6.2 Het begin van de parlementaire democratie

Leerdoelen: Je kunt benoemen wat de veranderingen waren in de grondwetswijziging van 1848.

Je kunt uitleggen wat de conservatieven en liberalen waren met hun opvattingen.

6.2 

1 / 13
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 2

In deze les zitten 13 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Leerdoelen: Je kunt benoemen wat de veranderingen waren in de grondwetswijziging van 1848.

Je kunt uitleggen wat de conservatieven en liberalen waren met hun opvattingen.

6.2 

De koning is de baas

  • 1814: Grondwet en een koning die veel macht had, volk nauwelijks politieke invloed had. 

  • Politieke stromingen met eigen ideeën en eigen aanhangers.

  • De conservatieven willen zo min mogelijk veranderingen. Zij wilden macht koning behouden en dat hij de elite hem te laten helpen. Invloed van het volk zorgde alleen voor problemen.



  • De Liberalen waardeerden juist de idealen uit de Franse Revolutie. Vrijheid voor iedereen en ook politieke invloed voor iedereen. Zij wilden dus meer mensen laten stemmen en de wet daarvoor veranderen. De koning zowel Willem I als Willem II wilden dat niet.

Alles liever dan revolutie

  • Vanaf 1845 mislukte oogsten in heel Europa=> 1848 hongerige mensen protesteren tegen regeringen die niets aan de honger deden, maar ook voor meer  politieke vrijheid=> In Fra., Dui. zelfs revoluties en afzetting van de koningen.

  • Gevolg: Willem II bang voor positie als koning en liet de liberaal Thorbecke de grondwet te wijzigen, zodat de onvrede onder het volk werd weggenomen en een revolutie werd voorkomen. 

Wijzigingen grondwet 1848

  1. Ministers werden verantwoordelijk voor het bestuur,  verantwoording afleggen aan het parlement en niet meer aan de koning. 

  2. De Tweede Kamer,  Provinciale Staten en  gemeenteraden werden via rechtstreekse verkiezingen gekozen.

  3. Het parlement kreeg meer rechten. Zoals ministers vragen te stellen over beleid, nieuwe wetten maken en wetten van de ministers goedkeuren.

  4. De vrijheid van vereniging en de vrijheid van vergadering werden grondrechten. 


Nederland werd een parlementaire democratie.  De bevolking heeft het recht om de mensen te kiezen die, namens hen, in het parlement wetten maken. En deze parlementsleden moeten erop toezien dat de regering de wetten goed uitvoert. Zij hebben dus de wetgevende macht.

c. Leg uit waarom het koninkrijk der Nederlanden werd opgericht.

d. Noem 2 redenen waarom de Zuidelijke gewesten ontevreden waren.

e. Leg uit waarom de ministers en het parlement weinig invloed hadden onder koning Willem I


Eerder klaar: Leg uit waarom Koning Willem I en zijn zonen de Belgische opstand niet zo handig aanpakten.


Leerdoelen: Je kunt benoemen wat de veranderingen waren in de grondwetswijziging van 1848.

Je kunt uitleggen wat de conservatieven en liberalen waren met hun opvattingen.


a. Waarin verschillen conservatieven en liberalen?

b. Noem 2 wijzigingen uit de grondwet van 1848.

Te doen

Maken werkboek par vraag 3 t/m 6, 8 t/m 12.



Leerdoelen: Je kunt uitleggen waarom Nederland voor 1848 geen parlementaire democratie was en na 1848 wel.

Je kunt uitleggen hoe het kiesrecht en het kiesstelsel in elkaar zaten.
 


6.2 

Kiesrecht voor de elite

  • De parlementaire democratie was in 1848 nog niet zoals nu. Nog niet iedereen had namelijk kiesrecht. Er waren drie beperkingen: Je moest minimaal 23 jaar oud zijn, alleen mannen mochten stemmen, er was censuskiesrecht. Dan mogen alleen mannen stemmen die veel  belasting betaalden.

  • Boeren en arbeiders  kregen dus geen politieke invloed. Zij begrepen volgens Thorbecke te weinig van het bestuur.

Geen partijen, maar personen

  • Er waren geen geen politieke partijen, dat kwam door het districtenstelsel. NL. was verdeel in evenveel kiesditricten als er kamerzetels waren. De persoon die in het district won kreeg dus de kamerzetel. Die keek ook meer naar de belangen van zijn district i.pv. het landsbelang. 

  • 1849: koning Willem III wil weer terug naar macht van koning Willem I, daardoor veel conflicten met parlement. Erkent hun macht pas in 1867.

Leerdoelen: Je kunt uitleggen waarom Nederland voor 1848 geen parlementaire democratie was en na 1848 wel.

Je kunt uitleggen hoe het kiesrecht en het kiesstelsel in elkaar zaten.


a. Leg uit wat een parlementaire democratie is en waarom NL. dat pas was vanaf 1848.

b. Leg uit welke beperkingen er waren in het kiesrecht, welke groepen niet mochten stemmen en wat een districtenstelsel is.

Te doen

Maken werkboek par 6.2 vraag 3 t/m 6, 8 t/m 12.