Maatschappijleer
5.3 Scheiding van machten
Maatschappijleer
5.3 Scheiding van machten
Deze slide heeft geen instructies
Planning
Herhalen 5.1 en 5.2
Uitleg 5.3
Aan de slag
Journaal kijken 10.32
Klascode voor LessonUp = hdkac
De klascode voor Thema's Online = 691144
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
• Je kunt uitleggen wat de trias politica is en welk doel deze heeft.
• Je kunt de verschillende machten benoemen en toelichten.
• Je kunt uitleggen wat het legaliteitsbeginsel is en welk doel
dit heeft.
Deze slide heeft geen instructies
Wat bespreken we in 5.3?
• Trias politica
• Wetgevende macht
• Uitvoerende macht
• Rechterlijke macht
• Trias politica in autoritaire staten
• Legaliteitsbeginsel
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De Trias Politica
Om te voorkomen dat de overheid haar macht kan misbruiken, is de macht in drie onderdelen opgedeeld:
• wetten aannemen = wetgevende macht
• wetten uitvoeren = uitvoerende macht
• beoordelen of iedereen zich aan de wet houdt = rechterlijke macht
We noemen dit de Trias Politica
Deze slide heeft geen instructies
De wetgevende macht
De wetgevende macht neemt de wetten aan waaraan burgers en de overheid zich moeten houden.
> De wetgevende macht is in handen het parlement.
Zowel Tweede Kamerleden als ministers mogen wetsvoorstellen indienen, maar het parlement (Eerste en Tweede Kamer) neemt een wet aan of wijst een wet af.
Deze slide heeft geen instructies
De uitvoerende macht
De uitvoerende macht zorgt ervoor dat eenmaal aangenomen wetten worden uitgevoerd.
In ons land is de uitvoerende macht in handen van de regering.
Ministers zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van een aangenomen wet.
Zij geven ambtenaren de opdrachtwat zij moeten doen.
Deze slide heeft geen instructies
De rechtelijke macht
De rechterlijke macht beoordeelt of de overheid en burgers zich aan de wet houden.
Een belangrijk kenmerk is dat rechters onafhankelijk en onpartijdig zijn. Ministers kunnen rechters niet ontslaan. Ministers kunnen een rechter ook niet dwingen om een bepaalde straf op te leggen.
Rechters beoordelen alleen of de wet door een verdachte is overtreden.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
5.3 Scheiding van machten
Lezen: Blz 78 t/m 79
Maken: 1 t/m 14 (blz 120 t/m 123)
Klaar?
Kijken: Video over 5.3 of oefen de QUIZLET RECHTSSTAAT EN CRIMINALITEIT
Klascode voor LessonUp = hdkac
De klascode voor Thema's Online = 691144
m
s
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Maatschappijleer
5.3 Scheiding van machten
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
• Je kunt uitleggen wat de trias politica is en welk doel deze heeft.
• Je kunt de verschillende machten benoemen en toelichten.
• Je kunt uitleggen wat het legaliteitsbeginsel is en welk doel
dit heeft.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een rechtsstaat?
Een staat waarin de overheid de absolute macht heeft
Een staat waarin de burgers zich aan wetten moeten houden
Een staat waarin de burgers en de overheid zich aan de wetten moeten houden
Een staat waarin de koning de absolute macht heeft
Deze slide heeft geen instructies
Democratie
Dictatuur
Persvrijheid
Schijnverkiezingen
Oppositie verboden
Grondrechten
Censuur
Verkiezingen
Volksvertegenwoordiging
Sleep de begrippen naar 'democratie' of 'dictatuur'.
Wat is een voorbeeld van een grondrecht?
Het recht op vrijheid van meningsuiting.
Het recht op persvrijheid.
Het recht om naar school te gaan.
Alle antwoorden zijn goed.
Deze slide heeft geen instructies
Grondrechten kunnen botsen, bij welke grondrechten komt dat vooral voor?
Vrijheid van meningsuiting, recht op gelijke behandeling en persvrijheid
Recht op gelijke behandeling, persvrijheid en vrijheid van godsdienst
Vrijheid van meningsuiting, persvrijheid en vrijheid van godsdienst
Vrijheid van meningsuiting, recht op gelijke behandeling en vrijheid van godsdienst
Deze slide heeft geen instructies
Wat bespreken we in 5.3?
• Trias politica
• Wetgevende macht
• Uitvoerende macht
• Rechterlijke macht
• Trias politica in autoritaire staten
• Legaliteitsbeginsel
Deze slide heeft geen instructies
En in autoritaire staten?
In autoritaire staten bestaat de trias politica niet of zijn de machten niet helemaal gescheiden. Bijvoorbeeld: rechters worden alleen benoemd als ze beloven de regering te steunen.
En meestal heeft de partij van de machthebbers een grote meerderheid in het parlement. Wetten die de regering indient, worden meestal zonder veel discussie aangenomen.
Deze slide heeft geen instructies
Het legaliteitsbeginsel
Bij de trias politica hoort het legaliteitsbeginsel: iedere handeling van de overheid moet gebaseerd zijn op een wet.
De uitvoerende macht mag pas een wet invoeren als de wetgevende macht deze goed gekeurd heeft.
En de rechterlijke macht kan iemand pas veroordelen als in een wet staat dat iets niet mag.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Beheers je de leerdoelen?
• Kun je uitleggen wat de trias politica is en welk doel deze heeft?
• Kun je de verschillende machten benoemen en toelichten?
• Kun je uitleggen wat het legaliteitsbeginsel is en welk doel
dit heeft?
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
5.3 Scheiding van machten
Lezen: Blz 78 t/m 79
Maken: 1 t/m 14 (blz 120 t/m 123)
Klaar?
Oefen de begrippen met QUIZLET RECHTSSTAAT EN CRIMINALITEIT
Klascode voor LessonUp = hdkac
De klascode voor Thema's Online = 691144
m
s
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies