H10 energie

• Natuur en techniek
• MBO
• Studiejaar 3

H10 energie

planning

soorten energie

energieomzettingen

energiebronnen

energie en faseovergangen

warmtetransport

isolatie

check in

Wet van behoud van energie

• Energie blijft altijd bestaan (energie gaat nooit verloren)
• Energie kan wel worden omgezet

Welke soorten energie zijn er?

Energie soorten

soorten energie

warmte

elektrische energie

magnetische energie

bewegingsenergie

geluidsenergie

stralingsenergie

kernenergie (=energie uit atoomkernen)

potentiële energie of zwaarte-energie 

Warmte = energiesoort

Eenheid energie = Joules = J

Je kan een soort energie omzetten naar een andere soort energie = energie-omzetten

Je verliest geen energie (energie gaat nooit verloren)

Vaak wordt er een energie schema gebruikt. 

 Energie omzetten

Energie omzetter = ze nemen een soort energie op en geven daarbij een of meer andere soorten energie voor terug.

Je kunt energie omzettingen weergeven in een energie-stroomdiagram.

Energie-stroom diagram

Links soort energie die apparaat opneemt, 

rechts soort energie die apparaat afstaat

Bij elke energieomzetting komt altijd warmte vrij!

Energie

Soorten energie

Energiebronnen

Energie

Fossiele brandstoffen

Zonne-energie

Windenergie

Waterkracht

Fossiele brandstoffen.

Energiebronnen,
Fossiele brandstoffen:

• Aardolie
• Aardgas
• Steenkool

Uitstoot CO2

Energie opwekken

Met stoom laat men een turbine ronddraaien (5). Dit kan door kern- splitsing, verbranding van gas of steenkool oid

Wind, zon en water

Zon, wind en water raken niet op en leveren dus hernieuwbare energie.
De energie is zuinig en goed voor het milieu (duurzaam) vandaar dat je dit duurzame energie noemt. 

Nadelen: weersafhankelijk, nog steeds grondstoffen en energie nodig om deze te maken

Uitleg adhv plaatje hoe groene energie wordt opgewekt

de zonne-energie

     energie die opgewekt wordt door de zon, bijvoorbeeld door zonnepanelen

Zonnepanelen vangen de zonne-energie op. Deze zonne-energie wordt omgezet naar stroom.

De windmolen als energie omzetter

De windmolen is een energieomzetter dus we kunnen een energiestroomdiagram maken.

De energie die er in gaat is de bewegingsenergie van de wind. Deze energievorm wordt omgezet in elektrische energie en warmte.

Wind-molen

bewegingsenergie

elektrische energie

Warmte

.

stuwdam

Waterkracht

Hydro

energie opgewekt in stuwdammen

    - water drijft een turbine aan

Grote dammen in Brazilië, India en China

Nadelen:

    - watertekorten stroomafwaarts leiden tot binnendringen

      van zeewater

    - stuwmeren kunnen dichtslibben

waterkracht

Werking stuwdam

• Water zakt van hoog
  naar laag via turbine;
• Turbine gaat draaien
  en drijft generator aan;
• Generator wekt tijdens
  het draaien elektriciteit op.

Windmolen

1. Bladen van molen
2. Turbine
3. Generator
4. Transformator 

Kerncentrale

• Uranium wordt gespleten in een reactorvat door het te beschieten met neutronen.
• Door de kettingreactie komt veel warmte vrij.
• Water wordt verwarmd tot stoom.
• De stoom drijft een turbine aan.
• De turbine laat een generator     draaien die elektriciteit maakt.

Energietransitie

Overschakelen van fossiele brandstoffen naar groene of hernieuwbare energie zoals zonne-energie, windenergie, waterkracht, geothermische energie en biomassa. 

groene energie

• zonne-energie
• windenergie
• biomassa
• hydro-electriciteit
• geothermische energie

Energietransitie

Omschakelen van fossiele energie naar duurzame energie

Energie

Fossiele brandstoffen Aardgas

                                               Aardolie

                                               Steenkool

Duurzame energie        Zonne energie

                                               Windenergie

                                               Biobrandstoffen

Hoe noemen we het als ijs naar vloeibaar water gaat?

Smelten  

Dit noemen we een fase-overgang: water gaat van de ene (vaste) fase naar de andere (vloeibare) fase.

Fase-overgang: als stoffen van de ene naar de andere fase gaat.

• Smelten: een vaste stof wordt een vloeistof.
• Verdampen: een vloeistof wordt een gas.
• Condenseren: een gas wordt een vloeistof.
• Bevriezen: een vloeistof wordt een vaste stof.
• Rijpen: een gas wordt een vaste stof.
• Vervluchtigen (sublimeren): een vaste stof wordt een gas.

Fase-overgangen

Warmtetransport

Warmtetransport

Isolatie

Isolatie is het het tegenhouden van warmtetransport

Isolatie

Isolatie van glas.

Isolatie van de muur met purschuim.

Isolatie van muur met steenwol.

Isolatie kan warmte binnen houden.

Of warmte buiten houden. 

Isoleren is tegengaan van   warmtetransport

Warmtetransport en isolatie

aanpassingen

Links zie je een ijsbeer. Een ijsbeer is goed aangepast aan zijn omgeving.

Hoe denk je dat de ijsbeer is aangepast aan zijn omgeving?

Aanpassingen bij ijsberen

https://schooltv.nl/video/de-ijsbeer-een-gevolg-van-de-evolutie/#q=ijsbeer

Isolatie

Vet isoleert (Meer vet is meer isolatie)

Vacht (holle haren/ stilstaande lucht)

exit ticket

Smelten

Stollen

Condenseren

Vervluchtigen

Rijpen

Verdampen

Gasvormig

Vloeibaar

Vast