Elektriciteit en Magnetisme
Elektriciteit en Magnetisme
Magnetisme
Hoe werkt een magneet?
Permanente magneet: Altijd magnetisch
Noordpool + Zuidpool
3 soorten metaal zijn magnetisch:
IJzer
Nikkel
Kobalt
Type magneten
Permanente magneet => Is altijd magnetisch
Elektromagneet => Wordt magnetisch wanneer er stroom door de spoel loopt
Elektromagneet
Een elektromagneet werkt is een spoel gewikkeld om een ijzeren kern. Deze spoel
Voordelen elektromagneet
Een elektromagneet kan je aan en uit schakelen
De sterkte van de magneet is instelbaar
Een elektromagneet kan sterker zijn dan permanente magneet
Je kan de polen van de magneet verwisselen
Elektromagneet
Twee manieren om een elektromagneet sterker te maken:
- Meer windingen in de spoel.
- Grotere stroom.
Het relais
Het relais is een schakelaar die wordt bediend door een elektromagneet.
Een elektromagneet bestaat uit een spoel en een ijzeren kern.
Inductie
Als de magnetische veld in een spoel verandert,
onstaat er dus een spanning tussen de uiteinde
van de spoel. Dit heet inductie.
De opgewekte spanning heet inductiespanning.
Elektriciteit door inductie
Elektromagnetische inductie
Inductiespanning
Spoel
Magneet
Inductie
Generator wekt stroom op door Inductie
Spoel & magneet
Magneet beweegt → spanning verandert →
= wisselspanning, ook wel inductiespanning
11.4 typen spanningsbronnen
gelijkspanning vs wisselspanning
EXTRA: Gelijkspanning en wisselspanning
Batterij (+/-) = gelijkspanning,
de stroom loopt van de plus (+) naar de min (-)
Dynamo = wisselspanning,
de stroom wisselt van richting, door de beweging van de magneet
Condensator
Uitleg stroom beïnvloeden
Diode => Laat de stroom maar in één richting door
LED => Diode die licht uitzendt
Transistor => Elektrische schakelaar, waarbij stroom door de basis zorgt voor een stroom van de collector naar emitter
Condensator => Tijdelijke opslag van elektrische energie
Condensator
Kleine accu
Geeft stroom als schakeling uitvalt.
Energie die opgeslagen word gemeten in Farad, meestal mF
Condensator
Een condensator kan voor korte tijd elektrische energie opslaan.
Een condensator wordt veel gebruikt in:
- Auto's
- Computers
- Televisie
De transformator
De transformator!
Transformator veranderd de stroom naar de juiste spanning (voltage)
Transformator - Elektriciteit Vervoeren
Elektriciteitcentrale
Transformators
380kV
10kV
230 V
Transformatorhuisje
Hoe werkt een transformator?
Secundaire spoel:
Deze ontvangt een steeds wisselend magnetisch veld.
Hierdoor ontstaat er een inductiespanning.
Transformator
Waarvoor gebruiken we een transformator?
Een transformator verandert (transformeert) een hoge spanning naar een lage spanning of andersom.
Een transformator is een primaire spoel (1e deel) en een secundaire spoel (2e deel) om een weekijzeren kern.
Ideale transformator: Pp = Ps
Hoge spanning => weinig energieverlies
Lage spanning => Veiligheid
Hoe heet een magneet die je aan/uit kan zetten?
Staafmagneet
Elektromagneet
Hoefijzermagneet
Permanente magneet
De noordpool van de magneet wordt afgestoten door de zuidpool van een andere magneet.
Waar
Niet waar
6a. Is altijd magneet
elektromagneet
permanente magneet
De sterkte van een elektromagneet hangt af van: 1. het materiaal van de spoel 2. de sterkte van de stroom 3. het aantal windingen 4. het materiaal van de kern
1, 2, 3 en 4
1, 2 en 3
1, 3 en 4
2, 3 en 4
Wat heb je nodig voor een elektromagneet?
een spoel
een magneet
een verwarmingselement
een transistor
Wat zijn de belangrijkste onderdelen van een dynamo?
Magneet en Spoel
Fiets en spoel
Fiets en Magneet
Een transformator heeft twee spoelen.
juist
onjuist
wat kan een transformator
Lampen schakelen
De frequentie wijzigen
Elektrische spanning transformeren
Kortsluiting voorkomen
Wat veranderd een transformator?
De spanning
De stroomrichting
De stroomsterkte
Het vermogen
(1pt) In de computer zit elektronica die van de gelijkspanning een wisselspanning maakt. Een transformator breng de spanning van 7,2V omhoog naar 135V. Wat is de verhouding tussen het aantal windingen in de primaire spoel en de secundaire spoel?
np : ns = 1 : 19
np : ns = 19 : 1
np : ns = 1 : 972
np : ns = 972 : 1
Een simpele transformator: Als je een spanning van 5 volt door een spoel met 600 windingen heen stuurt, krijg je uit de andere spoel een spanning van 10 volt. hoeveel windingen heeft de andere spoel?
600 windingen
1200 windingen
300 windingen
100 windingen
Waar wordt de stroom opgewekt?
Centrale
Transformatorstation
Waar kunnen we het magnetisme mee vergroten? * meerdere antwoorden goed
Stroom verhogen
Meer windingen
Zacht staal
Permanent magneet
Je ziet hier een voorbeeld van magnetisme. Wat voor grijze stof kan dit zijn?
Puntenslijpsel
Zand
Stof
Ijzervijlsel
wat voor soort spanning levert een dynamo?
wisselspanning
gelijkspanning
gelijkstroom
wisselstroom