thema 2 Ecologie
thema 2 Ecologie
Wat betekent ecologie?
De ecologie bestudeert zowel de wisselwerking tussen organismen onderling, binnen populaties en levensgemeenschappen (de biotische milieufactoren ), als de relaties van deze biologische eenheden met hun niet-biologische omgeving (de abiotische milieufactoren ).
Ecologie = het bestuderen van alle relaties
tussen organismen en hun milieu.
Organismen =
één enkel levend wezen.
Biotische factoren = invloeden afkomstig van de levende natuur.
Abiotische factoren = invloeden afkomstig van de levenloze natuur.
Levenloze natuur = natuur die nog nooit geleefd heeft.
Invloeden uit het milieu
Biotische factoren:
Roodborstje eet insecten, maar kan ook gegeten worden door roofvogels.
Abiotische factoren:
Het leven van een roodborstje wordt beïnvloed door temperatuur, wind, regen, enz.
Begrippen
Individu: een enkel organisme
populatie: een groep individuen van dezelfde soort in een bepaald gebied, die zich onderling voortplanten
Levensgemeenschap: alle populaties in een bepaald leefgebied
Biotoop: alle abiotische factoren samen
Ecosysteem: de biotoop en levensgemeenschap samen
voedselketen/web
Wat is het verschil tussen een voedselweb en een voedsel keten?
Een voedselweb zijn
meerdere voedsel-
ketens die met el-
kaar samenhangen.
Voedselrelaties zichtbaar maken in een ecosysteem
voedselketen
<------
voedselweb
------>
voedselweb: alle voedselrelaties in een ecosysteem
voedselketen: slechts 1 keten uit het voedsel web
Noem de verschillende ordes in een voedsel web.
verschillende lagen
Producenten: Zijn alle organismen die van anorganische stoffen organische stoffen kunnen maken. meestal onderaan de keten en waar het web begint.
Consumenten: dieren die leven van organische stoffen die andere organisme hebben gemaakt.
Reducenten: Dat zijn de organisme die organische stoffen uit dode planten en dieren afbreken tot anorganische stoffen.
Basisstof 2 Piramiden
Piramide van aantallen:
Heeft een niet altijd een echte piramide vorm
Piramide van biomassa:
Heeft een echte piramide vorm
Piramide van biomassa
piramide van biomassa
Piramide van aantallen
Piramide van aantallen
Kringloop
Stikstofkringloop
Koolstofkringloop
Aanpassingen
Alle organismen hebben aanpassingen aan hun omgeving en leefwijze.
Je kunt denken aan ademhaling, beweging, voeding, verdediging en voortplanting.
Bijvoorbeeld: Vissen zijn aangepast aan water (kieuwen)
Vogels om te vliegen (vleugels)
aanpassingen bij vogels
bij vogels kijken we naar 2 onderdelen die aangepast zijn aan leefomgeving en levensstijl:
snavel
poten
de poten van vogels
de poot van een vogel is aangepast op waar je de vogel vind. zo hebben vogels die veel zwemmen zwemvliezen.
de snavels
een snavel voor zaden/nootjes
een snavel voor insecten
een snavel voor vlees
een snavel voor bodemdieren
een snavel voor waterbeestjes
zoals je ziet is er veel aangepast aan de snavel
deze poten zijn van een?
steltloper
loopvogel
roofvogel
watervogel
Voortbewegen
zoolgangers
teengangers
topgangers (hoefgangers)
Dit zijn aanpassing op de ondergrond.
Zoolganger
Loopt op zijn hele voetzool
(van hielbeen tot en met de teenkootjes).
Voordeel: hij verdeelt zijn gewicht over een groot oppervlak en zakt niet snel diep weg in een zachte ondergrond zoals bijv. sneeuw.
Nadeel: een zoolganger is minder snel
Teenganger
Loopt op zijn tenen (alleen op de teenkootjes)
Voordeel: hij kan zachtjes sluipen
hij kan snel sprinten
Nadeel: bij lange afstanden is hij minder snel
Topganger (hoefganger)
Loopt op het puntje van zijn tenen
(alleen op het laatste teenkootje/hoef)
Voordeel: hij heeft enorm lange poten/benen
en kan daardoor heel hard lopen
Nadeel: bij drassige ondergrond zakt hij makkelijk de bodem in
Waterdieren
leven in het water
hebben vinnen om te sturen, lichaamsvorm
zijn gestroomlijnd: kop, lijf & staart lopen in elkaar over daardoor glijden ze snel door het water
Verdediging bij dieren
Tegen vijanden:
stekels of gifstekels
schutkleur -> onzichtbaar
schild
Tegen de omgeving:
vacht tegen kou
Aanpassing bij planten
Verdediging bij planten
Stekels
Brandharen
Maken van gifstof
Genoeg water?
Aanpassingen tegen uitdroging
kleine dikke / grote dunne bladeren
veel / weinig wortels
Grote bladeren veel fotosynthese
Veel water
Weinig water
Korenwolf
De Europese hamster of korenwolf is een familielid van de goudhamster, die veel als huisdier wordt gehouden. De korenwolf is ongeveer 20 cm lang. Hij komt nog voor op graanakkers in Zuid-Limburg. Het dier is een planteneter die vooral veel tarwe (koren) eet, vandaar zijn naam. In het schema is een aantal factoren weergegeven die van invloed zijn op een korenwolf.
Welke factoren in het schema zijn biotisch?
Schrijf één voedselketen met drie schakels uit het schema op.
In een ecosysteem met hamsters komen de volgende groepen organismen voor: consumenten, producenten en reducenten. Tot welke van deze groepen behoort een vos?
consumenten
producenten
reducenten
Heeft een korenwolf knipkiezen, knobbelkiezen of plooikiezen?
knipkiezen
knobbelkiezen
plooikiezen