Tijd en ruimte - les 3

Tijd

Koffietijd, theetijd, schooltijd .. vrije tijd!

1 / 19
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo t, havoLeerjaar 2

In deze les zitten 19 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 15 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Tijd

Koffietijd, theetijd, schooltijd .. vrije tijd!

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoelen

Na deze les weet je meer af op welke manier schrijvers tijd en ruimte  gebruiken om hun verhaal te vertellen of extra spanning in de bouwen. 



flashforward:
De volgorde van een verhaal kan ook nog onderbroken worden door een flashforward. Dat is een vooruitblik. Een voorbeeld:


Hij keek nog een keer achterom, maar trapte toen stevig door en kwam gelukkig ruim voor de bel bij het fietsenhok aan. Opgelucht liep hij de school binnen.

Maar Wouter wist niet dat die beslissing bij het spoor hem nog duur zou komen te staan!

Tijd

chronologisch

flashback - flashforward

tijdsprong - tijdvertraging

vertelde tijd - verteltijd

flashforward:
De volgorde van een verhaal kan ook nog onderbroken worden door een flashforward. Dat is een vooruitblik. Een voorbeeld:


Hij keek nog een keer achterom, maar trapte toen stevig door en kwam gelukkig ruim voor de bel bij het fietsenhok aan. Opgelucht liep hij de school binnen.

Maar Wouter wist niet dat die beslissing bij het spoor hem nog duur zou komen te staan!

Theorie (tijd)

Elk verhaal speelt zich in een bepaalde tijd af (periode).

Dit leid je af uit bijzonderheden, want dit is niet altijd meteen duidelijk.


Voorbeelden:

Historisch, Tweede Wereldoorlog, Eerste Wereldoorlog, het wilde westen, moderne tijd, prehistorie, het nu, de toekomst.  


flashforward:
De volgorde van een verhaal kan ook nog onderbroken worden door een flashforward. Dat is een vooruitblik. Een voorbeeld:


Hij keek nog een keer achterom, maar trapte toen stevig door en kwam gelukkig ruim voor de bel bij het fietsenhok aan. Opgelucht liep hij de school binnen.

Maar Wouter wist niet dat die beslissing bij het spoor hem nog duur zou komen te staan!

Theorie (tijd)

Een verhaal kan chronologisch en niet-chronologisch verteld worden.


Chronologisch = in de volgorde waarin het verhaal gebeurd is: je wordt wakker, gaat naar school, gaat naar voetbal/paardrijden/dansen/chillen.


Niet-chronologisch = als het verhaal bijvoorbeeld begint bij het einde of er wordt steeds teruggegaan naar het verleden. De voorgeschiedenis wordt verteld. (flashbacks/flashforward - een tijdsprong).

flashforward:
De volgorde van een verhaal kan ook nog onderbroken worden door een flashforward. Dat is een vooruitblik. Een voorbeeld:


Hij keek nog een keer achterom, maar trapte toen stevig door en kwam gelukkig ruim voor de bel bij het fietsenhok aan. Opgelucht liep hij de school binnen.

Maar Wouter wist niet dat die beslissing bij het spoor hem nog duur zou komen te staan!


Verdichting: in één zin een lange tijd beschrijven. Er kwamen verschillende artsen langs ...

Theorie (tijd = spanning)

Een schrijver speelt met de tijd om het verhaal spannender te maken.

Dit zijn de manipulatietechnieken van de schrijver.


Hoe?

Open plekken, dingen weglaten, iets lijkt tegenstrijdig ... dit maakt nieuwsgierig en zo blijf je doorlezen ...

Denk maar eens aan cliffhangers in tv series, dit gebruikt een schrijver ook in een boek.



Open plekken roepen vragen op bij de lezer. Bepaalde informatie kan tegenstrijdig zijn en de lezer moet er dan achter komen wat juist is. Ook kan een schrijver bepaalde informatie achterhouden.

Een lezer kan zich ook afvragen waarom een personage zich gedraagt zoals hij zich gedraagt. Het zijn dus nog niet ingevulde stukken van een verhaal die je als lezer wil invullen. 

Theorie (verteltijd-vertelde tijd)

De vertelde tijd is het tijdsbestek dat in een verhaal of deel van een verhaal besproken wordt. Het is letterlijk de tijd dat in het verhaal is verstreken.


De verteltijd is hoeveel woorden of zinnen of hoofdstukken de schrijver nodig heeft om dit te vertellen.


In de zin: 'Gedurende vier jaar zat Paul op de mavo'.

De vertelde tijd is vier jaar,  maar de verteltijd is één zin. 



Hier wordt dus ook aan tijdverdichting gedaan: Vier jaar later: in 1 zin. 

Deze slide heeft geen instructies

Welk tijdsperspectief speelt bij de Titanic?

A

Chronologisch

B

Flashbacks

C

Flasforwards

D

Tijdsprongen

Deze slide heeft geen instructies

Omschrijving

In de volgende film moet een soldaat zijn broer redden door een belangrijke boodschap over te brengen. 


Je volgt de soldaat op zijn spannende reis vanaf dat hij zijn opdracht krijgt tot aan .....

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Uitleg

- De dingen worden beschreven alsof ze op dit moment    

                                                                                                                 gebeuren.

- Het wordt in chronologische volgorde verteld.

- De tijd waarin het afspeelt is de Eerste Wereldoorlog.

Deze slide heeft geen instructies

Begin van de film 'Up'

Is "Up" dus chronologisch verteld of niet?

A

Ja

B

Nee

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Ruimte

Stad, platteland, spookhuis, mooi of slecht weer ...

Deze slide heeft geen instructies

Ruimte of plaats

- De ruimte of plaatsen waar een verhaal waar een verhaal zich 

   afspeelt, zorgt ervoor dat je er als lezer helemaal in zit.

- Je kan het helemaal voor je zien.

- Het zorgt ook voor sfeer en spanning in een verhaal. 


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Ruimte of plaats

Verschillende ruimtes en het weer zorgen voor verschillende sferen/spanning. Denk aan: storm, schipbreuk. De mooie onderwaterwereld van Ariel, de enge grot van de zeeheks ... 


Denk na over de sfeer in jouw verhaal, is de ruimte belangrijk?

Deze slide heeft geen instructies

Vragen? Dan nu aan het werk

Je leest verder in je boek, en/of werkt aan de opdrachten


Deze slide heeft geen instructies