examen: MBO Nederlands 3F 2025 - 2026 voorbeeldexamen_oefen

• Examens kiezen

> Schrijf de antwoorden op! Opnieuw opstarten = opnieuw beginnen

Maak vandaag:

Lezen: