13.7 De lever en de nieren

Pak je laptop

Login bij LessonUp

Code op het bord

1 / 42
volgende
Slide 1: Tekstslide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmboLeerjaar 4

In deze les zitten 42 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Pak je laptop

Login bij LessonUp

Code op het bord

De lever en de nieren

Wat gaan we doen?


-Herhalen

-Uitleg basisstof 7

-Aan het werk



Nu volgen 7 vragen

Beantwoord de vragen voor jezelf!

Bij dit dier vindt gaswisseling plaats doormiddel van de huid en de longen

A

Juist

B

Onjuist

Bij dit dier vindt gaswisseling via.......

A

Kieuwen

B

Longen

C

Tracheën

D

Huid

Welke dieren gebruiken tracheeën voor gaswisseling

A

vogels

B

insecten

C

spinnen

D

eencelligen

Welke stof uit een sigaret vermindert het zuurstoftransport in je bloed

A

Teer

B

Koolstofmonoxide

C

Nicotine

D

Rook

Bij welke longaandoening worden de luchtwegen nauwer, door samentrekkende spiertjes in luchtpijptakjes?

A


B

COPD

C

Beide

D

Geen van beide

Wat is astma?

A

Een ziekte waarbij de bronchiën ontstoken zijn.

B

Een ziekte waarbij de longblaasjes kapot gaan.

C

Een ziekte waarbij de bronchiën altijd ontstoken zijn.

D

Een ziekte aan de luchtwegen die binnen een aantal maanden weer weg is.

Welke stof is verslavend?

A

nicotine

B

koolstofmonoxide

C

teer

D

rook

Leerdoelen

  • Je kunt in een afbeelding de onderdelen van de lever benoemen.

  • Je kunt drie functies van de lever noemen.

  • Je kunt in een afbeelding de onderdelen van de nieren noemen.

  • Je kunt de functies van de nieren omschrijven.


Lever

Bouw van de lever


Functies lever

  • Constant glusocegehalte
    Glusose Glycogeen

  • Voedingsstoffen omzetten
    Eiwitten Fibrinogeen
    (Fibrinogeen voor bloedstolling)

Functies lever

  • Giftige stoffen uit het bloed halen en afbreken (bv. alcohol, medicijnen en drugs)
    De onwerkzaam gemaakte gifstoffen worden weer aan het bloed afgegeven en door de nieren uitgescheiden

  • Gal maken (opgeslagen in galblaas)
    Via de galbuis naar de twaalfvingerige darm gevoerd (emulgeert vetten)

Andere functies van de lever

  • Afvalstoffen uit het bloed halen en afbreken
    (bv. eiwitten en rode bloedcellen)

  • Bij de afbraak van dode rode bloedcellen ontstaan galkleurstoffen die door de lever samen met gal worden uitgescheiden 

  • De galkleurstoffen verlaten het lichaam via de endeldarm
    (geven de ontlasting een bruine kleur)

Andere functies van de lever

De lever breekt overtollige eiwitten af
Eiwitten kunnen niet in het lichaam worden opgeslagen
De lever breekt eiwitten af die niet meteen worden gebruikt.
Hierbij ontstaat de giftige afvalstof ureum
Ureum wordt door de lever aan het bloed afgegeven
De nieren scheiden het vervolgens uit

Hepatitis

  • Ontsteking van de lever door (hepatitis)virus

  • Een besmet persoon heeft dan hepatitis 

  • Hepatitis A,B,C,E

Hepatitis

De ziekte kan ook chronisch worden en een leverontsteking veroorzaken. Door de ontsteking in de lever kunnen levercellen afsterven. 

Dat heet levercirrose.
Ook is de kans op leverkanker groter door de ontsteking.

Nieren

  • Liggen boven in de buikholte achter de lever en de maag

  • Nierslagaders =zuurstofrijk bloed naar de nieren
    Dit bloed bevat onder andere schadelijke (afval)stoffen (zoals ureum) 
    De nieren verwijderen deze stoffen uit het bloed 

  • Door de nieraders stroomt het gezuiverde bloed weg uit de nieren

Nieren

 nierschors, niermerg en nierbekken. 


In de nierschors en het niermerg vindt uitscheiding plaats. 




De nieren

  • Uitscheiding van overtollig water, overtollig zouten, afvalstoffen en schadelijke stoffen:

  • Urine: alle verwijderde stoffen.

  • Urine wordt in nierbekkens verzameld.

  • Afgevoerd via urineleiders

 -> urineblaas -> urinebuis -> WC


Samenstelling urine

Overschot van zouten uit het bloedplasma en ureum wordt door de nieren aan de urine toegevoegd


Veel zouten --> donkere urine


Weinig zouten (veel water) --> lichte urine

Wat is GEEN functie van de lever?

A

De lever haalt gifstoffen uit het bloed

B

De lever breekt rode bloedcellen af

C

De lever breekt virussen af

D

De lever maakt gal

Welk orgaan kan worden aangetast bij Hepatitis B ?

A

Hart

B

Nieren

C

Lever

D

Hersenen

Wat is de functie van dit orgaan in de spijsvertering?

A

Gal verwijderen

B

Gal maken

C

Gal opslaan

D

Gal verteren

Hoe heet het bloedvat wat van de lever weggaat?

A

Leverslagader

B

Leverader

C

Leverhaarvaten

D


Wat vervoert de poortader naar de lever?

A

Urine

B

Stoffen die zijn opgenomen in de longen

C

Zuurstofrijk bloed

D

Stoffen die zijn opgenomen in de darmen

Een bloedvat loopt van het hart naar de lever, welk bloedvat is dit?

A

De poortader

B

De leverader

C

De leverslagader

D

De onderste holle ader

Wat is er bijzonder aan het bloed dat de poortader naar de lever brengt

A

Zuurstofrijk

B

Zuurstofarm

C

Voedselrijk

D

Voedselarm

Een belangrijke taak van de lever is om het bloed te zuiveren. Wat moet een lever uit het bloed verwijderen?

A

alleen giftige stoffen

B

afvalstoffen en onverteerde voedselresten

C

afvalstoffen en giftige stoffen

D

Giftige stoffen en onverteerde voedselresten

Hieronder zie je een doorsnede van een nier. 

Zet de namen van de onderdelen op de juiste plaats.







nierbekken

nierschors

niermerg

urineleider

nierslagader

niersader

Welk geeft nummer 3 aan?

A

Urineleider

B

Nierschors

C

Niermerg

D

Nierbekken


A

Nierbekken

B

Niermerg

C

Nierschors

D

Urineleider

De onderdelen van de nier zijn van buiten naar binnen:

A

Nierbekken; niermerg; nierschors

B

Nierschors; nierbekken ;niermerg

C

Niermerg ; nierschors; nierbekken

D

Nierschors; niermerg; nierbekken

Een nierontsteking komt wel eens voor als gevolg van een blaasontsteking. Bacteriën gaan vanuit de blaas dan richting de nieren. Hoe komt de bacterie in de nieren?

A

nieren - urineleiders - blaas - nieren

B

urinebuis - blaas - urineleider - nieren

C

urineleider - blaas - urinebuis -nieren

D

blaas- urinebuis - urineleider -nieren

Je ziet een nier en de bloedvaten. Hoe heet het bloedvat met de blauw pijl?

A

Nierader

B

Nierslagader

C

Nierhaarvat

D


Hoe heet het bloedvat dat naar de nier toe stroomt?

A

Nierader

B

Nierhaarvat

C

Nierslagader

D

Nierbloedvat

HW bio

13.7 kader opdr 1 tm 7 (4 overslaan ) 

12.7 basis 1 tm 10 (6,7,9)