Geschiedenis
De industriële revolutie
Geschiedenis
De industriële revolutie
Doel van de les
Je kent de problemen (slechte leef- en werkomstandigheden) waar arbeiders mee te maken kregen op het einde van de 19de eeuw.
Nederland na Napoleon
1813 werd Napoleon verslagen en was hij geen heerser meer over Nederland
In 1815 werd een gevluchte stadhouder Willem V uitgeroepen tot koning Willem 1-> de eerste echte koning van Nederland
Splitsing van de Nederlanden
Belgie wordt onafhankelijk in 1839 -> met een eigen koning
Luxemburg wordt onaghankelijk in 1890 -> Hertogdom
Industriële revolutie
Industriële Revolutie
De overgang van kleinschalige handmatige productie naar grootschalige machinale productie
Tussen 1750-1900 begonnen in Engeland (als gevolg van de bevolkingsgroei)
Belangrijke uitvindingen: Spinning Jenny, de schietspoel en de stoommachine
van kleinschalige handmatige productie...
... naar grootschalige machinale productie
Spinning Jenny 1764
Als je sneller kunt weven, heb je ook meer draad nodig.
Met de Spinning Jenny van James Hargreaves kon je 8 en later 16 draden tegelijk spinnen
Schietspoel 1733
Om sneller kleding te maken, moet je sneller kunnen weven.
De schietspoel was nog geen échte machine: het bedienen ging met de hand.
Stoommachine
rond 1764
De eerste werkende stoommachine van de Industriële Revolutie was die van Thomas Newcomen rond 1705
Pas door de verbeteringen van James Watt kon de stoomachine pas echt worden ingezet
Veranderingen door
de stoommachine
Leegpompen van mijnen, waardoor je dieper de grond in kunt (grondstoffen)
Oude energiebronnen (wind-, spier- en waterkracht) worden langzaam vervangen
Stoommachine is overal te plaatsen, niet alleen aan het water
Hoogovens
Door steenkool op een speciale manier te verhitten ontstaat cokes.
Met cokes krijg je een betere verbranding. Hierdoor kun je ook ijzererts beter verhitten.
Om ijzer nog sterker te maken, werd er gebruik gemaakt van hoogovens: ovens die zo warm worden dat het ijzer zuiver wordt.
Rond 1800 werkten de meeste mensen in Nederland in de:
landbouw
handel
industrie
diensten
Nederland industrialiseert laat
Pas vanaf 1870
Handel blijft voor veel investeerders belangrijk: weinig vertrouwen in de industrie
Geen geschikte grondstoffen voor industrie
Op de afbeelding: papier maken rond 1800 en rond 1870
Stroomtrein
Het vervoer werd ook sterk verbeterd door de stoomtrein
Dit is de Arend, de
eerste stoomlocomotief
van Nederland ->
De eerste trein reed in
1839, van Amsterdam
naar Haarlem
Koning Willem 1 investeerde
in de stoomtrein en werd rijk….
Verdere industralisatie
Werden steeds meer machines gebouwd
Veel grondstoffen nodig-> Mijnenbouw in Limburg
Sporennet breidde zich uit
Steeds meer werk in de fabrieken, omdat ze groter werden
Ontstaan van het kapitalisme
Ondernemers kregen veel vrijheid om de winst te maken die ze wilde maken
Werkomstandigheden
Saai en/of gevaarlijk werk
Lange dagen (14 uren)
Lage lonen
Geen rechten
Kinderarbeid
Goedkoper dan volwassenen.
Nauwelijks onderwijs gehad.
Noodzakelijk voor onderhoud gezin.
Leefomstandigheden
Kleine woningen.
Veel gezinsleden.
Slecht voedsel
Hoge kindersterfte (arbeidersvrouwen gaven geen borst- voeding).
Slechte hygiëne zorgt voor ziektes als cholera en TBC.
Drankmisbruik
Einde kinderarbeid
1860 verzet tegen de kinderarbeid door artsen en onderwijzers
1874 Kinderwet van Samuel van Houten-> kinderen tot 12 mogen niet in de fabriek werken (wel op het land)
1900 leerplicht van 7 t/m 12
Waarom was het bijzonder dat Samuel van Houten met het kinderwetje kwam?
Hij was socialist
Hij was een fabrieksdirecteur
Hij was katholiek
Hij was liberaal
Verder ontwikkelingen
Gaslampen worden elektrische lampen
Rond 1900 de eerste auto’s
Rond 1900 de film. Bioscoop wordt een populaire vrije tijdsbesteding
1919 invoering van de 45-urige werkweek
Volgende keer
De eerste wereldoorlog