Doelen stellen met SMART
Doelen stellen met SMART
Open herkenbaar: veel leerlingen hebben wel een wens of plan, maar nog geen duidelijk doel. De les gaat van vaag voornemen naar een simpel en haalbaar persoonlijk doel.
Lesdoel
Ik kan een concreet en haalbaar persoonlijk doel formuleren en dit omzetten in een eenvoudige SMART-doelstelling, met aandacht voor wat ik wil bereiken, waarom dat belangrijk is, en welke kleine stappen daarbij passen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk doel wil jij ooit halen?
Gebruik dit als activering. Verwachte woorden of korte zinnen: diploma, Nederlands leren, fitter worden, op tijd komen, huiswerk maken. Vraag eventueel door: is dit nog vaag of al duidelijk?
Wat is een doel?
Een doel is iets dat je wilt bereiken
Het gaat om de toekomst
Je kiest bewust waar je naartoe wilt
Een doel helpt je om richting te hebben
Houd het eenvoudig op A1-niveau: een doel is niet zomaar een wens, maar iets waar je naartoe werkt.
Waarom doelen stellen?
Je weet beter wat je wilt doen
Je kunt makkelijker kiezen
Je ziet sneller of het lukt
Kleine stappen maken beginnen eenvoudiger
Een doel kan motivatie geven
Deze slide heeft geen instructies
Van wens naar doel
Een wens is vaak algemeen. Een doel is duidelijker. Bij een doel weet je beter wat je wilt bereiken en vaak ook wanneer of hoe je dat wilt doen.
Leg het verschil rustig uit: 'Ik wil beter Nederlands' is een wens of vaag voornemen. 'Ik wil elke week 10 nieuwe woorden leren' is al veel duidelijker.
Vaag of concreet?
Concreet doel
Vaag voornemen
Ik ga beter mijn best doen
Ik wil fitter zijn
Ik wil netter werken
Ik maak mijn huiswerk 4 dagen per week
Ik wandel 3 keer per week 20 minuten
Ik controleer elke opdracht 1 keer
Benadruk dat een concreet doel duidelijk gedrag noemt. Leerlingen hoeven nog niet perfect SMART te formuleren; eerst het verschil zien tussen vaag en concreet.
Wat is een concreet doel?
Ik wil fitter zijn
Ik ga beter mijn best doen
Ik wil netter werken
Ik wandel 3 keer per week
De juiste optie noemt duidelijk gedrag en is meetbaar. De andere opties zijn vaag voornemens uit de eerdere slides.
Vul de woorden in
Een doel is iets dat je wilt bereiken. Een wens is vaak algemener. Een concreet doel zegt beter wat je wilt doen en soms ook wanneer.
Controleert de basis uit het eerste blok: doel, wens en duidelijk zeggen wat je wilt doen.
Wat is SMART?
SMART helpt om een doel duidelijk te maken
Je kijkt naar 5 onderdelen
Zo wordt een doel beter haalbaar
Deze slide heeft geen instructies
SMART in eenvoudige taal
S en M
Specifiek - Je zegt precies wat je wilt doen
Meetbaar - Je kunt zien of tellen of het lukt
A, R en T
Acceptabel - Het doel past bij jou en is oké voor jou
Realistisch - Het doel kan echt lukken
Tijdgebonden - Je spreekt een tijd af
Gebruik geen moeilijke uitleg. 'Acceptabel' mag hier uitgelegd worden als: het doel is voor jou passend en je wilt er zelf aan werken.
Specifiek en meetbaar
Specifiek: wat ga je precies doen?
Meetbaar: hoe zie je dat het gelukt is?
Voorbeeld: niet alleen 'meer lezen'
Maar: 'ik lees 10 minuten per dag'
Deze slide heeft geen instructies
Acceptabel en realistisch
Acceptabel: het doel is belangrijk voor jou
Realistisch: het doel moet kunnen lukken
Een te groot doel werkt vaak niet goed
Kleine stappen geven meer kans op succes
Koppel dit aan motivatie: als een doel niet bij de leerling past, is volhouden moeilijk. Als het te moeilijk is, haken leerlingen sneller af.
Tijdgebonden
Je spreekt af wanneer je begint of klaar wilt zijn
Een tijd helpt om te plannen
Voorbeeld: 'deze week' of 'voor vrijdag'
Houd voorbeelden klein en dichtbij. A1-leerlingen begrijpen korte tijdsaanduidingen zoals vandaag, deze week, voor vrijdag vaak beter dan abstracte lange termijnen.
Doelen uit het dagelijks leven
Ik wil gezonder leven
Ik wil mijn kamer opruimen
Ik drink deze week elke dag 2 glazen water op school
Ik ruim woensdag 15 minuten mijn kamer op
SMART-er
Vaag
Deze slide heeft geen instructies
Doelen op school
SMART-er
Vaag
Ik wil beter leren
Ik wil beter opletten in de les
Ik leer maandag en donderdag 15 minuten woordjes
Ik leg in elke les mijn telefoon in mijn tas
Gebruik voorbeelden die dichtbij de schooldag liggen. Zo zien leerlingen sneller dat doelen stellen praktisch is.
Wat betekent meetbaar?
Het past bij jou
Je kunt het tellen
Je kiest een datum
Het is niet te moeilijk
Meetbaar gaat over zien of tellen of het lukt. De andere opties horen bij acceptabel, tijdgebonden en realistisch.
Maak SMART compleet
Een SMART-doel is specifiek en meetbaar. Het doel past bij jou, dus het is acceptabel. Je spreekt ook een tijd af. Dan is het tijdgebonden.
Gebruik de woorden uit de uitlegslides 7 t/m 10. Laat leerlingen hardop meedenken als steun nodig is.
Welk doel is realistisch?
Ik leer 100 woorden vandaag
Ik lees 10 minuten per dag
Ik ben morgen perfect
Ik ruim alles nu op
De juiste optie is klein en haalbaar. De andere opties zijn te groot of niet realistisch voor direct succes.
Een eigen doel kiezen
Kies iets dat voor jou belangrijk is
Kies iets kleins en haalbaars
Denk aan school, thuis of vrije tijd
Een goed doel is duidelijk en simpel
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is dit doel belangrijk?
Een reden helpt om vol te houden
Je begrijpt beter waarom je dit wilt
Voorbeelden van redenen:
- ik wil rust in mijn hoofd
- ik wil betere cijfers
- ik wil iets nieuws leren
Laat zien dat een doel sterker wordt als de leerling weet waarom het belangrijk is. Dat sluit direct aan op het leerdoel.
Kleine stappen helpen
Groot doel → kleine stap 1 → kleine stap 2
Kleine stappen maken starten makkelijker
Je ziet sneller vooruitgang
Je doel voelt minder moeilijk
Voorbeeld voor de docent: groot doel 'mijn huiswerk op tijd maken' kan kleine stappen hebben zoals agenda bekijken, spullen klaarleggen, 15 minuten starten.
Een doel in duidelijke zinnen
Ik wil ...
Dit is belangrijk voor mij, omdat ...
Mijn eerste kleine stap is ...
Ik doe dit voor ...
Deze zinsstarters ondersteunen A1-leerlingen bij het formuleren van een eigen doel zonder taalbelasting te groot te maken.
Van idee naar SMART-doel
Voorbeeld:
Ik wil mijn Nederlands verbeteren.
SMART-doel:
Ik leer deze week op maandag, woensdag en vrijdag 10 nieuwe Nederlandse woorden.
Bespreek kort waarom dit SMART-er is: duidelijk wat, telbaar, haalbaar en met tijd.
Samenvatting
Een doel geeft richting
Een concreet doel is duidelijker dan een vaag voornemen
SMART helpt om doelen helder te maken
Kleine stappen helpen om te beginnen en vol te houden
Deze slide heeft geen instructies
Lees en vul in
Een eigen doel kies je omdat het voor jou belangrijk is. Een reden helpt om vol te houden. Met een kleine stap wordt beginnen makkelijker.
Deze invuloefening sluit aan bij slides 13 t/m 16 over eigen doelen, reden en kleine stappen.
Noem jouw doel en 1 kleine stap.
Bespreek of het antwoord drie delen heeft: wat de leerling wil bereiken, waarom dit belangrijk is, en een eerste kleine stap. Er zijn geen vaste goede antwoorden.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Exit ticket voor reflectie. Laat leerlingen in simpele woorden zeggen wat ze meenemen uit de les. Geen vaste goede antwoorden.
Wat hielp jou vandaag het meest?
Exit ticket voor metacognitie. Mogelijke antwoorden: voorbeeldzinnen, SMART-woorden, voorbeelden uit school of dagelijks leven, kleine stappen.
Begrippen
doel - iets dat je wilt bereiken
vaag voornemen - een plan dat nog niet duidelijk is
concreet doel - een doel dat duidelijk zegt wat je gaat doen
SMART - manier om een doel duidelijk en haalbaar te maken
specifiek - precies zeggen wat je wilt doen
meetbaar - kunnen zien of tellen of het lukt
tijdgebonden - met een duidelijke tijd of datum
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
acceptabel - een doel dat bij jou past en dat je wilt doen
realistisch - een doel dat echt haalbaar is
haalbaar - iets dat kan lukken
motivatie - zin of reden om ergens aan te werken
kleine stap - een eerste eenvoudige actie richting je doel
reden - waarom iets belangrijk voor je is
Deze slide heeft geen instructies