16.5 lichaamsvreemde eiwitten, afstoten of niet (VIEM)

16.5 lichaamsvreemde eiwitten, afstoten of niet

1 / 28
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

In deze les zitten 28 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

16.5 lichaamsvreemde eiwitten, afstoten of niet

deze les

herhalen leerdoelen 8, 9 en 10 (16.4)

uitleg leerdoelen 11, 12, 13, 14, en 15 (16.5)


leerdoelen

11. Je beschrijft de verschillen tussen bloedgroepen van het ABO-systeem en legt de gevolgen uit voor bloedtransfusies.

12. Je legt uit wat de resusfactor is.

13. Je legt uit wat de oorzaak is van afstoting bij transplantaties.

14. Je legt uit wat auto-immuunzziekten zijn.

15. Je beschrijft hoe immunotherapie bij kanker werkt. 


wat moet je uiteindelijk kunnen?

  • je kunt de definitie van de volgende begrippen uitleggen: ABO-systeem, multipele allelen, co-dominant, bloedgroep, anti-A en anti-B, bloedtransfusie, resusfactor, antigeen D, Rh+ en Rh-, HLA systeem, transplantatie, donor, acceptor, afstoting, auot-immuunziekten

  • je kunt de de leerdoelen aan een ander uitleggen

  • je kunt de (examen)vragen over dit onderwerp goed (bijna foutloos) maken

  • je weet welke binas-tabellen bij het onderwerp horen en informatie uit deze tabellen halen en gebruiken

Leerdoel 8. Ik kan de cellulaire en de humorale respons bij immuniteit beschrijven, ik herken de verschillende vormen van immuniteit en leg de rol van vaccinatie uit.

A

ja

B

bijna

C

nee

D


Humoraal of cellulair? Je lichaam bevat B-geheugencellen.

A

humorale afweer

B

cellulaire afweer

C


D


Leerdoel 9. Ik kan de werking van antibiotica en wat resistentie is uitleggen.

A

ja

B

bijna

C

nee

D


Leerdoel 7.

Leerdoel 9. In Georgië zijn potjes bacteriofagen te koop in de apotheek. Mensen gebruiken dit middel tegen bacteriële infecties die zij hebben opgelopen. De volgende stelling hierover is: Er bestaat een kans dat dit medicijn in Nederland niet werkt omdat hier andere bacteriestammen te vinden zijn dan in Georgië.

A

juist

B

onjuist

C


D


Leerdoel 10. Ik kan het verloop van een allergische reactie uitleggen.

A

ja

B

bijna

C

nee

D


Leerdoel 10. Een bacterie kan door mutaties in het DNA immuun worden tegen bepaalde soorten antibiotica.

A

juist

B

onjuist

C


D


Leerdoel 11

Je beschrijft de verschillen tussen bloedgroepen van het ABO-systeem en legt de gevolgen uit voor bloedtransfusies.


--> pak je binas bij de uitleg, maak aantekeningen en notities

Bloedgroepen

Veel soorten bloedgroepen, enkele daarvan wekken een sterke immuunreactie op:

ABO-systeem en resusfactor. 


Erfelijk bepaalt of jij het type A-antigeen, het type B-antigeen, beiden of geen antigenen op de buitenkant van jouw rode bloedcellen hebt. 

Multipele allelen: allel A, allel B, 0-allel (nul-allel). Zowel alle A als B? Die zijn co-dominant.



Bekijk de vorm van de anti-A en anti-B (antistoffen). Contact van deze antistoffen met bloedcellen met de betreffende antigenen veroorzaakt klontering. Licht dit toe.


Waarom heeft iemand met bloedgroep A al vanaf de geboorte anti-B in het bloed, zonder ooit met ander bloed in aanraking te zijn geweest?

Bloedtransfusie

Wat is het gevaar van een bloedtransfusie met onbekend bloed? 

Leerdoel 12

Je legt uit wat de resusfactor is.


--> pak je binas bij de uitleg, maak aantekeningen en notities

Resusfactor of antigeen D

85% in NL heeft het resusantigeen (Rh+), 15% is dus Rh- (resus negatief).


Bij deze bloedgroep heb je niet automatisch antistoffen, pas na contact met Rh+ bloed. 


Probleem bij Rh- vrouwen die zwanger zijn van Rh+ kind, en dan met name bij een volgende zwangerschap van een Rh+ kindje. 

Leerdoel 13

Je legt de oorzaak uit van afstoting bij transplantaties.


--> pak je binas bij de uitleg, maak aantekeningen en notities

meer dan 200 genen voor

MHC eiwit (dus grote variatie)

Leerdoel 14

Je legt uit wat auto-immuunziekten zijn.


--> pak je binas bij de uitleg, maak aantekeningen en notities

Normaal gesproken sterven tijdens de rijping de T en B cellen die reageren op lichaamseigen antigenen af. Bij een auto-immuunziekte is dit niet goed gegaan (er zijn dus T of B cellen voor de test geslaagd die reageren op eigen MHC-I eiwit.

Leerdoel 15

Je beschrijft hoe immunotherapie bij kanker werkt.


--> pak je binas bij de uitleg, maak aantekeningen en notities

Aan de slag


  • Maak een begrippenlijst en leer de begrippen (R)

  • Maken en nakijken opdrachten bij leerdoel 11 en 12 (T1, T2, I)

  • Eventueel: Oefenen en uitlegvideo's op biologiepagina.nl