Diabetes Mellitus
Diabetes Mellitus
Deze slide heeft geen instructies
Hierover wil ik het vandaag in de les graag hebben.......
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de favoriete brandstof voor het lichaam en waarom?
Vet, omdat die het snelst verbrandt.
Vet, omdat die het minste afvalstoffen oplevert.
Glucose, omdat die het minste afvalstoffen oplevert.
Eiwit, omdat die het snelst verbrandt.
Deze slide heeft geen instructies
Welk hormoon hebben vrijwel alle weefsels en organen nodig om glucose te kunnen verbranden?
Glucagon
Adrenaline
Renine
Insuline
Deze slide heeft geen instructies
Hoe komt het lichaam aan glucose?
Door afbraak van vetten tijdens de spijsvertering.
Door afbraak van koolhydraten tijdens de spijsvertering.
Door de afbraak van vetten, koolhydraten én eiwitten tijdens de spijsvertering.
Door de afbraak van vitaminen en mineralen tijdens de spijsvertering.
Deze slide heeft geen instructies
Invloed van kleine en grote koolhydraten op de bloedglucose.
Sleep het soort koolhydraat naar de juiste grafiek.
Deze slide heeft geen instructies
Voedingsmiddelen met veel grote koolhydraten
Deze slide heeft geen instructies
Glucosestofwisseling
Bij de vertering worden koolhydraten afgebroken tot glucose (en dextrose).
Kleine koolhydraten hebben weinig vertering nodig en worden snel opgenomen.
Grote koolhydraten hebben veel vertering nodig en worden langzaam opgenomen.
Glucose is de belangrijkste brandstof voor de cellen. Cellen halen de glucose uit het bloed.
Glucose kan alleen in de cellen opgenomen worden met behulp van insuline (dit geldt voor bijna alle cellen, o.a. de hersenen hebben geen insuline nodig).
Niet alle lichaamscellen hebben insuline nodig om glucose op te nemen, cellen in je hersenen, het netvlies in je oog, je nieren, bijnieren en zenuwvezels kunnen dit zelfstandig.
Glucosestofwisseling
Indien er geen glucose is om te verbranden kunnen de cellen vetzuren en desnoods eiwitten verbranden (de hersenen kunnen dit niet).
Bij vet- en eiwitverbranding ontstaan (schadelijke) afvalstoffen. De verbranding verloopt ook trager.
Daarnaast is eiwit in het lichaam nodig als bouwstof; je eet dus je eigen lichaam op.
Glucose kan alleen in de cellen opgenomen worden met behulp van insuline (dit geldt voor bijna alle cellen).
Deze slide heeft geen instructies
Is het belangrijk hoeveel glucose er in het bloed zit?
Nee, dat maakt eigenlijk niet zo veel uit.
Ja, vooral te weinig glucose in het bloed is gevaarlijk.
Ja, vooral te veel glucose in het bloed is gevaarlijk.
Ja, zowel te veel als te weinig glucose in het bloed is gevaarlijk.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Sleep de gele blokken naar het juiste grote (paarse of blauwe) blok.
Bloedglucose stijgt
Bloedglucose daalt
Insuline
Glucagon
Adrenaline
Cortisol
Glucose wordt in de cellen verbrand
Glucose wordt in de lever en spieren opgeslagen
Glycogeen aanmaak
Glycogeen afbraak
Koolhydraten worden verteerd en opgenomen.
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf voor jezelf op
wat er
wordt aangewezen bij de nummers 1 t/m 7
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Waardoor ontstaat Diabetes Mellitus?
Te weinig productie van insuline
Te weinig productie van glucose
Te veel productie van insuline
Te veel productie van glucose
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer iemand niet behandeld wordt voor DM, zal zijn bloedsuiker....
....(vrijwel) altijd te laag zijn.
...(vrijwel) altijd te hoog zijn.
...sterk schommelen tussen te laag en te hoog
Deze slide heeft geen instructies
Wat wordt er bedoeld met de termen hypoglykemie en hyperglykemie?
Deze slide heeft geen instructies
Vormen van DM
Twee belangrijke vormen van DM zijn: type I en type II
Verouderde/ onjuiste benamingen voor DM I: ‘jeugdsuiker’ of ‘insuline-afhankelijke DM’.
Verouderde/ onjuiste benamingen voor DM II: ‘ouderdomssuiker’ of ‘insuline-onafhankelijke DM’.
Welke van de twee vormen komt het vaakst voor?
Deze slide heeft geen instructies
DM I
Ontstaat meestal op oudere leeftijd, vaak in combinatie met overgewicht.
Oorzaak: Verminderde, trage functie van de alvleesklier in combinatie met insulineresistentie (ongevoeligheid van de cellen voor insuline). Er is vaak sprake van een erfelijke aanleg.
DM II komt veel vaker voor dan DM I (>90% van de diabeten)
DM II
Ontstaat meestal op jonge leeftijd.
Oorzaak: Een auto-immuunreactie vernietigt de cellen in de alvleesklier die insuline aanmaken. Mogelijk wordt dit proces uitgelokt door een infectie.
DM I komt veel minder vaak voor dan DM II (<10% van de diabeten)
Deze slide heeft geen instructies
Diabetes type 2
Deze slide heeft geen instructies
Klachten die kunnen wijzen op DM
De meest voorkomende klachten zijn:
Veel plassen;
Droge mond;
Veel drinken;
Wazig zien;
Vermagering;
Moeheid;
Soms huiduitslag, jeuk en slecht genezende wondjes.
Diagnostiek
Aantonen diabetes: anamnese en lichamelijk onderzoek
Bij DM I snel ontstaan van duidelijke klachten, bij DM II veel geleidelijker en minder duidelijk.
De meest voorkomende klachten zijn: Veel plassen; Droge mond; Veel drinken; Wazig zien; Vermagering; Moeheid; Soms huiduitslag, jeuk en slecht genezende wondjes.
Lichamelijk onderzoek is vooral gericht op mogelijke complicaties en/ of uitsluiten van andere oorzaken klachten.
Deze slide heeft geen instructies
Diagnostiek
Aantonen van DM; aanvullend onderzoek
- Glucose bepaling in bloed (en urine)
- Bloedglucose nuchter: 6,1 – 7,0 mmol/l is een twijfelgeval
- Bloedglucose nuchter: > 7,0 mmol/l is bewijzend
- Bloedglucose niet nuchter: >8,6 mmol/l is reden voor nuchtere meting en/ of glucose tolerantie test.
Glucose tolerantie test: 2 uur na het drinken van een glucose oplossing moet het bloedglucose lager zijn dan 7,8 mmol/l
Deze slide heeft geen instructies
Diagnostiek
Monitoren van DM
Actuele bloedglucose
- Glucose bepaling in capillair bloed (vingerprik)
Glucosewaarden afgelopen periode
- HbA1c (= geglyceerd hemoglobine). Geeft een indruk van de gemiddelde bloedglucosespiegel van de afgelopen 6 – 8 weken.
HbA1c: Normaal: < 53 mmol/mol
Wat is op de korte termijn gevaarlijker, een hypoglykemie of een hyperglykemie?
Hypo(glykemie)
Hyper(glykemie)
Deze slide heeft geen instructies
Welke structuren raken met name aangetast bij veelvuldige en/of langdurige hyperglykemieën
Lever en Milt
Spieren en Botten
Maag en Darmen
Bloedvaten en Zenuwen
Deze slide heeft geen instructies
Complicaties/ aandoeningen door DM
Deze slide heeft geen instructies
Complicaties DM
Door perioden van hyperglycemie ontstaat bij diabeten op den duur:
Vaatschade
- Arterieel (slagaders)
- Capillair (haarvaatjes)
Zenuwschade
- Autonoom zenuwstelsel
- Perifere zenuwen
Meer informatie: https://www.diep.info/complicaties
Deze slide heeft geen instructies
Complicaties DM
Deze slide heeft geen instructies
Stelling: DM type I wordt altijd behandeld met insuline
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Stelling: DM type II wordt altijd behandeld met insuline
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Behandeling DM II
Stap 1 - Afvallen bij overgewicht - Aanpassing voeding (m.n. beperkt gebruik kleine koolhydraten, veel vezels, beperkt verzadigd vet) &n
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken hypoglycemie
Te veel insuline spuiten of stapeling van bepaalde orale antidiabetica.
Te weinig eten; mn te weinig koolhydraten
Verhoogd glucoseverbruik (sporten, stress)
Invloed van andere stoffen, bijv. alcohol
Symptomen hypoglycemie
Te veel insuline spuiten of stapeling van bepaalde orale antidiabetica.
Te weinig eten; mn te weinig koolhydraten
Verhoogd glucoseverbruik (sporten, stress)
Invloed van andere stoffen, bijv. alcohol
Stelling: een hyperglycemie geeft meestal minder duidelijke klachten dan een hypoglycemie.
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat doe je bij een hypoglycemie?
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken hyperglycemie
Het eten van (te veel) snelle koolhydraten
Te weinig medicatie gebruiken
Koorts
Stress/ Spanning
Minder bewegen
Wat is een diabetische voet?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
VRAGEN of OPMERKINGEN ???
Deze slide heeft geen instructies
OPDRACHT
Wat voor type diabetes mellitus heeft deze mevrouw waarschijnlijk?
Zij heeft een relatief tekort aan insuline. Leg uit wat dit betekent.
Beschrijf welke organen een rol spelen bij de glucosestofwisseling in je lichaam. Gebruik daarbij de volgende termen: glucose, insuline, glucagon, glycogeen, spierweefsel en koolhydraten.
Wat is de grootste risicofactor voor het ontstaan van dit type diabetes?
Wat zijn de klachten van mevrouw Hendriks geweest waaraan de huisarts kon afleiden dat mevrouw diabetes heeft?
Mevrouw Hendriks vraagt of ze nu ook geen suiker meer mag. De dokter had daar niet zoveel over gezegd, wel moet ze een keer een afspraak maken met een diëtiste. Kan ze tot die tijd beter suikervrije producten kopen?
Mevrouw Hendriks is bij de huisarts geweest. Zij krijgt nu voor het eerst tabletjes tegen suikerziekte. Ze is een stevige mevrouw van 72 jaar, ze rookt (sigaret).
Deze slide heeft geen instructies