Zelfbeeld en imago
Zelfbeeld en imago
Open met het herkenbare verschil tussen hoe iemand online overkomt en hoe iemand zichzelf vanbinnen ervaart. Deze lesfase scherpt dat onderscheid aan vanuit godsdienst: wat zegt een mensbeeld hierover?
Lesdoel
Ik kan het verschil uitleggen tussen zelfbeeld en imago en dit verbinden met het rooms-katholieke mensbeeld.
Deze slide heeft geen instructies
Welk imago straalt een influencer online uit?
Gebruik deze woordwolk bij het geprojecteerde profiel van een influencer. Laat leerlingen vooral woorden noemen die de buitenkant of uitstraling beschrijven, zodat later het contrast met zelfbeeld duidelijk wordt.
De buitenkant die je toont
Imago is het beeld dat anderen van jou krijgen.
zichtbaar aan kleding, stijl en gedrag
sterk aanwezig op sociale media
vaak bewust opgebouwd of bijgewerkt
zegt niet automatisch wie iemand echt is
Gebruik hier het voorbeeld van een influencerprofiel als kapstok. Benadruk dat imago niet per se onecht is, maar wel geselecteerd en gestuurd.
De binnenkant van een mens
Zelfbeeld is hoe je jezelf vanbinnen ziet.
wat je denkt over je karakter
hoe je naar je sterke en zwakke kanten kijkt
wat je voelt, hoopt en belangrijk vindt
vaak minder zichtbaar voor anderen
Maak duidelijk dat zelfbeeld niet alleen over uiterlijk gaat, maar vooral over innerlijke beleving en waardering van jezelf.
Zelfbeeld is niet hetzelfde als imago
Een mens kan vanbuiten zelfzeker, succesvol of populair lijken,
maar zich vanbinnen onzeker, zoekend of kwetsbaar voelen.
Imago gaat over indruk.
Zelfbeeld gaat over innerlijke ervaring.
Dit is de kernslide van het contrast tussen 'schijn' en 'zijn'. Laat leerlingen voelen dat beide tegelijk kunnen bestaan zonder elkaar volledig te dekken.
Waarom sociale media dit verschil versterken
online laat je meestal geselecteerde momenten zien
likes en reacties kunnen belangrijk gaan voelen
vergelijking met anderen beïnvloedt je zelfbeeld
de buitenkant krijgt soms meer aandacht dan de binnenkant
Verbind met de leefwereld van leerlingen: sociale media vergroten de druk om een aantrekkelijk imago te tonen.
Wat hoort het best bij zelfbeeld?
innerlijke ervaring
online reputatie
zichtbare stijl
eerste indruk
Toetst het kernonderscheid: zelfbeeld gaat over hoe je jezelf vanbinnen ziet, niet over hoe anderen je zien.
Vul de kernbegrippen aan
Een imago is het beeld dat anderen van jou krijgen. Een zelfbeeld is hoe je jezelf vanbinnen ziet. Op sociale media krijgt de buitenkant soms meer aandacht dan de binnenkant.
De woorden komen rechtstreeks uit de eerste lesfase: imago/buitenkant tegenover zelfbeeld/binnenkant.
Hoe kunnen sociale media imago en zelfbeeld uit elkaar trekken?
Bespreek dat sociale media selectie, vergelijking, likes en druk om indruk te maken kunnen versterken. Goede antwoorden verwijzen naar de spanning tussen wat zichtbaar is en wat iemand echt ervaart.
Meer dan wat zichtbaar is
In de rooms-katholieke traditie is een mens meer dan zijn uiterlijk, prestaties of online profiel.
Je waarde hangt niet af van je imago. Een mens heeft een innerlijke waardigheid die niet eerst verdiend moet worden.
Leg het begrip waardigheid eenvoudig uit: waarde die je hebt omdat je mens bent, niet omdat je indruk maakt.
Uniek en gekend
Het rooms-katholieke mensbeeld zegt dat elke mens:
uniek is
een binnenkant heeft die ertoe doet
gekend mag zijn zoals hij echt is
niet herleid mag worden tot uiterlijk of reputatie
Gebruik hier de formulering uit de input: je bent meer dan je online imago; je bent uniek en gekend aan je binnenkant.
Wat dit betekent voor hoe je kijkt
Je mensbeeld bepaalt hoe je naar anderen en naar jezelf kijkt.
Als je vooral naar imago kijkt, zie je de buitenkant.
Als je ook het zelfbeeld ernstig neemt, erken je dat een mens dieper is dan wat zichtbaar wordt.
Hier maak je de onderwijslink expliciet: het onderscheid tussen zelfbeeld en imago is niet alleen psychologisch, maar ook levensbeschouwelijk.
Wat zegt het rooms-katholieke mensbeeld over een mens?
Hij is zijn prestaties
Hij is uniek en waardevol
Hij is vooral zijn reputatie
Hij is wat zichtbaar is
De juiste keuze vat slides 6 en 7 samen: de mens is meer dan uiterlijk, profiel of prestaties.
Maak de redenering volledig
Je mensbeeld bepaalt hoe je naar anderen kijkt. In de rooms-katholieke traditie heeft elke mens waardigheid. Daarom mag iemand niet herleid worden tot imago of uiterlijk.
Controleert of leerlingen de link begrijpen tussen mensbeeld, waardigheid en de kritiek op reductie tot buitenkant.
Hoe verandert dit mensbeeld je kijk op iemand online?
Verwachte elementen: kijken voorbij de buitenkant, rekening houden met gevoelens/kwetsbaarheid, waardigheid erkennen, niemand herleiden tot reputatie of profiel.
Wat neem jij mee uit deze les?
Laat leerlingen één inzicht formuleren in hun eigen woorden. Mogelijke thema's: verschil tussen zelfbeeld en imago, waardigheid, sociale media versterken de buitenkant.
Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Metacognitieve reflectie op wat begrip ondersteunde: voorbeeld van influencer, contrast binnenkant-buitenkant, woordwolk, klassengesprek, begrippen.
Begrippenlijst
zelfbeeld - hoe iemand zichzelf vanbinnen ziet en beoordeelt
imago - het beeld dat anderen van iemand krijgen
mensbeeld - de manier waarop je naar de mens en zijn waarde kijkt
waardigheid - de eigen waarde die ieder mens heeft
binnenkant - gevoelens, gedachten, verlangens en karakter van een mens
buitenkant - wat zichtbaar is in uiterlijk, gedrag en presentatie
rooms-katholieke traditie - christelijke traditie waarin de mens wordt gezien als uniek en waardevol
Deze slide heeft geen instructies
De identiteitscollage
Open de les als een verdiepende lesfase binnen identiteit en levensbeschouwing: leerlingen maken zichtbaar dat identiteit uit meerdere lagen bestaat en verbonden is met mensbeeld, wereldbeeld en godsbeeld.
Lesdoel
Ik kan in een identiteitscollage laten zien hoe mijn identiteit uit meerdere lagen bestaat en hoe groepen of een (geloofs)gemeenschap mijn mensbeeld, wereldbeeld en godsbeeld beïnvloeden.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen volgens jou bij identiteit?
Gebruik de antwoorden als startpunt: laat leerlingen benoemen dat identiteit uit meerdere lagen kan bestaan, zoals imago, groepen, zelfbeeld, overtuigingen en relaties.
Identiteit heeft meerdere lagen
Je identiteit is niet maar één ding
Verschillende rollen bestaan tegelijk
Wat anderen zien, is niet alles
Ook overtuigingen en relaties vormen wie je bent
Leg uit dat deze les niet draait om een vast etiket, maar om het zichtbaar maken van verschillende kanten van identiteit binnen godsdienst/levensbeschouwing.
Het identiteits-drieluik
De collage bestaat uit drie lagen:
Buitenwereld: imago en groepsidentiteit
Zelf en de ander: mensbeeld en zelfbeeld
Grotere geheel en het hogere: wereldbeeld en godsbeeld
Samen laten deze lagen zien hoe identiteit opgebouwd is.
Benadruk dat de drie delen samenhangen: hoe iemand gezien wil worden, hoe iemand zichzelf begrijpt, en hoe iemand zich verhoudt tot wereld en het hogere.
Analoog starten
Werk in duo's op A3-formaat
Gebruik tijdschriften en kranten
Knip beelden, woorden en quotes uit
Kies materiaal dat echt iets zegt over identiteit
De analoge fase maakt keuzes concreet en tastbaar. Laat leerlingen niet alleen op 'mooie plaatjes' kiezen, maar op betekenis.
Laag 1: buitenwereld
In dit deel gaat het om wat zichtbaar is voor anderen.
Hoe presenteer ik mij?
Bij welke groepen hoor ik?
Welke stijl, symbolen of labels passen daarbij?
Welke verwachtingen van buitenaf spelen mee?
Verbind groepsidentiteit aan concrete contexten zoals gezin, vriendengroep, sportclub, school of online groepen.
Laag 2: zelf en de ander
Hier gaat het om hoe je naar jezelf en mensen kijkt.
Wat vind ik belangrijk in een mens?
Hoe zie ik mezelf?
Hoe wil ik omgaan met anderen?
Welke woorden of beelden passen bij mijn mensbeeld?
Maak duidelijk dat mensbeeld niet alleen over 'ik' gaat, maar ook over hoe je waarde, kwetsbaarheid en verantwoordelijkheid bij mensen ziet.
Laag 3: wereld en het hogere
Deze laag gaat over grotere vragen.
Hoe kijk ik naar de wereld?
Wat geeft richting of betekenis?
Is er voor mij iets hogers of heiligs?
Welke beelden passen bij mijn wereldbeeld en godsbeeld?
In godsdienst mag 'het hogere' breed worden opgevat: religieus, spiritueel, zoekend of juist afwezig. Houd ruimte voor verschillende posities.
Welke laag gaat vooral over imago en groepsidentiteit?
Zelf en de ander
Buitenwereld
Wereldbeeld
Godsbeeld
Controleert of leerlingen de eerste laag van het drieluik juist koppelen aan wat zichtbaar is voor anderen.
Vul de kernbegrippen aan
Het identiteits-drieluik laat zien dat identiteit uit meerdere bestaat. In de laag buitenwereld gaat het over imago en groepsidentiteit. In de laag zelf en de ander kijk je naar jezelf en naar wat belangrijk is in een mens. De derde laag gaat over wereldbeeld en godsbeeld.
De juiste invulling volgt direct uit de opbouw van slides 2 t/m 7: lagen, buitenwereld, zelf en de ander, wereldbeeld en godsbeeld.
Waarom laat imago maar één deel van identiteit zien?
Bespreek dat goede antwoorden verwijzen naar zichtbare kenmerken of groepssymbolen, maar ook naar de beperking daarvan: imago toont niet alles van iemands identiteit.
Van collage naar digitaal
Voeg drie hashtags toe
De hashtags geven extra uitleg bij de collage
De digitale stap helpt leerlingen hun keuzes kort te verwoorden en maakt delen binnen de klas mogelijk zonder de collage zelf vol tekst te zetten.
Hashtags met betekenis
De drie hashtags laten zien hoe een groep of gemeenschap invloed heeft op identiteit.
Denk aan invloed van:
gezin
sportclub
vriendengroep
kerkgemeenschap
andere (geloofs)gemeenschappen
Het gaat niet om losse trefwoorden, maar om betekenisvolle labels die een verband leggen tussen identiteit en verbondenheid met een groep.
Identiteit en verbondenheid
Lid zijn van een groep kan invloed hebben op:
wat je belangrijk vindt
hoe je naar mensen kijkt
hoe je je gedraagt
hoe je de wereld begrijpt
hoe je denkt over God of het hogere
Hier landt het doel van de les: identiteit is meervoudig en wordt mede gevormd door relaties, gemeenschappen en levensbeschouwelijke kaders.
Waarom voeg je drie hashtags toe aan de digitale collage?
Om kleuren te ordenen
Om betekenis toe te lichten
Om plaatjes te vervangen
Om groter te uploaden
Toetst of leerlingen begrijpen dat hashtags niet decoratief zijn, maar uitleg geven over invloed van groepen of gemeenschappen.
Maak de digitale stap compleet
Na het analoge deel maak je een van het A3-drieluik. Die upload je op Padlet of het schoolplatform. Daarna voeg je drie hashtags toe. Daarmee laat je zien hoe een groep of gemeenschap je identiteit beïnvloedt.
Alle ingevulde woorden komen rechtstreeks uit de uitleg over de digitale afwerking en de koppeling aan verbondenheid.
Welke groep beïnvloedt identiteit volgens jou het sterkst?
Gezin
Vriendengroep
Sportclub
Geloofsgemeenschap
Online groep
Deze slide heeft geen instructies
Wat is één inzicht dat jij uit deze les meeneemt?
Reflectievraag zonder goed of fout. Laat leerlingen één inzicht benoemen, bijvoorbeeld over meervoudige identiteit, groepsinvloed of de drie lagen van het drieluik.
Welk deel van de les hielp jou het meest begrijpen?
Gebruik de antwoorden om zicht te krijgen op wat leerlingen hielp: voorbeelden, de drie lagen, duo-overleg, knippen/plakken of hashtags.
Wat vond jij het lastigst aan deze opdracht?
Metacognitieve afsluiting. Mogelijke antwoorden: mensbeeld en zelfbeeld uit elkaar houden, een passende hashtag kiezen, of woorden vinden voor godsbeeld/wereldbeeld.
Begrippenlijst
identiteit - wie je bent en hoe jij jezelf en anderen jou zien
imago - het beeld dat de buitenwereld van jou heeft
groepsidentiteit - het deel van je identiteit dat verbonden is met een groep waarbij je hoort
zelfbeeld - hoe je naar jezelf kijkt
mensbeeld - ideeën over wat de mens is en wat belangrijk is in een mens
wereldbeeld - hoe je kijkt naar de wereld en wat daarin betekenis heeft
godsbeeld - hoe je denkt over God, het hogere of het heilige
Deze slide heeft geen instructies
Het Filosofisch Café
Deze slide heeft geen instructies
EXIT TICKET
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het verschil tussen zelfbeeld en imago?
Je imago bepaalt wie je bent.
Imago is hoe anderen je zien.
Ze betekenen exact hetzelfde.
Zelfbeeld is hoe je jezelf ziet.
Deze slide heeft geen instructies
Wat houdt een 'meervoudige identiteit' in?
Je mag maar één rol aannemen.
Identiteit bestaat uit verschillende rollen.
Je lijdt aan een persoonlijkheidsstoornis.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de rol van een gemeenschap?
Het helpt bij het vormen van identiteit.
Gemeenschappen hebben geen invloed.
Iedereen moet hetzelfde imago aannemen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat ontwikkelt elk mens gedurende zijn leven?
Alleen een imago.
Zowel een zelfbeeld als een imago.
Alleen een zelfbeeld.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe beïnvloedt een gemeenschap je waarden?
Het dwingt tot uniformiteit.
Het biedt verhalen en spiegels.
Je moet je afsluiten voor anderen.
Deze slide heeft geen instructies